من و انتخابات: علیرضا نامور حقیقی

عکس از نیک آهنگ کوثر

"بوسه رای" راهی ممکن و کم هزینه برای خروج از بن بست افقهای دولت سترون

شرکت در این دوره از انتخابات این توانایی را برای شهروندان ایرانی ایجاد می کند که دولتی را که با دست راه می رود را به دولتی مبدل سازد که بر روی پاهایش راه می رود(1). ومن نیز در زمره این شهروندانم.

سیاست از جمله حوزه هایی است که ایرانیها و بویژه روشنفکران در مورد آن رویا پردازی می کنند، اگر در مواجهه با بخشهای مختلف زندگی از قبیل تامین معاش، خرید مسکن، انتخاب رشته تحصیلی، و ازدواج در مجموع واقع گرایی را پیشه می کنند.

و نوع توقعات و نحوه نگاهشان به موضوعات معمولا متناسب با امکانات و مقدورات تنظیم می شود. اما گویی حوزه سیاست،چیزی جدا از بخشهای دیگر زندگی است. و لذا انتخابات عرصه جبران ناکامی در بخشهای دیگر می شود و کمتر از معیارهای یک دمکراسی تمام عیار به چیزی رضایت نمی دهند.

من و انتخابات: نظر نویسندگان دیگراین مجموعه

در این نگرش روابط درونی و لایه های پیچیده قدرت در ایران که طی سه دهه شکل گرفته است نادیده گرفته می شود. واقعیت آن است که قدرت همچون ظروف مرتبطه است ، در هربخشی از آن که تغییر رخ دهد طبیعتا بخشهای دیگر را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.

انتخابات هرچه دایره و سیعتری از منابع قدرت و ثروت را نشانه بگیرد، هم بر سطح چالشهای درونی قدرت می افزاید و هم بر سرنوشت تعداد بیشتری از افراد جامعه تاثیر خواهد داشت.

انتخابات ریاست جمهوری که مهمترین انتخاباتی است که در ایران برگزار می شود، از دور دوم آن که کم و بیش قدرت مستقر شکل گرفته هم بر سطح رقابتهایش افزوده شده و هم فضای انتقادی گفتارهای سیاسی و عرصه مشارکت سیاسی در جامعه ایران را گسترش داده است، گویی جامعه بتدریج در حال پوست اندازی است.

گسترش فرهنگ انتخاباتی و نقش موثر صندوق رای در حیات جامعه دو گروه مخالف جدی دارد کسانی که در درون قدرت معتقدند رای گیری به مانند پستانکی است که باید در دهان ملت گذاشت تا ساکت شوند و طبیعی است که فقط نقش آرام کننده دارد و نه سهیم کردن جامعه در قدرت و گروه دوم کسانی هستند که معتقدند باید انقلابی جدید پی افکند زیرا نظام کنونی قادر به پاسخگویی نیازهای جامعه نیست و انتخابات باعث سرگرم شدن توده ها و تاخیر انداختن پروسه تغییر رژیم می شود.

اما تقاضاهای تحریم این گروهها تاکنون راه به جایی نبرده است. تحریم موقعی اهمیت پیدا می‌کند که یک نیروی سیاسی بعنوان نیروی جایگزین در جامعه مطرح باشد که برای بعد از تحریم برنامه داشته باشد، که در حال حاضر چنان نیرویی وجود ندارد. و اکثریت جامعه نیز موقعییت نیروهای عینی را با هم مقایسه می کنند.

در حال حاضر ما بایک مثلث سه گانه آچمز شده روبرو هستیم(2 )که در ضلع نخست آن دولتی قرار دارد ناکارامد و سترون، تهورگرا و با طرحهای فضایی(3) و محیر العقول که احساس می کند که ایران برای سطح و اندازه های مدیریتش کوچک است و در قبال کار زیاد و هم نشینی با توده های مردم انتظار دارد آنها خردهای خود را نادیده بپندارند، و ضلع دوم ان را اپوزیسیون و روشنفکرانی ناتوان و غیر متشکل، فاقد منابع مالی و رسانه های موثر و کانونهای ارتباطی با توده های مردم، و ضلع سوم را مردمی ناراضی تشکیل می دهد که هم در جستجوی منجی هستند و هم نمی خواهند هزینه زیادی در حوزه سیاست بپردازند.

حضور گسترده مردم در انتخابات می تواند می تواند به تغییر یک ضلع این مثلث بیانجامد و راه خروجی برای این وضعیت باشد، دولت کارآمد و خرد گرا زمینه های مساعدتری برای جذب نیروهای تحصیلکرده و دانشگاهی را در دستگاه بوروکراسی فراهم می سازد و پیشرفت گام به گام و تدریجی ایران را مهیا می سازد.

در عین حال با تغییر چهره دولت، ایران بیش از هر زمان دیگری این امکان را پیدا می کند که بتواند امتیازات بیشتری در نظام بین المللی کسب کند . بی حوصلگی، و نومیدی از موثر بودن و رای ندادن، می تواند به تثبیت دولت فعلی بیانجامد در آن صورت ایران اینده نامعلومی خواهد داشت.

طیفی از تهدیدهای بین المللی، عدم احساس همبستگی در میان قومیتها ، نابسامانی اقتصادی و سرخوردگی جوانان و طبقه متوسط و گسترش پوچ انگاری و آنارشیسم از پیامدهای آن خواهد بود.

مشارکت گسترده و متداوم در انتخاباتها همراه با نظارت و پیگیری، سبب خواهد شد که اولا سیاست به جای انکه در خیابانها تعیین شود در درون نهادهای سیاسی حل و فصل شود و دوم انکه دولتمردان را بیش از پیش محتاج رای مردم سازد.

انتخابات کارساز و موثر مستلزم سه مرحله است 1- بیان شفاف متمرکز و گروهی مطالبات چون طنین قدرتمندتری پیدا می کند 2_نظارت همگانی و حمایت از48 هزار نفری که از سوی دو کاندیدای اصلاح طلب مامور نظارت بر صنئدوقها هستند ، و چشم و گوش ملت به شمار می روند و نباید از تخلفات بگذرند و در مورد شمارش عادلانه ارا نباید کوتاه آمد 3- پیگیری مستمر از دولت منتخب برای مطالبات و از نگرش انتقادی به آن به بهانه عدم تضعیف نباید اجتناب ورزید.

انتخابات و رای گیری در و ضعییت کنونی هنگامی می تواند نقش موثری داشته باشد و بر ضعفهای موجود غلبه کند که ملت با احساس مالکیت نسبت به کشورشان و با روحیه طلبکارانه در ان شرکت جسته ود ر صحنه باقی بمانند ،نه به عنوان افراد بدهکار که مملکت را متعلق به دولت بدانند. نباید فراموش کرد که ما با رای دادن وارد" بازی تاریخ " (4) می شویم و در هر بازی نمی توان برنده شد ، و این هزینه ای است که باید برای تاریخسازی پرداخت کرد اما پیروزی در انتخابات برای جامعه مشوش ما همچون بوسه باد خواهد بود که هیچ کس را از آن بی نصیب نخواهد گذاست.

1- اصطلاحی است که من از تئدور روزولت در مورد دولت رادیکال بر گرفته ام 2- توصیف آیزایا برلین از موقعیت روسیه در قرن نوزدهم 3- توصیف علی اکبر ناطق نوری در توصیف طرحهای اقای احمدی نژاد قبل از انتخابات سال 84 4-اصطلاحی از عباس عبدی