پیامد برخوردهای خشونت آمیز و اختلال در اطلاع رسانی

در روزهای اخیر پس از بروز اعتراضات و ناآرامی ها در ارتباط با نتایج انتخابات ریاست جمهوری که در آن محمود احمدی نژاد پیروزرقابت ها اعلام شد . گزارشات مختلفی در مورد شمار کشته ها و مجروحین در تهران و دیگر شهرهای مختلف انتشار یافته است. درحالی که دولت رسما از کشته شدن هفت نفر خبر داده ، اخبار دیگرحاکی از کشته شدن شانزده نفر تنها در تهران وشیراز حکایت دارد

میرحسین موسوی با صدور اطلاعیه ای مرگ هشت نفر در جریان راهپیمایی روز دوشنبه حامیانش در میدان آزادی تهران را اقدام وحشیانه و کشتار مردمی توصیف کرده و ضمن محکوم کردن آن با خانواده های آنها و مجروحان حادثه ابراز همدردی کرده است.

دفتر تحکیم وحدت که یک گروه دانشجویی مخالف است هم روز سه شنبه(27 خرداد) طی بیانیه ای اعلام کرد که در جریان حملات نیروهای امنیتی و لباس شخصی ها به دانشگاه تهران و شیراز هفت دانشجو کشته شده اند.

این تشکل گفته است در حمله یکشنبه شب هفته جاری به خوابگاه دانشگاه تهران در خیابان کارگر شمالی پنج دانشجو کشته شده اند و در حمله به دانشگاه شیراز هم دو دانشجو جان خودرااز دست داده اند. گزارش ها از اصابت چاقو به سینه و یا اصابت گلوله به سر وسینه دانشجویان حکایت دارد .

در بیانیه دفتر تحکیم وحدت همچنین به مرگ ده نفر در تظاهرات عمومی دوشنبه در تهران اشاره شده است. این در حالی است که برخی گزارش ها از مرگ بیش از ده نفر در جریان ناآرامی های اخیر در تهران و شهرهای دیگر خبر داده اند.

اما پیامدهای این کشته ها و برخوردهای خشونت آمیز با مردمی که نارضایتی خود را به نتایج انتخابات ریاست جمهوری که در آن محمود احمدی نژاد پیروز اعلام شد ، چه میتواند باشد؟

صادق زیبا کلام ، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران ،درگفتگو با بی بی سی گفت:" قطعا این کشتارها و حملات خشونت باربه کوی دانشگاه و چه تیراندازی به سمت مردم شرایط را بحرانی تر خواهد کرد." بعضی از تحلیل گران براین باورند که وقتی یک حرکت اجتماعی ابعاد وسیعی به خود گرفت مهار خشونت نباید ازدست کسانی که مسئول حفظ نظم هستند، خارج شود چراکه عملا خودشان به نوعی گرفتار این آشوب خواهند شد و در نهایت توانایی کنترل آن را نخواهند داشت.

درگذشته در حوادثی مثل کوی دانشگاه که در تیرماه 78 به وقوع پیوست عوامل موسوم به گروه فشار منتسب به سپاه پاسداران بدون هیچگونه پیامد قانونی در سرکوب ها دخالت موثر داشتند و نیروی انتظامی هم معمولا نه تنها با این نیروها برخورد نمی کند بلکه در گزارش شورای امنیت و گزارش مجلس ازماجرای آن سال هم توجه خاصی به عوامل گروه فشار نشده بود.

با همه این ها برخی گفته اند کشتار مردم در ساعات پایانی راهپیمایی روز دوشنبه این هفته و اخبار کشتار دانشجویان در تهران و شیراز می تواند زمینه از کنترل خارج شدن فضا را ایجاد کند. احمد سلامیتان ، تحلیل گر مسائل سیاسی هم معتقد است هر چه تعداد تلفات در این نوع تظاهرات زیاد تر شود عملا امکان کنترل آن دشوارتر خواهد بود.

اقای سلامتیان به بی بی سی گفت:"سابقه تاریخی ایران نشان داده که افزایش کشته ها اگر نتواند به سرعت ایجاد رعب در جامعه بکند که از قرار معلوم حوادث اخیر نشان داده که این نه تنها ایجاد رعبی در میان مردم نکردم بلکه درست نتیجه عکس داده است." در حالی که اخبار و گزارش های مربوط به مخالفت مردم با نتیجه انتخابات به طور وسیع در سطح جهان منتشر شده گفته شده که دولت جمهوری اسلامی با توسل به اقدامات مختلف در صدد برآمده تا امکان دسترسی مردم به اخبار مربوط به این حوادث دشوار شود. تعدادی وب سایت و روزنامه اصلاح طلب هک و توقیف شده اند و یا تحت تدابیر امنیتی شدید کار می کنند.

بهاره هدایت،عضوشورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت ،هم اختلال در روند اطلاع رسانی را عاملی مهم در انتشار اخبار ضد ونقیض در مورد شمار کشته هاو مجروحان حوادث اخیر می داند. این عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، با اشاره به این که شریان های اطلاعاتی در ایران مختل شده ، می افزاید تایید هر گونه اخباری در مورد تعداد افرادی که در جریان حوادث کوی دانشگاه در تهران ، اصفهان ، شیراز و راهپیمایی روز دوشنبه گذشته جان خودرا از دست داده اند، امکان پذیر نیست.

برخی از تحلیل گران معتقدند در حالی که جامعه دستخوش ناآرامی هایی است ، اطلاع رسانی نادرست به بی اعتمادی مردم نسبت به دولت و نهاد های انتظامی منجر شده و باعث رواج شایعه در جامعه می شود احمد سلامتیان ، تحلیل گر مسائل سیاسی معتقد است حوادث تاریخی از این قبیل نشان داده که برقرار کردن سانسورنسبت به این اخبارنه تنها جلوی خشونت را نمی گیردبلکه مردم را نسبت به اخبار و اطلاعاتی که حاکمیت ارائه می دهد، بی اعتماد می کند.

بهرحال اقدامات دولت در محدود ساختن دسترسی آزادانه به اطلاعات و اعمال شدید محدودیت درزمینه ارتباط اینترنتی ، شبکه مبادله پیامک و اختلال در تلویزیون های ماهواره ای از یک سو و محدودیت های گسترده بر تعدادی از روزنامه های داخلی همه ظاهرا با هدف جلوگیری از انعکاس اخبار مربوط به اعتراضات در داخل کشور صورت گرفته است.

به گفته تحلیل گران گسترش اخبار ضد ونقیض وعمدتا مبتنی بر شایعات می تواند کار را برای مردم واز جمله خود حکومت دشوار کند ، چرا که سکوت خبری و اجبار به سکوت نمی تواند برای مدتی طولانی باقی می ماند . ناظران می گویند مشروعیت و وجهه داخلی و جهانی حکومت جمهوری اسلامی ایران طی سی سال گذشته هیچگاه چنین در معرض آسیب قرار نگرفته بود.

مطالب مرتبط