انگیزه نامزدهای مستقل ریاست جمهوری چیست؟

در هر انتخابات، افرادی عمدتا مستقل نام نویسی می کنند که کمتر کسی بختی برای پیروزی آنها متصور است. هدف آنها از ورود به این رقابت نابرابر با نامزدهای شناخته شده تر و دارای پشتوانه مالی و تشکیلاتی چیست؟

وزارت کشور ایران شمار داوطلبان نامزدی در دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران را ۴۷۵ نفر اعلام کرده است.

این رقم نسبت به دوره گذشته که بیش از هزار نفر برای نامزدی در انتخابات ثبت نام کرده بودند، ۵۴ درصد کاهش نشان می دهد اما به گفته صاحب نظران هنوز هم این تعداد متقاضی نامزدی ریاست جمهوری در دنیا کم سابقه است.

کارشناسان دلیل تعدد داوطلبان نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری ایران را قانون انتخابات این کشور می دانند که مشخصات دقیق و صریحی از واجدان شرایط نامزدهای ریاست جمهوری را تعیین نکرده و تقریبا هر ایرانی شیعه مذهبی که خود را رجل سیاسی و مذهبی بداند می تواند برای نامزدی ثبت نام کند.

حسین باستانی، روزنامه نگار در پاریس می گوید که بر خلاف کشورهای توسعه یافته که نظارت بر نامزدهای انتخاباتی توسط احزاب و گروه های سیاسی پیش از ثبت نام صورت می گیرد، در ایران پس از آن که داوطلبان نامزدی ثبت نام کردند، شورای نگهبان بر آن نظارت و تصمیم گیری می کند.

در جریان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری از مجموع بیش از هزار متقاضی نامزدی در انتخابات فقط ۸ نفر از سوی شورای نگهبان قانون اساسی تایید صلاحیت شدند.

به این ترتیب شمار کثیری از نامزدهای انتخاباتی که از نظر شورای نگهبان صلاحیت لازم را نداشتند، از ورود به رقابت های انتخاباتی بازماندند.

به نظر می رسد داوطلبان نامزدی ریاست جمهوری، به جز رسیدن به کرسی ریاست جمهوری، انگیزه های قوی دیگری هم از نامزدی دارند و می کوشند از این فرصت برای بیان دیدگاه های خود بهره بگیرند.

محمد محسن سازگارا یکی از سیاستمدارانی است که در جریان هشتمین دوره انتخابات ریاست جمهوری اعلام نامزدی کرد اما صلاحیت او که از منتقدان دولت ایران شمرده می شود، رد شد.

آقای سازگارا می گوید که انتقاد از سیاست های دولت و انعکاس آن در رسانه ها و نشان دادن ضعف های قانونی یکی از مهمترین انگیزه ها برای داوطلبی است.

وی به بخش فارسی بی بی سی می گوید که قصدش از ثبت نام برای شرکت در انتخابات نشان دادن ضعف های قانون اساسی و ضرورت بازنگری در آن بوده است.

آقای سازگارا می گوید که به هدفش رسیده و توانسته نقص قانون را نشان دهد.

Image caption داوطلبان نامزدی ریاست جمهوری برای ثبت به ستاد انتخابات وزارت کشور مراجعه کردند

از میان شمار زیاد داوطلبان نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری ایران، زنان از آن دسته افرادی هستند که با انگیزه سیاسی ثبت نام می کنند.

در سال های اخیر که بحث حضور زنان در رده های بالای مدیریتی کشور بیش از همیشه بالا گرفته، زنان هم یکی از گروه هایی بوده اند که به عنوان داوطلب نامزدی ریاست جمهوری ثبت نام کرده اند اما تا به حال هیچ زنی به عنوان نامزد نهایی معرفی نشده است.

رفعت بیات، از جمله این داوطلبان است.

خانم بیات درباره انگیزه اصلی اش برای ثبت نام در رقابت های ریاست جمهوری به بخش فارسی بی بی سی گفت که از دیدگاه او شهروندان حق دارند که از توان مدیریتی افراد مختلف چه مردان و چه زنان بهره مند شوند.

نبود احزاب قوی و گروه های سیاسی با سابقه طولانی باعث شده که رای دهندگان ایرانی انتخاب خود را برخلاف کشورهای توسعه یافته، نه به برنامه ها و افراد معرفی شده از سوی احزاب، بلکه انتخاب خود را بر اساس چهره هایی که برایشان شناخته شده است انجام دهند.

در چنین شرایطی موفقیت نامزدهای کمتر شناخته شده در انتخابات به خصوص در انتخابات ریاست جمهوری دشوار به نظر می رسد.

نگاهی به ۹ دوره انتخابات ریاست جمهوری نشان می دهد که چهره های کمتر شناخته شده هیچگاه رقیب جدی برای نامزدهای سرشناس نبوده اند. اما برخی از صاحب نظران سیاسی معتقدند که حضور نامزدهایی از یک جناح که پیروزی نهایی آنها محل تردید است، به ضرر نامزدهای سرشناس همان جناح بدل می شود.

به این ترتیب که این افراد غالبا رای نزدیکان و همشهری های خود را به دست می آورند و باعث کم شدن آرای نامزدهای اصلی می شوند.

حسین باستانی روزنامه نگار در پاریس می گوید که در جریان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، محسن مهر علیزاده معاون رئیس جمهوری وقت ایران، توانست بیش از یک میلیون رای به دست آورد در حالی که اگر او به نفع یکی از نامزدهای سرشناس تر کناره گیری کرده بود، نتیجه انتخابات می توانست دگرگون شود.

مطالب مرتبط