به روز شده:  11:15 گرينويچ - سه شنبه 02 ژوئن 2009 - 12 خرداد 1388

ورود گام به گام بانوی اول به صحنه سیاسی ایران

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

تازه ترین نسخه "فلش" اینجا قابل دریافت است

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

نگاه های رسانه ها به بانوی اول در ایران در انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری شکل متفاوتی به خود گرفته است، این در حالی است که برخی از کارشناسان معتقدند در ایران هنوز مشخص نیست که این زنان می توانند چه اقداماتی انجام دهند.

تا پیش از انتخاب محمد خاتمی به مقام ریاست جمهوری نقش همسران روسای جمهوری چندان پر رنگ نبود.

اما پس از حضور آقای خاتمی در صحنه، زهره صادقی، همسر وی، به عنوان بانوی اول کشور اقداماتی انجام داد، از جمله شرکت در همایشهای بین المللی و منطقه ای.

فخرالسادات فراحی، همسر محمود احمدی نژاد نیز دیگر بانوی اول ایران است که نامه نگاری او با همسر حسنی مبارک، رئیس جمهوری مصر در خصوص بحران غزه از سوی یک همسر رئیس جمهوری ایران بی سابقه بوده است. خانم فراحی همچنین در امور خیریه مانند رسیدگی به یتیم خانه ها فعال است.

اما به اعتقاد برخی از کارشناسان بانوی اول در ایران می تواند اقدامات بیشتر و موثرتری انجام دهد اما حضور کمرنگ همسران رئیس جمهور درایران به سیستم حکومتی و باورهای سنتی در ایران بازمی گردد.

محمد علی ابطحی، مشاور محمد خاتمی رئیس جمهوری پیشین می گوید: "هیچ وقت همسر رئیس جمهوری در ایران به عنوان بانوی اول که در جاهای مختلف هست، مطرح نبوده. گاهی همسر رئیس جمهوری او را همراهی می کرده است. این مساله در دوران آقای هاشمی و آقای خاتمی وجود داشت. در دوران آقای احمدی نژاد هم گاهی اوقات به صورت کم وبیش وجود داشت. در هر حال من تصورم این نیست که حتی اگر در موقع انتخابات همسران نامزدها رئیس جمهوری حضور داشته باشند، بعد از انتخابات، بخصوص با توجه به بافت مجموعه شکل حکومت ایران بتوانند نقش ویژه ای اجر کنند."

در دورانی که من تصدی امور را در دست داشتم، همسرم در بسیاری از مسائل اجتماعی مانند آنچه به حقوق انسان مرتبط می شد، به امور زندانیان که مسئله روزمره در آن زمان شده بود، به موضوع شکنجه، وضعیت زنان و خانواده هایی که گرفتار فقر بودند می پرداخت

ابوالحسن بنی صدر، اولین رئیس جمهوری ایران

ابولحسن بنی صدر، اولین رئیس جمهوری ایران پس از انقلاب در خصوص فعالیت های عذرا حسینی نخستین بانوی اول ایران می گوید: "همسر من در فعالیت سیاسی به شکل جداگانه و شخصی حضور نداشت و در حال حاضر هم فعالیت سیاسی ندارد. جز این که مرا برای استقامت کردن در آن شرایط کمک می کرد. در کتاب خیانت به امید که خطاب به همسرم است، یاد آور شده ام که در روزهای آخر او به من قوت قلب می داد که باید ایستاد."

آقای بنی صدر اضافه می کند: "در دورانی که من تصدی امور را در دست داشتم، همسرم در بسیاری از مسائل اجتماعی مانند آنچه به حقوق انسان مرتبط می شد، به امور زندانیان که مسئله روزمره در آن زمان شده بود، به موضوع شکنجه، وضعیت زنان و خانواده هایی که گرفتار فقر بودند، می پرداخت."

به باور برخی از صاحبنظران، تاثیر همسران رئیس جمهوری در فضای اجتماعی در بسیاری از کشورها مشهود است و آنها می‌توانند در تصمیم گیریها تاثیر گذار باشند. اما در ایران نقش آنها چندان قابل لمس نیست.

رفعت بیات، نماینده مجلس هفتم، معتقد است در ایران موضوع بانوی اول جایگاه اجتماعی و سیاسی موثری در زندگی مردم پیدا نکرده است و می افزاید غالبا ارتباط این زنان با مردم، "تعریف شده و رسمی نیست."

خانم بیات می گوید: "همسران روسای جمهوری می توانند در بخش های غیر دولتی و کمکهای مردمی و گروه هایی که بتوانند بخش مهمی از مسائل مادی و حقوقی مراجعه کنندگان را حل کنند، نقش داشته باشند. فکر می کنم هنوز به شکل رسمی و اداری قابل قبولی این نقش پررنگ نشده است."

بانوی اول در كشورهای دیگر حتی نقش مشاور برای رییس جمهوری در امور مهم را نیز دارد، ولی در ایران این موضوع تازه در حال شكل گرفتن است و فعالان حوزه زنان امیدوارند این نقش بتواند پر رنگ تر شود.

فاطمه حقیقت جو، نماینده پیشین مجلس و از جمله چهره های فعال حوزه زنان، می گوید بانوی اول در واقع می تواند توجه سیاست گذاران را به نیازهای زنان جلب کند.

خانم حقیقت جو می گوید: "این نیازها بسیار گسترده است. شامل تغییر قوانین حقوقی، بهبود وضعیت اشتغال و آموزشی و بهداشتی زنان است. مهمترین نقشی که این زن می تواند بازی کند، تغییر نگرش های جامعه به طور عام و به طور اخص تغییر نگرش مدیران است. البته اگر بخواهد نقش فعال ایفا کند، به عنوان مشاور شخص رئیس جمهوری لازم نیست حکم مشاوره داشته باشد. همین قدر که همسر رئیس جمهوری است، می تواند مسائل مهم را گوشزد کند."

اما خواسته های مردم نیز از دیگر موضوعاتی است که برای فعالیتهای بانوی اول هر کشور در نظر گرفته می شود.

آقای احمدی نژاد و همسرش

همسر آقای احمدی نژاد، ضمن همراهی در سفرهای خارجی، در امور خیریه فعال است

به اعتقاد برخی از کارشناسان، فعالیتهای بانوی اول و اقداماتی که می تواند انجام دهد، هنوز چندان برای مردم مشخص نیست. برخی از افراد نیز بر این باورند که همسر رئیس جمهوری در ایران قدرتی ندارد و امکان حل مسائل مردم از سوی بانوی اول چندان امکان پذیر نیست.

نیلوفر، دانشجوی 27 ساله می گوید که در شرایط ایده ال بهتر است بانوی اول به مسائلی که سالها است جامعه زنان برای رسیدن به آن تلاش می کند، راهی بیاندیشد.

او می گوید: "در خصوص وضعیت دختران در کانون اصلاح و تربیت و آمار ایدزی که در میان زنان در حال افزایش است، باید چاره ای اندیشیده شود. در هر کدام از بخش های فرهنگی و اجتماعی بانوی اول می تواند تاثیر گذار باشد. اما وقتی به همسران نامزدها انتخابات فکر می کنم، می بینم که فرسنگها با این موضوع فاصله دارند و تنها خواسته من این است که حداقل چند گام به جلو بردارند."

رویا جوانی کارمند از تهران نیز می گوید: "می خواهم به یک نظر سنجی در آمریکا اشاره کنم که بررسی کرده بود که زنان مدیران کلان بهتری هستند یا مردان. قصه این بود که با اینکه خانم ها آمار بسیار خوبی آورده بودند، اما در نهایت نمودار به نفع مردان تمام شده بود. فکر می کنم اگر بخواهم بانوی اول ایران را به شکلی به این نمودار ربط دهم، باید به این اشاره کنم که زنان فقط می توانند در مدیریت کلان مردها نقش هم پوشانی را داشته باشند."

با این حال برخی از کارشناسان معتقدند بخشی از حضور بانوی اول در ایران بستگی به شخصیت و نوع نگاه این زنان دارد. از سوی دیگر هنوز مشخص نیست که جامعه ایرانی تا چه میزان توانایی پذیرفتن حضور یک زن در کنار مرد شماره دو کشور را دارد.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.