وعده های اجتماعی نامزدهای ریاست جمهوری

حامی میرحسین موسوی
Image caption هر چهار نامزد می گویند برای جوانان برنامه های خاصی دارند

پرداختن به موضوعات اجتماعی در برنامه نامزدهای دور دهم انتخابات ریاس جمهوری پر رنگ تر از دوره های گذشته است.

میر حسین موسوی یکی از نامزدان دور دهم انتخابات در نخستین سخنان انتخاباتی اش گفت که طرح امینت اجتماعی نمی تواند تامین کننده نظرها و اهداف حکومت ایران باشد و اثرات منفی دارد.

اما این سخن واکنش های مختلفی به همراه داشت.

فرمانده نیروی انتظامی در واکنش به سخنان آقای میرحسین گفت پلیس تابع قوانین است و گشتهای ارشاد طبق مصوبه دولت ادامه کار می دهند.

در همین حال کارشناسان نیز معتقدند این وعده تبلیغاتی در صورت پیروزی میر حسین موسوی قابل اجرا است.

سعید مدنی، کارشناس مسائل اجتماعی، در این مورد می گوید: "طرح ارتقای امنیت اجتماعی بخشی از طرحی است تحت عنوان طرح جامع عفاف که توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. رئیس شورای انقلاب فرهنگی رئیس جمهوری است. در واقع حتی مسئولیت اجرای طرح در حال حاضر هم مستقیما بر عهده رئیس جمهوری فعلی آقای احمدی نژاد است. نیروی انتظامی به عنوان یک نهاد نظامی زیر نظر رهبری است اما به طور معمول رهبری اختیارات خود را در نیروی انتظامی به وزیر کشور تفویض می کند. بنابراین اگر آقای میرحسین موسوی به ریاست جمهوری برسند، وزیر کشور او می تواند نیروی انتظامی را کنترل کرده و یا از اجرای این طرح منع کند."

دیگر نامزد انتخاباتی که در خصوص مسائل اجتماعی برنامه هایش را مطرح کرده، محسن رضایی است. آقای رضایی در مصاحبه مطبوعاتی اش می گوید: "با این ایده موافقم که اگر ما همدرد شما هستیم باید کمک کنیم، راه حل هایی داشته باشیم و از اقتدار حکومت برای حل مشکلات شما استفاده کنیم." کاهش ۷۰ درصدی هزینه سلامت نیز یکی دیگر از وعده های تبلیغاتی محسن رضایی است.

به گفته این نامزد انتخابات سیستم بیمه بهبود پیدا می کند و برای هر دوهزار ایرانی یک پزشک خانواده در نظر گرفته خواهد شد.

نورالدین پور موذن، مخبر کمیسیون بهداشت مجلس ششم و هفتم معتقد است که بقیه نامزدان نیز باید برنامه سلامتشان را اعلام کنند.

او اضافه می کند: "این نشان می دهد که آقای رضایی با کارشناسان حوزه سلامت مشورت کرده است. به این دلیل که در کشور ما از لحاظ سرمایه گذاری برای سلامت مردم و یا تخصیص درصدی از درآمد ملی برای سلامت مردم ۷.۲ درصد است. سهم مردم از پرداخت هزینه سلامت به ۵۵ تا ۶۰ درصد رسیده است. فکر می کنم یک شبه نمی شود اما اگر رئیس جمهوری نگاه سلامت نگر داشته باشد و در وزارت بهداشت و وزارت رفاه از انسان های شایسته و با خرد جمعی استفاده شود، حداقل برای چند سال آینده تامین خواهد شد."

مهدی کروبی در برنامه انتخاباتی اش به راه اندازی سهام نفت و حل مشکل بیمه از طریق توزیع این سهام اشاره کرده است.

غلامحسین کرباسچی، مشاور عالی ستاد آقای کروبی در مصاحبه با بی بی سی، در مورد برنامه سهام نفت می گوید: "در واقع یک صندوقی تشکیل می شود که بین قیمتی که از طریق دولت وارد شرکت پخش و پالایش فرآورده های نفتی می شود و آن جایی که محصول به مشتری عرضه می شود، صندوق در این مکان قرار می گیرد و این مابه تفاوت در این صندوق جمع می شود و بین تمام ایرانیان بالای ۱۸ سال به نحو مساوی تقسیم می شود."

آقای کروبی در برنامه انتخاباتی دور نهم انتخابات ریاست جمهوری پرداخت ماهانه ۵۰ هزارتومان به هر ایرانی را در زمره برنامه های تبلیغاتی اش قرار داده بود. در دور دهم نیز وعده پرداخت ۷۰ هزارتومان را مطرح کرده است.

علی حق، خبرنگار اقنصادی در مورد این وعده تبلیغاتی می گوید: "با توجه به قیمت کنونی نفت در بازارهای جهانی تحقق این ۷۰ هزار تومان سرانه که از سوی ایشان پرداخت شود، معادل مجموع درآمد نفتی کشور در سال خواهد شد و از این بابت هنوز ابهاماتی وجود دارد در مورد اینکه سازکارهای مالی دولت در این شرایط چگونه خواهد بود. چون هنوز ضعف های سیستم مالیاتی اقتصادی ایران به جای خود باقی است. اما آقای کروبی مدعی است که این طرح کاملا کارشناسی شده است. اما از بعد مسائل اجتماعی جامعه شناسان نگران این هستند که تکیه دولت نهم و حتی آقای کروبی به توزیع نقدی درآمد نفت بین مردم باعث تضعیف فرهنگ کار در کشور خواهد شد."

محمود احمدی نژاد در مصاحبه هایش بیشتر بر موضوعات اقتصادی تکیه کرده و به مسائل اجتماعی چندان نپرداخته است. به اعتقاد برخی از کارشناسان شاید این به آن معنا است که آقای احمدی نژاد می خواهد برنامه های اجتماعی چهار سال گذشته را همچنان ادامه دهد.

از اقدامات اجتماعی که آقای احمدی نژاد انجام داده راه اندازی صندوق مهر رضا و توزیع سهام عدالت برای اقشار مختلف است. آقای احمدی نژاد در اقدامی به برخی از دانشجویان عیدی داد که با اعتراض تعدادی از آنها مواجه شد و آخرین اقدام این نامزد انتخاباتی در هفته های اخیر کاهش ساعت کار پرستاران است.

موضوع بیکاری و جوانان از مسائلی است که میر حسین موسوی، مهدی کروبی و محسن رضایی سه نامزد انتخابات دور دهم به آن پرداخته و عملکرد فعلی دولت نهم را مورد نقد قرار دادند. میر حسین موسوی می گوید: "بیست و پنج درصد تورم یعنی کوچک شدن سفره ها. یعنی پائین آمدن امنیت و آموزش و پرورش مردم. یعنی کوچک شدن ظرفیت خانواده ها برای استفاده از کالاهای فرهنگی یعنی اعتیاد، یعنی بد اخلاقی، بد فرهنگی."

آقای موسوی در وعده های انتخاباتی اش به مسئله بیکاری در ایران و تلاش برای حل آن پرداخته است. بر اساس آمارهای اعلام شده میزان بیکاری در ایران از ۹ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر به بیش از ۱۲ میلیون نفر در سال ۸۸ رسیده است.

این در حالی است که برخی از کارشناسان معتقدند آمار واقعی بیکاری در کشور بیش از آمار رسمی است.

در همین حال عده دیگری از کارشناسان مسئله آرامش روانی را که میر حسین موسوی مطرح کرده، یکی از موضوعات بسیار مهم برای زندگی افراد در جامعه عنوان می کنند. پیشتر سرپرست ستاد ساماندهی بیماران روانی اعلام کرده بود که بیش از ۲۰۰ هزار بیمار روانی در ایران وجود دارد. دکتر مریم رسولیان روانپزشک با تاکید بر این که این بحث مسئله مهمی است که باید به آن توجه شود، می گوید: "آرامش روانی در بعد اجتماعی را دولتمردان باید فراهم کنند. یعنی ضوابط و روابطی که در جامعه حاکم است، از احساس امنیت اقتصادی، تامین، بیمه ها، اینکه هر کسی احساس کند، امنیتی دارد برای زندگی و برای آینده خودش، ایام پیری اش و بچه هایش، بسیار در در سلامت روان جامعه. اینکه آقای موسوی چقدر می تواند این را تامین کند، طبیعتا فردی نیست، اگر دولتمرد و یا حکومتی به ابعاد سلامت روان جامعه و مردمش نیندیشد، قطعا در کارش موفق نیست." محسن رضایی، دیگر نامزد انتخاباتی است که به مسئله بیکاری و فقر در برنامه سخنرانی اش پرداخته و افزوده: "جوانان بیکار، که لشکر بیکاری را درست می کنند، هم برای شخص خود و هم برای جامعه به جای اینکه فرصتی باشند، تبدیل به تهدید می شوند." از جمله اقداماتی که آقای رضایی مطرح کرده ارائه وام برای شهریه دانشجویان و کاهش خدمت سربازی است. کارشناسان حوزه دانشجویی معتقدند نمی توان به این سادگی بر روی این مسئله سخن گفت. تعداد بالای دانشجویان کشور و مشخص نبودن شاخص برآورد هزینه تحصیل از مسائلی است که باید مورد توجه باشد.

مسئله کمبود بودجه دولت نیز از دیگر موضوعاتی است که به اعتقاد کارشناسان باید در این امر مورد توجه قرار گیرد.

فرشید مقدم سلیمی پژوهشگر اجتماعی در این خصوص می گوید: "وام دانشجویی بخش انتخاباتی است که قطعا محقق نمی شود. صد درصد کل شهریه دانشجویان دانشگاه های غیر دولتی قرار است که وام داده شود، نمی دانم حجمش چه قدر است، اما مطمین هستم به قدری زیاد است که با توجه به کسری بودجه غیر قابل تحقق است. اما در مورد خدمت سربازی بدبین نیستم، فکر می کنم می توانند این کار را انجام دهند، اما انقدر مسئله بزرگی نیست که بتواند رای جمع کند. برنامه ها مشکل دارد و تناقض وجود دارد. اگر بتوانند اجرا کنند که بسیار خوب است." آقای کروبی نامزد انتخابات دو دهم ریاست جمهوری برنامه های مختلفی را برای جوانان در نظر دارد و می گوید: "آغاز زندگی نیروی جوان است ،هم شور و نشاط دارد هم استعداد و فرصت و هم تهدید است بنابراین از این جهت که این افراد نیاز به کارهایی دارند، نگرانی مضاعفی داریم." به گفته مهدی کروبی به رسمیت شناختن تفریح و شادی جوانان در حوزه های متنوع فرهنگی و اجتماعی و دفاع از حریم خصوصی آنها از جمله ۲۰ برنامه اجتماعی اوست.

برقراری معافیت مالیاتی برای جوانان حقوق بگیر به مدت حداقل پنج سال پس از ازدواج و ارائه مجوز و امکانات برای رشد و شکوفایی گروه های فرهنگی و هنری جوانان و جلوگیری از زیرزمینی شدن و هدر رفتن استعدادهای ایشان از دیگر برنامه های آقای کروبی است.

این سخنان آقای کروبی در حالی مطرح می شود که به گفته صاحبنظران حوزه موسیقی در برخوردهای مختلف صداو سیما و وزارت ارشاد هنوز مشخص نیست. محمد رهبر خبرنگار حوزه اجتماعی می گوید: "من احساس می کنم ایشان مقدمات را نادیده می گیرند و به نتایج می پردازند، اصلا مشکل اساسی در این مملکت نبود کار است، حالا شما معافیت مالی می خواهید بدهید مقدمه نیست، شما باید یک مقدمه ای را بدهید به عنوان کار. درصد بیکاری در این چهار سال افزایش یافته است. در ماجرای موسیقی و مجوز به گروههای زیر زمینی نیز من احساس می کنم در این بخش هم نیازمند مقدمه ای هستیم. تکلیف متشرعین و حکومت ما با موسیقی همچنان نامعلوم است. وقتی در صدا و سیما جمهوری اسلامی همچنان ما نمی توانیم تار، سه تار و گیتار یا هر آلت موسیقی را ببینیم، چگونه می توانیم حالا به موسیقی زیرزمینی مجوز دهیم؟" به اعتقاد کارشناسان هرچند برنامه هایی که ارائه می شود، قابلیت بهبود شرایط اجتماعی را دارد، ولی اینکه چگونه می توان به این وعده ها عمل کرد و چه موانعی برای رسیدن به آن وجود دارد، روشن نیست.