به روز شده:  10:32 گرينويچ - جمعه 29 مه 2009 - 08 خرداد 1388

پوسترهای انتخاباتی چه پیامی باید بدهند؟

عکس از خبرگزاری فارس

نصب پوسترهای تبلیغاتی و تابلوهای خیابانی، یکی از مهمترین نشانه هایی است که از رسیدن فصل انتخابات در ایران خبر می دهد.

با رقابتی تر شدن انتخابات ایران در سال های اخیر، تبلیغات و شیوه های جلب نظر رای دهندگان هم به یکی از دلمشغولی های نامزدهای انتخاباتی بدل شده است.

محدودیت نامزد های در استفاده از فضای رادیو و تلویوزیون دولتی و نبود تلویزیون های خصوصی و همچنین مطبوعاتی که در کیفیت و کمیت جذابیت و ظرفیت فراگیری برای تاثیر گذاری بر افکار عمومی ندارند، نامزدها و حامیان آنها را به سوی استفاده خلاقانه تر از پوستر و دیگر تبلیغات چاپی ترغیب کرده است.

حسن بنانج، کارشناس تبلیغات در تهران، به بخش فارسی بی بی سی، می گوید که افزایش سطح سواد و تحصیلات عمومی در ایران نیز باعث شده تا بکارگیری شیوه های علمی تبلیغات با استقبال و البته تاثیر بخشی در نزد شهروندان روبه رو شود.

گزارش محمد قوام بی بی سی فارسی

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

در جریان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران که در آن ۸ نامزد حضور داشتند، طراحان پوستر های انتخاباتی برای جلب نظر رای دهندگان رقابتی کم سابقه با یکدیگر داشتند.

در این دوره توجه به سه عنصر پیام، مخاطب و جذابیت های تصویری در رسانه های چاپی مثل عکس و پوستر بیش از همه دوره های گذشته بود.

پوستر آقای بنی صدر

پوستر تبلیغاتی اولین رییس جمهوری ایران

تغییر نگاه به تبلیغات

نگرش جامعه ایرانی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی متاثر از شعارهای ضد مصرف گرایی، از نظام تبلیغات بازرگانی و آگهی تجاری روی گردان بود، در دهه دوم انقلاب اسلامی تفاوت های بنیادی کرد.

نتیجه مطالعه و تحقیقات یکی از اساتید علوم ارتباطات در ایران نشان می دهد که در جریان اولین انتخابات ریاست جمهوری که یک سال پس از انقلاب اسلامی برگزار شد، نامزدی که بیش از همه آگهی تبلیغاتی در چهار روزنامه پر تیراژ آن زمان چاپ کرده بود، ۱۶ درصد آرای صندوقها را به دست آورد، ولی نامزدی که کمترین آگهی تبلیغاتی را در آن روزنامه ها داشت، با ۷۷ درصد آرا به ریاست جمهوری انتخاب شد.

بر اساس این تحقیق در واقع سهم تبلیغات مستقیم رسانه ای بازنده انتخابات، بیست و دو برابر سهم آگهی های برنده انتخابات بود.

این تحقیق نشان می دهد که ۱۶ سال پس از وقوع این پدیده در جریان پنجمین دوره انتخابات مجلس ایران، بر خلاف اولین انتخابات ریاست جمهوری نامزدهایی که رای بیشتری آورده بودند، تبلیغات مستقیم رسانه ای بیشتری داشتند.

نگاهی به حدود سی دوره انتخابات در جمهوری اسلامی نشان می دهد که شکل تبلیغات انتخاباتی، شیوه های طراحی و پیامهای سیاسی و اجتماعی پوستر های انتخاباتی در هر دوره برای رای دهندگان با تغییرات فراوانی روبه رو بوده و تدریجا بهره گیری هوشمندانه از تبلیغات انتخاباتی محسوس تر است.

تبلیغات انتخاباتی؛ تاکتیک بدون استراتژی

با این همه اما هنوز بسیاری از کارشناسان معتقدند که استفاده غیر علمی و بدون مطالعه از تبلیغات، سبب می شود پوسترها و سایر ابزارهای تبلیغاتی تاثیر گذاری مورد انتظار را هم به روی رای دهندگان در پی نداشته باشد.

حسن بنانج، کارشناس تبلیغات در تهران می گوید که نامزدها و هوادارانشان در سال های اخیر به جای مطالعه و تحقیق به روی شعار های انتخاباتی و بررسی خواست ها و اولویت های گروه های مختلف، به تاکتیک های تبلیغاتی از جمله چاپ متنوع پوستر و بروشور روی آورده اند.

پوستر انتخاباتی آیت الله خامنه ای در سومین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران

به گفته آقای بنانج مخاطبان تبلیغات انتخاباتی در ایران عمدتا دسته بندی نشده اند و بر همین اساس نامزدها و ستادهای تبلیغاتی شان از بکار گیری پیام تعریف شده برای مخاطبانشان ناتوان اند و نمی توانند استراتژی تبلیغاتی دقیقی طراحی کنند.

درانتخابات اخیر ریاست جمهوری در آمریکا، کارزار انتخاباتی باراک اوباما نامزد حزب دموکرات، توانست با طراحی یک استراتژی تبلیغاتی منسجم در فضای اینترنت و جلب نظر رای دهندگان جوان به پیروزی دست یابد.

اما برخی از کارشناسان می گویند که پیچیدگی پیام نامزدهای انتخاباتی ناشی ازشیوه پیام رسانی آنها نیست بلکه مربوط به نداشتن برنامه منسجم و هدفمند انتخاباتی است.

از دیدگاه کارشناسان طرح شعارهای کلی و غیر مصداقی که بیشتر از آنکه برنامه انتخاباتی نامزدها را ارائه کند، نشان دهنده افکار و نظرات آنها درباره مسائل روزمره است، ناشی از همین ضعف است.

این ضعف در سال های اخیر که فضای سیاسی ایران از روزهای ایدئولوژی زده سال های نخست انقلاب فاصله گرفته، خود را بیشتر نشان می دهد.

اگر در سال های نخست انقلاب طرح شعارهای کلی و ایدئولوژیک نظر رای دهندگان را جلب می کرد، در سال های اخیر شهروندانی که در معرض پوسترهای تبیلغاتی قرار می گیرند، انتظار دریافت پیام صریح و مشخص و وعده های دقیق انتخاباتی دارند.

ماشاالله شمس الواعظین، کارشناس مسائل رسانه در تهران به بخش فارسی بی بی سی می گوید که تفاوت شکل و محتوای تبلیغات نامزدها در هر دوره متناسب با زمان و موضوعاتی است که کشور با آن درگیر بوده و شعاری که امروز مثلا در انتخابات از سوی نامزد ها مطرح می شود، به کلی با شعار سال های نخست انقلاب اسلامی متفاوت است.

کارشناسان می گویند با افزایش سطح سواد عمومی در دهه های اخیر، تبلیغات انتخاباتی هم رشد کیفی کرده است


به گفته آقای شمس الواعظین اگر ما شعارهای امروز را در ظرف زمانی مثلا اولین انتخابات ریاست جمهوری مطرح کنیم، به لحاظ ارزشیابی ایدئویوژیک نه تنها جذاب نیست بلکه مطرود و مذموم نیز هست.

کارشناسان علم تبلیغات و ارتباطات پیشنهاد می کنند که نامزد های انتخاباتی به نیازهای روز رای دهندگان، به شکل آماری، عینی و صریح توجه کنند و از دادن شعار های حداکثری که فقط با هدف تهییج افکار عمومی و رای دهندگان مطرح می شود، خودداری کنند.


کارشناسان توصیه می کنند هر چه نامزدهای دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری سنجیده تر تبلیغات کنند، احتمال تاثیر گذاری مثبت بر رای دهندگان و بخت پیروزی خود را بالاتر می برند.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.