انتخابات ایران و تاجیکستان

پرچم تاجیکستان و ایران
Image caption ایران نخستین کشوری است که در سال 1992 استقلال تاجیکستان را به رسمیت شناخته است.

سفارت ایران در تاجیکستان اعلام کرده است که اتباع ایرانی مقیم این کشور می توانند در روز انتخابات ریاست جمهوری ایران برای نامزد خود در این سفارتخانه رای بدهند.

علی اصغر شعردوست، سفیر ایران در تاجیکستان، به بی بی سی گفت که انتظار می رود بیش از یک هزار نفر از شهروندان ایران که فعلا در تاجیکستان به سر می برندف به پای صندوق رای به سفارت روند.

به گفته آقای شعردوست، در انتخابات گذشته ریاست جمهوری ایران، تنها حدود دویست تن از شهروندان ایرانی در تاجیکستان در رای دهی در سفارت این کشور در دوشنبه شرکت کرده بودند.

Image caption به اعتقاد علی اصغر شعردوست همکاری های تاجیکستان و ایران حالا در بالاترین سطح قرار دارد

به اعتقاد آقای شعردوست، افزایش تعداد اتباع ایرانی در تاجیکستان از بالا رفتن سطح همکاریهای میان این دو کشور گواهی می دهد.

زیرا، به گفته وی، در چند طرح اقتصادی، نظیر احداث نیروگاه سنگ توده 2، راه اتومبیل رو در شرق تاجیکستان، تکمیل ساختمان تونل "استقلال" و غیره که شرکتهای ایرانی اجرای آن را به عهده دارند، صدها تن از اتباع این کشور مشغول کارند.

ضمنا، طرح احداث تونل "استقلال"، که از سوی دولت ایران سرمایه گذاری می شود، در زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی، آغاز یافته و با وجود افتتاح رسمی آن، امور ساختمانی در این طرح تا حال انجام نیافته است.

به اعتقاد علی اصغر شعردوست، همکاریهای تاجیکستان و ایران حالا در بالاترین سطح قرار دارد.

Image caption امور ساختمانی در تونل استقلال تا حال انجام نیافته است

در پاسخ به این سوال که آیا نتایج انتخابات قریب الوقوع ریاست جمهوری ایران می تواند در روابط دو کشور تاثیر گذارد، آقای شعردوست گفت که چنین احتمال غیرقابل درک است.

وی افزود که ایران نخستین کشورست که در سال 1992 استقلال تاجیکستان را به رسمیت شناخته و از آن زمان بدین سو در زمان سه دوره ریاست جمهوری ایران، این همکاریها تنها در حال توسعه قرار دارند.

به گفته سفیر ایران در تاجیکستان، اخیرا پرزیدنت رحمان نیز ایران را شریک استراتژیک کشورش معرفی کرده و رهبر ایران نیز اظهار داشت که تاجیکستان در سیاست خارجه ایران از اولویتهای بیشتری برخوردار است.

وفا عنایت بیک اف، کارشناس مسائل منطقه ای، نیز بر این نظر است که نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران، سیاست این کشور در قبال تاجیکستان را تغییر نخواهد داد.

Image caption وفا عنایتبیکف: "رئیس جمهوری در ایران بالاترین سمت نیست و هر نفری به این سمت انتخاب می شود سیاست مقامات مذهبی در این کشور را اجرا می کند."

وی گفت: "رئیس جمهوری در ایران بالاترین سمت نیست و هر نفری که به این سیمت انتخاب می شود، سیاست مقامهای مذهبی در کشور را اجرا می کند."

به اعتقاد آقای عنایتبیک اف، این رهبر ایران به گسترش پیوسته روابط با تاجیکستان علاقمند است، زیرا این کشور از این راه می تواند حضور خود در منطقه آسیای مرکزی را تقویت بدهد.

این در حالیست که با وجود تفاوت در نظام دولت داری تاجیکستان و ایران که یکی دنیوی و دیگری اسلامیست، روابط فرهنگی میان دو کشور در چند سال اخیر توسعه قابل توجهی داشته است.

تلویزیونهای تاجیکستان اخیرا فیلمهای ساخت ایرانی را بیشتر نمایش می دهند و تبادل گروههای فرهنگی میان دو کشور همه ساله رو به افزایش است.

Image caption اجرای این طرح مشترک تا اندازه ای مشکل کمبود برق در تاجیکستان را حل خواهد کرد

از سوی دیگر، در دو سال اخیر به گفته صاحبنظران، تعداد علاقمندان سفر از تاجیکستان به ایران افزایش داشته است که پروازهای بیشتر هواپیماها میان این دو کشور دلیل این امر ارزیابی می شود.

در این اواخر تعداد زیاد تاجیکستانیان برای مداوا به بیمارستانهای ایران مراجعه می کنند، دانشجویان ایرانی برای دفاع رساله های علمی خود در پژوهشگاههای تاجیکستان به این کشور سفر می کنند.

عالمجان سلیمزاده، رئیس کمیته روابط بین المللی و اتحادیه های جمعیتی پارلمان تاجیکستان می گوید که توسعه همکاریهای فرهنگی میان این دو کشور همزبان یک امر طبیعیست و صرف نظر از نتایج انتخابات قریب الوقوع در ایران این همکاریها گسترش خواهد یافت.

وی افزود که برای این امر کلیه زمینه های حقوقی فراهم شده است و از سوی این دو کشور در این زمینه هیچ مانعی وجود ندارد و رهبران هر دو کشور بر ضرورت تقویت این روابط تاکید می کنند.

ولی سید محی الدین دوست اف، کارشناس مسائل سیاسی، بر این نظر است که نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران می تواند در روابط دو کشور تاثیرات جدی بر جای گذارد.

Image caption سید محی الدین دوست اف: "نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران می تواند در روابط دو کشور تاثیرات جدی ای بر جای گزارد."

به اعتقاد وی میان امامعلی رحمان و محمود احمدی نژاد یک نوع روابط دوستانه شکل گرفته است و جانب ایران از مطرح کردن مسائل حساس در این مناسبات خودداری می کند.

در صورت پیروزی نامزد دیگری در انتخابات، این احتمال وجود دارد که جانب ایران خواستار بازنگری برخی از بخشهای همکاری میان دو کشور شود.

در این مورد، آقای دوست اف از جمله گفت که میان گروههای سیاسی و فرهنگی ایران از مدتها قبل این موضوع مطرح است که تاجیکستان باید دوباره به خط نیاکان، یعنی خط سنتی فارسی، برگردد و رئیس جمهوری جدید ایران می تواند این موضوع را دوباره مطرح کند.

آقای دوست اف همچنین گفت که با استفاده از روابط دوستانه میان محمود احمدی نژاد و امامعلی رحمان دو جانب تا حال مسائل مذهبی را زیاد بررسی نمی کردند. ولی رئیس جمهوری جدید ایران ممکن است این مسائل را نیز در محور همکاریهای قرار بدهد.

Image caption به اعتقاد صاحبنظران میان امام علی رحمان و محمود احمدی نژاد یک نوع روابط دوستانه شکل گرفته است

با توجه به مسائل مذهبی، به نظر می رسد که مردم عادی در تاجیکستان به سالهای پیشین علاقه بیشتری به ایران نشان می دهند. مثلا سریال ایرانی "یوسف پیامبر" در میان تاجیکان از محبوبیت زیادی برخوردار شده است.

امروزها تعدادی از جوانان تاجیک در دانشگاههای ایران به تحصیل مشغولند. با این وجود، به نظر می رسد که در میان مردم عادی تاجیکستان، کمتر کسانی در باره جریان انتخابات ریاست جمهوری ایران اطلاع دارند.

بر اساس آمار رسمی، هرچند تبادل کالا با ایران نسبت به برخی از شریکان اقتصادی دیگر تاجیکستان، از جمله روسیه، چین و ترکیه کمتر بوده است، ولی نقش ایران در اجرای برخی از طرحهای بزرگ اقتصادی دولت تاجیکستان مهم ارزیابی می شود.

به گفته صاحب نظران، تاجیکستان در حل مشکل عمده خود، یعنی بحران انرژی، به کمکهای ایران نیاز دارد. در گذشته جانب ایران اعلام کرده بود که به جز از احداث نیروگاه سنگ توده-2، به تاسیس نیروگاه شوراب و مشارکت در از سرگیری ساختمان نیروگاه راغون نیز علاقمند است.