محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری 'فردگرا و بحث برانگیز'

محمود احمدی نژاد
Image caption آقای احمدی نژاد می گوید مردم با انتخاب او به آینده رای دادند

انتخاب مجدد محمود احمدی نژاد به ریاست جمهوری ایران در میان فریادهای رقبای وی در مورد تقلب گسترده در رای گیری بیست و دوم خرداد یکبار دیگر او را به چهره ای خبرساز در سطح جهان تبدیل کرده است.

در حقیقت آقای احمدی نژاد که اکنون پنجاه و سه سال دارد، در مقام ششمین رییس جمهوری ایران، از خود چهره سیاستمداری ساده زیست و در عین حال بحث برانگیز را به نمایش گذاشته است.

کسری ناجی، نویسنده کتاب "تاریخچه ناگفته احمدی نژاد، رئیس جمهوری رادیکال ایران" می گوید که آقای احمدی نژاد به شدت مذهبی است.

آقای ناجی، در حین مرور فیلم های اجلاس اخیر ضد نژاد پرستی سازمان ملل در ژنو متوجه شد که آقای احمدی نژاد در مدت کوتاه حرکت به سمت تریبون برای سخنرانی، تمام مدت زیر لب ذکر می خواند تا از نیروهای غیبی یاری بگیرد.

از فرماندهی جنگ تا ریاست

محمود احمدی نژاد در سال ۱۳۵۴ در رشته مهندسی راه و ساختمان دانشگاه علم و صنعت ایران پذیرفته شد. همزمان با جنگ هشت ساله ایران وعراق به عنوان بسیجی در فعالیت های پشتیبانی جبهه حضور یافت و از سال ۱۳۶۵ داوطلبانه به تیپ ویژه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست.

و در سال های ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶ به سمت استاندار استان جدید اردبیل منصوب شد.

سیزدهم اردیبهشت ۱۳۸۲ و به دنبال پیروزی فهرست آبادگران در انتخابات دوم شورای اسلامی شهر تهران به عنوان شهردار این شهر منصوب شد و از آنجا که شهرداری تهران صاحب امتیاز روزنامه همشهری است، مدیر مسئولی این روزنامه را نیز در کارنامه فعالیت های خود ثبت کرد.

دو سال پس از مدیریت بر شهر تهران، محمود احمدی نژاد به عنوان یک اصولگرا و با شعار انتخاباتی "می شود و می توانیم" وارد عرصه رقابت نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران شد و "آوردن پول نفت به سفره های ملت و تحقق دولت اسلامی" را به عنوان وعده ای انتخاباتی مطرح کرد، هر چند او و هوادارانش بعدا این نکته را انکار کردند.

محمود احمدی نژاد در دور اول رای گیری با کسب نوزده درصد از آرا پس از اکبر هاشمی رفسنجانی با ۲۱ درصد آرا، نفر دوم شد. او روز سوم تیرماه ۱۳۸۴ و در دور دوم با فاصله هفت میلیون رای نسبت به آقای رفسنجانی توانست به عنوان ششمین رئیس جمهوری ایران انتخاب شود.

هاله نور

آقای احمدی نژاد در دو سال اول ریاست جمهوری اش ادعاهای غریبی را مطرح کرد از جمله پس از بازگشت از سخنرانی اجلاس سالانه سازمان ملل در سال ۲۰۰۷ میلادی نزد آیت الله جوادی آملی رفت که ادعاهایش در این دیدار به ماجرای "هاله نور" معروف است. اما در جریان مناظره های تلویزیونی دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، او فیلم دیدارش با آقای آملی را جعلی خواند.

در این فیلم، او به آقای آملی می گوید که "...در مدت ۲۸ دقیقه ای که سخنرانی می کردم، متوجه شدم که شرکت کنندگان مژه هم نمی زنند. این که می گویم اغراق نیست به آنها نگاه کردم و دیدم که مبهوت مانده اند. انگار دستی آنها را گرفته بود و ..."

حرف ها و عملکرد محمود احمدی نژاد، بازتاب متعددی در ایران و جهان داشته است. به نظر می رسد او عادت دارد که مخاطبانش را با خبرهای داغ اعم از علمی و هسته ای و از این دست غافلگیر کند.

رسول نفیسی، جامعه شناس، در تحلیل این قبیل رفتارها به بخش فارسی بی بی سی می گوید: "آقای احمدی نژاد از تیپ رهبران خاورمیانه ای مثل معمر قذافی است که از خانواده های نسبتا پایین جامعه به بالاترین مرتبه اجتماعی رسیده اند."

به گفته آقای نفیسی، به دلیل همین شوک طبقاتی است که این قبیل افراد نمی توانند خود را با جریان جدید منطبق کنند.

برخاسته از مردم یا مردم فریب؟

یکی از ویژگی های شخصیتی محمود احمدی نژاد اعتماد به نفس قابل توجه او در بیان موضوعات مهم جهانی است. او در جریان مبارزه انتخاباتی اخیرش با صریح ترین لحن به منتقدانش حمله کرد و برخی از سران جمهوری اسلامی از جمله اکبر هاشمی رفسنجانی و اکبر ناطق نوری و اعضای خانواده آنها را به فساد متهم کرد، اتهامی که از سوی آنها رد شد.

هرچند تردیدی نیست که او این سخنان را به پشتوانه آیت الله خامنه ای زده است، ولی نباید اعتماد به نفس ذاتی او را هم نادیده گرفت.

کسری ناجی، نویسنده "تاریخچه ناگفته احمدی نژاد، رئیس جمهوری رادیکال ایران" در باره یکی از این موارد می گوید که آقای احمدی نژاد در یکی از سخنرانی های خود گفت که "لیبرالیزم غرب به پایان خط رسیده است".

آقای ناجی می گوید که این سخن بازتاب زیادی در محافل علمی غرب ایجاد کرد و این سوال مطرح بود که مگر به غیر از تحصیلات عالی در زمینه مدیریت ترافیک شهری، آقای احمدی نژاد در زمینه فلسفه غرب هم مطالعاتی داشته است!؟

در مقابل موافقان محمود احمدی نژاد رفتار و منش او را ستایش می کنند و می گویند که او برخواسته از دل مردم است. از همین رو گفته ها و رفتارش برآمده از توده های میلیونی است، اما رسول نفیسی، جامعه شناس نظر متفاوتی دارد.

او می گوید: "در دموکراسی های بی حزب، کسانی از قبیل محمود احمدی نژاد، هوگو چاوز، معمر قذافی و این ها با اعمال افراطی خود جلب توجه عمومی می کنند."

به گفته این جامعه شناس، رهبران پوپولیستی مثل آقای احمدی نژاد هیچگاه رفتار خود را طراحی نمی کنند، بلکه اعمال آنها برآمده ازعمق شخصیتی شان است و به همین دلیل توده های میلیونی از آنها طرفداری می کنند، چون که آنها به زبان عوام سخن می گویند.

نطقهای پرطنین

سخنرانی های آقای احمدی نژاد، بازتاب متفاوتی در ایران و جهان به همراه داشته است.او در جریان نطقهای انتخاباتی اش، رقبای خود را به دروغگویی و به کاربردن تاکتیکهای کثیف تبلیغاتی برای تخریب شخصیتش متهم کرد. این در حالی است که سه رقیب او در انتخابات دهم ریاست جمهوری، عین همین اتهامات را به او نسبت می دادند.

آقای احمدی نژاد در چهار سال نخست ریاست جمهوری خود نیز چندین بار با سخنرانی هایش در سطح جهان جنجال آفرید.

او در یکی از اینها، واقعه هولوکاست را مورد تردید قرار داد و کشتار میلیون ها یهودی در جنگ جهانی دوم را "افسانه" دانست. این سخنان واکنش های شدید جهانی را در پی داشت.

محمود احمدی نژاد، در سخنرانی اش در اجلاس ضد نژاد پرستی هم که با خروج برخی از حضار مواجه شد، بر این باور خود تاکید کرد. بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل بعد از سخنان تند آقای احمدی نژاد، این مواضع را تقبیح کرد و آن را تفرقه افکنانه خواند.

هرچند رقبای آقای احمدی نژاد این واکنش را نشانه ماجراجویی او در سیاست خارجی و مایه تحقیر ملت ایران توصیف کردند، ولی او استدلال می کند که زمینه سربلندی ملت ایران را فراهم آورده است.

اما منتقدان می گویند که همین موارد موجب می شود که نه تنها کشورهای غربی که همسایگان ایران از این موضوع استفاده کرده و امتیازات بیشتری مطالبه کنند. چون که می دانند ایران نزد جامعه بین المللی در انزوا بسر می برد.

موافقان آقای احمدی نژاد به چالش کشیدن هولوکاست و اصرار بر غنی سازی اورانیوم را نشانه ای از استواری او بر ارزشها و اصول انقلاب اسلامی می دانند. اما منتقدان می گویند تحمیل شدن سه دوره تحریم بر سر پرونده اتمی و انزوای بین المللی بخاطر حملات لفظی به اسراییل نشانه ای از خودرای بودن آقای احمدی نژاد است.

آنها می گویند این خودرایی در نحوه اداره دولت و تغییر وزرا و انحلال برخی سازمانهای مهم برنامه ریزی تجلی یافته است.

کابینه آقای احمدی نژاد از سال ۱۳۸۴ به بعد با تغییرات پی در پی مواجه شد. درنهایت هم رای عدم اعتماد مجلس ایران به علی کردان، وزیر کشور، دهمین جابه جایی را در دولت نهم رقم زد.

احمد سلامتیان، تحلیلگر مسایل ایران، به بخش فارسی بی بی سی می گوید: "آقای احمدی نژاد یکی از فردگراترین روسای جمهوری اسلامی ایران است. او بسیار لحظه ای و به تعبیر محافل داخلی ایران، جهادی و بسیجی عمل می کند."

آقای احمدی نژاد در نطق پیروزی خود بعد از انتخابات دهم اعلام کرد که مردم به آینده و پیشرفت رای داده اند، ولی با توجه به اعتراضها به صحت رای گیری، به نظر می رسد در چهار سال آینده با آینده ای دشوارتر مواجه خواهد بود.