کشتیهای جنگی ایران عازم سومالی می شوند

ناو دریایی آمریکایی در نزدیکی سواحل سومالی
Image caption ناوهای ایرانی به کشتی های جنگی کشورهای دیگر در منطقه می پیوندند

ایران با اعزام ناوهای جنگی خود به آبهای سومالی در اقدامات بین المللی علیه دزدی دریایی شرکت می کند.

روز پنجشنبه، 14 مه (24 اردیبهشت)، خبرگزاری دولتی ایران - ایرنا - گزارش کرد که محمد خزاعی، نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل، در نامه ای به دبیرکل این سازمان به اطلاع وی رساند که ایران در نظر دارد در تلاش های بین المللی در مقابله با دزدی دریایی در سواحل سومالی و خلیج عدن شرکت کند.

آقای خزاعی در نامه خود نوشته است که ایران "برای مقابله با دزدان دریایی و حفاظت از کشتی های تجاری و نفتکش های خود، دو کشتی نظامی به آب های مجاور سومالی و خلیج عدن اعزام می کند."

به گفته نماینده ایران در سازمان ملل، این دو کشتی طی دور روز آینده در منطقه عملیاتی مستقر می شوند و حداقل به مدت پنج ماه در این منطقه باقی خواهند ماند.

هدف از اعزام این کشتی ها همراهی با کشتی های ایرانی و کشتی هایی عنوان شده که به هر نحوی به این کشور، اتباع و نهادهای آن ارتباط دارند.

کمک به سایر کشتی های خارجی نیز که درخواست کمک کنند و همچنین حمایت از دولت سومالی در جهت مقابله با دزدی دریایی در سواحل این کشور از دیگر ماموریت های ناوهای اعزامی جمهوری اسلامی عنوان شده است.

ماه دسامبر سال گذشته نیز به نقل از مقامات ایرانی گزارش شد که این کشور در نظر دارد یک فروند کشتی نظامی را به منظور حفاظت از شناورهای تجاری ایرانی به خلیج عدن اعزام دارد اما در این مورد گزارش دیگری در دست نیست.

حفاظت از کشتیهای ایران

اقدام ایران در اعزام کشتی نظامی به منظور شرکت در حفاظت بین الملللی از کشتیرانی در برابر دزدی دریایی بر اساس چهار قطعنامه مصوب شورای امنیت سازمان ملل متحد صورت می گیرد که از ماه ژوئن سال گذشته تصویب شد.

Image caption دزدان دریایی رفت و آمد در یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی را تهدید می کنند

از جمله در ماه اکتبر سال 2008، شورای امنیت سازمان ملل با تصویب قطعنامه شماره 1838، که پیش نویس آن توسط فرانسه تهیه شده بود، از تمامی کشورهای مرتبط با کشتیرانی در "منطقه عملیاتی دزدان دریایی سومالی" خواست تا به منظور حفاظت از کشتیرانی در این منطقه، از توان نظامی دریایی و هوایی خود استفاده کنند.

با ادامه و تشدید فعالیت دزدان دریایی، شورای امنیت در ماه دسامبر همان سال قطعنامه سختگیرانه تری را که توسط آمریکا پیشنهاد شده بود تصویب کرد و به مدت یک سال به تمامی کشورها و سازمان های منطقه ای اجازه داد تا به منظور مقابله با دزدی دریایی "تمامی امکانات نظامی دریایی و هوایی خود را در سومالی، از جمله در حریم هوایی این کشور" به کار گیرند.

این قطعنامه نسبت به "افزایش قابل توجه موارد حملات دزدان دریایی" در خلال شش ماه قبل از آن ابراز نگرانی عمیق می کند و می افزاید که این تحول نه تنها آزادی کشتیرانی در آبهای بین المللی بلکه ارسال کمک های بشردوستانه برای مردم سومالی را مورد تهدید قرار می دهد."

در طول سال 2008، افراد مسلح قایق سوار به یکصد و یازده شناور تجاری خارجی در آبهای اطراف سومالی و خلیج عدن حمله کردند و در چهل و دو مورد، توانستند این شناورها را تصرف کنند و سرنشینان آنها را به گروگان بگیرند.

از جمله کشتی هایی که به تصرف دزدان دریایی سومالیایی در آمدند کشتی ایرانی دیانت متعلق به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی بود که در تابستان سال 2008 هدف حمله قرار گرفت و سرنشینان آن، که گفته شد از شهروندان ایرانی و غیر ایرانی بودند، به اسارت دزدان دریایی در آمدند.

این کشتی و سرنشینان آن بعدا آزاد شدند و مانند اکثر موارد مشابه، گفته شد که ایران مبالغی را به عنوان باج به دزدان دریایی پرداخت کرده است هر چند مقامات ایرانی هم این گزارش را تایید نکردند.

در پائیز همان سال، کشتی دیلایت، که برای حمل گندم به مقصد ایران در اجاره سازمان کشتیرانی این کشور بود هم توسط دزدان دریایی ربوده شد و ربایندگان چند هفته بعد، ظاهرا با دریافت مبالغی به عنوان باج، کشتی، سرنشینان و محموله آن را آزاد کردند.

گسترش عملیات دزدان دریایی

در واکنش به مصوبات سازمان ملل در مقابله با حمله به کشتی های تجاری، از جمله کشتی های حامل اقلام بشردوستانه برای مردم سومالی، در حال حاضر شناورهای نیروی دریایی حدود سی کشور جهان در آب های اطراف سومالی و خلیج عدن به گشت زنی می پردازند و گاه گزارش هایی از موفقیت آنها در خنثی کردن تلاش دزدان دریایی در ربودن کشتی های تجاری انتشار یافته است.

با اینهمه، به گزارش منابع کشتیرانی بین المللی، در سال جاری، نه تنها بر شمار حملات دزدان دریایی افزوده شده بلکه دامنه عملیات آنها از محدوده آب های اطراف سومالی و خلیج عدن فراتر رفته و مواردی از حمله به کشتی های عازم کنیا در آب های اقیانوس هند نیز گزارش شده است.

Image caption در مورد سابقه دزدان دریایی در منطقه گزارشهای متفاوتی انتشار یافته است

این گزارش ها حاکی از آن است که تعداد حملات دزدان دریایی در این منطقه در سال جاری تا کنون به مراتب بیش از مدت مشابه در سال قبل بوده است.

سابقه ظهور پدیده دزدی دریایی در آب های سومالی به دهه 1990 و جنگ داخلی این کشور باز می گردد که باعث تضعیف، و سرانجام سقوط دولت وقت شد و در نتیجه، بخش های مختلف این کشور تحت تسلط جنگ سالاران مختلف قرار گرفت بی آنکه یک دولت مرکزی مقتدر زمام امور کشور، از جمله مقابله با اقدامات غیرقانونی شهروندان این کشور در آب های منطقه را داشته باشد.

در سال های قبل از وقوع جنگ داخلی، دولت سومالی با برخورداری از کمک های گسترده خارجی طرح هایی موفقیت آمیز را در زمینه توسعه صنعت ماهیگیری در این کشور به اجرا گذاشته بود و گفته می شود امکانات موجود در این بخش از جمله قایق های نسبتا پیشرفته در حمله به کشتیرانی تجاری و دزدی دریایی به کار گرفته شده است.

در مورد سابقه و هویت دزدان دریایی گزارش های متفاوتی انتشار یافته اما برخی از کارشناسان گفته برخی ماهیگیران بومی، نفرات نیروی دریایی سابق سومالی و حتی تکنسین های سومالیایی و خارجی آشنا به تجهیزات کشتی های تجاری با تشکیل گروه های مسلح، به راهزنی دریایی دست می زنند.

از سال 2005 به بعد، فعالیت دزدان دریایی به سرعت افزایش یافته و رفت و آمد کشتی ها در یکی از مسیرهای عمده کشتیرانی جهان را مورد تهدید قرار داده و سرانجام، باعث بروز واکنش جدی سازمان ملل شده است.

در عملیات دزدی دریایی در این منطقه، معمولا افراد مسلح با استفاده از قایق های تندرو به شناورهای عبوری نزدیک می شوند و با تهدید خدمه، آنها را به تصرف در می آورند و ظاهرا در بیشتر اوقات، با دریافت باج از مالکان، کشتی را همراه با خدمه و محموله آن تحویل می دهند هر چند در چند مورد، خدمه هدف آزار قرار گرفته و حتی به عنوان هشدار به مالکان کشتی، به قتل رسیده اند.

مطالب مرتبط