تحول و تهدید در تبلیغات صدا و سیما

نشان صدا و سیمای ایران

لحن تبلیغات صدا و سیمای جمهوری اسلامی در باره اعتراضات گسترده به آنچه تقلب در انتخابات نام گرفته است نشان دهنده تحول در موضع رسمی حکومت ایران و تهدید ضمنی معترضین است.

در ششمین روز اعتراضات، رادیو وتلویزیون دولتی ایران تجمع ده ها هزار نفر از مردم تهران را در میدان امام خمینی منعکس نکرد و آن را نادیده گرفت.

یک روز مانده به سخنرانی آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی در نماز جمعه از صدا وسیما گزارشی پخش شد که اعترافات کسانی را پخش می کرد که وزارت اطلاعات آن ها را باند بمب گذاری در روز انتخابات معرفی کرد.

همچنین اطلاعیه ای از سوی دولت منتشر شد که تاکید می کرد که منظور محمود احمدی نژاد از واژه "خس و خاشاک" مردم ایران نبوده است. در حالی که در تظاهرات چند روز گذشته معترضین کاربرد تعبیر خس و خاشاک را توهینی به مردم تلقی کرده بودند.

به طور کلی آهنگ تبلیغات در دو روز گذشته نشان دهنده آن است که مقامات حکومت به طور تلویحی ریشه های مردمی و مشروع بودن اعتراضات را پذیرفته اند. غلامعلی حداد عادل چهره نزدیک به رهیر جمهوری اسلامی در سخنانی که در دو روز گذشته چند بار از صدا و سیما پخش شده با اشاره به تجمع هایی که رسما غیر قانونی بوده آن ها را بدون عیب و امری طبیعی خوانده است.

علاوه بر این شورای نگهبان کاندیداهای منتقد را به تشکیل جلسه ای برای رسیدن به تفاهم در هفته آینده دعوت کرد.

تغییر لحن رسمی در حالی است که در روز های اولیه اعتراضات به گفته ماشاالله شمس الواعظین روزنامه نگار در تهران صدا وسیما معترضین را فرصت طلب می خواند.

آقای شمس الواعظین در گفت و گو با بخش فارسی بی بی سی می گوید "صدا و سیما در دو روز نخست آغاز اعتراضات سر درگم بود اما پس از آن معترضین را عده ای فرصت طلب خواند که باید توسط نیروها انتظامی با آن ها برخورد شود."

به گفته آقای شمس الواعظین مسیر تبلیغات رادیویی و تلویزیونی مسیر دوگانه ای بود که می کوشید از سویی وقوع اغتشاش و نا آرامی را برجسته کند و از سوی دیگر ریشه های آن را به بیگانگان نسبت دهد.

او می گوید: "این سیاست تبلیغاتی در حالی بود که صدا وسیما از انتشار بخش عمده ای از اخبار مانند دستگیری روزنامه نگاران و چهره های سیاسی خودداری می کرد چرا که اکثر آن ها کسانی هستند که نزد مردم خوش نام هستند".

اما برخی ناظران معتقدند اگرچه صدا و سیما همچنان با تاکید بر انتشار اخبار اعتراضات در سطح بیت المللی به دنبال نشان دادن رد پای بیگانه است اما به تعبیر "نونا صالحی" پژوهشگر رسانه، تبلیغات رسمی تحت تاثیر ادامه یافتن اعتراضات ناگزیر از پذیرش واقعیت شده است.

خانم صالحی به بی بی سی فارسی می گوید "به دلیل ادامه اعتراضات دستگاه تبلیغاتی ناگزیر شده است عمق اعتراضات و ریشه های تاریخی را که متوجه نارضایتی عمومی از حکومت است مورد توجه قرار دهد. همچنین این دستگاه تبلیغاتی متوجه شده است که ادامه تکرار تهمت های گوناگون به معترضان آن ها را خشمگین تر می کند."

خانم صالحی همچنین می گوید "تبلیغات دولتی به نوعی زمینه پذیرش بازداشت ها و دستگیری ها و کاربرد خشونت را از طریق انتشار نادرست اخبار و متهم کردن معترضین به تخریب اموال مردم و حمله به مردم فراهم می سازد. در حالی که به اعتقاد معترضین نیروهای مقابله کننده هستند که در لباس رسمی یا شخصی خشونت گسترده ای را علیه مردم به کار می برند."

با وجود تغییر لحنی که پیش از سخنرانی روز جمعه آیت الله خامنه ای رخ داده است اما همچنان این تاکید وجود دارد که دولت مسولیتی در برابر کشته شدن تعدادی از معترضین نمی پذیرد و حتی به گفته آقای حداد عادل برخی از کشته شدگان مرتکب قتل شده اند.

آقای حداد عادل در گفت وگوی تلویزیونی خود مدعی شده است که کسانی که پس از تظاهرات مسالمت آمیز طرفداران میر حسین موسوی در روز دوشنبه پس از انتخابات کشته شدند اقدام به حمله به سربازان و کشتن دو زن کرده بودند.

به گفته آقای حداد عادل نگهبانان یک پایگاه بسیج به قصد دفاع از خود چند مهاجم را کشته اند. این ادعای آقای حداد عادل در حالی بیان شده است که معترضان با استناد به فیلم هایی که در سطح جهانی انتشار یافته می گویند که تک تیراندازانی از بالای ساختمان های حوزه بسیج و ساختمان های مجاور به سوی تظاهر کنندگان آتش گشوده اند. آقای موسوی و طرفداران اش کشته شدگان را شهید نامیده اند.

به این ترتیب تبلیغات رسمی همچنان با ناباوری طرفداران کاندیدا های اصلاح طلب و معترضین روبروست. به گمان آن ها اگرچه تبلیغات رسمی می کوشد لحن آرام و ملایم تری در پیش بگیرد اما ادامه اقداماتی مانند پخش برنامه ای علیه فائزه هاشمی رفسنجانی دختر رییس مجمع تشخیص مصلحت از صدا و سیما نشانه ای از ادامه خط تهدید به دستگیری های بیشتر در صورت ادامه گسترده اعتراضات است.

این تصور هنگامی شدت می گیرد که صدا و سیما اخباری را پخش می کند که بر اساس آن گروهی از بسیجیان در تجمعی خواستار تحت تعقیب قرار گرفتن فرزندان اکبر هاشمی رفسنجانی شده اند.

در چنین شرایطی تبلیغات رسمی انتظار اندکی در میان معترضان به نحوه برگزاری انتخابات برای موثر بودن سخنان رهبر جمهوری اسلامی در نماز جمعه برای برطرف کردن بن بست موجود به وجود آورده است. درست برخلاف تبلیغات رسمی که سخنان رهبری را پایان بخش بحران و اعتراض می داند.

مطالب مرتبط