ایران سفیر خود را از جمهوری آذربایجان فراخواند

Image caption ایران و جمهوری آذربایجان همواره روابط شکننده با یکدیگر داشته اند

رسانه های دولتی در ایران از فراخوانی سفیر جمهوری اسلامی از باکو پایتخت جمهوری آذربایجان خبر داده اند.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، و پرس تی وی، شبکه خبری انگلیسی زبان تلویزیون دولتی ایران، در پی سفر شیمون پرز، رئیس جمهوری اسرائیل به باکو، محمد باقر بهرامی سفیر ایران در جمهوری آذربایجان "برای انجام رایزنی‌ها" به تهران فراخوانده شده است. دفتر ریاست جمهوری اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود که هدف از سفر آقای پرز به جمهوری آذربایجان و سپس قزاقستان، پیشبرد روابط استراتژیک و اقتصادی میان اسرائیل و این دو جمهوری پیشین شوروی سابق است. خبرنگار بی بی سی فارسی در بیت المقدس پیشتر گفته بود که انجام این گونه سفرها ظاهرا نگرانی هایی را در دولت ایران برانگیخته است. پيشتر منابع اسرائیلی به نقل از منابع خود گزارش داده بودند که دولت ایران کوشيده مانع از انجام سفر رئیس جمهوری اسرائیل به جمهوری آذربایجان شود؛ اما این سفر طبق برنامه ریزی های قبلی انجام گرفت. نارضایتی ایران از روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل مقام های دولت ایران از جمله وزارت امور خارجه این کشور در گذشته نسبت به عادی سازی روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل ابراز نگرانی کرده بودند، اما همزمان با افتتاح سفارت اسرائیل در جمهوری آذربایجان و قزاقستان، یک مقام ارشد نظامی ایران نیز نسبت به این موضوع هشدار داد. سرلشکر حسن فیروز‌آبادی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران اواسط خرداد ماه امسال به مقام های جمهوری آذربایجان نسبت به افتتاح سفارت اسرائیل در باکو هشدار داده بود. این مقام نظامی ایران گفته بود که در صورت گشایش سفارت اسرائیل در آذربایجان، ایران با جمهوری آذربایجان "کاری" نخواهد داشت.

آقای فیروزآبادی، گشایش سفارت اسرائیل در کشور‌های آسیای میانه را به معنای گشایش کانون "توطئه و فساد علیه مردم" در منطقه توصیف کرده بود.

این مقام ارشد نظامی در ایران، کشور‌های عربی، آسیای میانه، اروپا و آفریقا و روسیه را به هوشیاری در برابر "توطئه‌های تل‌آویو" برای برهم زدن آرامش جهان دعوت کرده بود.

تاثیر روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل بر ایران

اسرائیل در دسامبر سال ۱۹۹۱ استقلال جمهوری آذربایجان را از شوروی سابق به رسمیت شناخت و در آوریل ۱۹۹۲ با این کشور روابط دیپلماتیک برقرار کرد.

دو کشور در زمینه های سیاسی، اقتصادی، نظامی و فرهنگی همکاری می کنند. طبق گزارش ها، اسرائیل به بازسازی ارتش جمهوری آذربایجان کمک کرده است.

جمهوری آذربایجان به دلیل عضویت در سازمان کنفرانس اسلامی و حساسیت ایران و کشورهای عربی تا خرداد امسال به رغم درخواست های اسرائیل، از اعزام سفیر به اسرائیل خودداری کرده بود.

در سال های اخیر روابط سیاسی و اقتصادی جمهوری آذربایجان و اسرائیل رو به گسترش بوده و از جمله جمهوری آذربايجان بیست درصد نفت مورد نیاز اسرائیل را تامین می کند.

برخی از ناظران مسائل منطقه می گویند که دو کشور کوشيده اند مانع برانگيخته شدن حساسیت کشورهای مسلمان از جمله ایران شوند که مرز مشترک با جمهوری آذربایجان دارد.

ایران و اسرائیل در حال حاضر مناسبات پرتنشی با یکدیگر دارند، در ماه های اخیر شماری از مقامات اسرائيل از احتمال يا ضرورت حمله نظامی به تاسيسات اتمی ايران سخن گفته اند، در مقابل ايران هشدار داده که به تندی به هر حمله احتمالی واکنش نشان خواهد داد. همزمان، هرچند شیمون پرز، رئیس جمهوری اسرائیل، حمله نظامی به ایران را برای پایان دادن به برنامه های اتمی ایران کار ساز ندانسته، اما مقام های دیگر این کشور همچنان از ضرورت در نظر گرفتن اين گزينه سخن گفته اند.

به اعقاد ناظران مسائل منطقه، در چنین شرایطی ایران افتتاح سفارت اسرائیل در باکو را ورود این کشور به منطقه قفقاز و آسیای میانه می داند و از آنجا که ترکیه دیگر کشور ترک زبان نیز روابط گسترده ای با اسرائیل دارد، از گسترش نفوذ اسرائیل در منطقه بیمناک است.

ایران و آذربایجان بر سر تقسیم منابع زیربستر دریای خزر، از جمله یک میدان بزرگ انرژی، تحرکات قومی و جدایی طلبانه که از دیدگاه برخی از مقام های ایران با چراغ سبز دولت جمهوری آذربایجان انجام می شود و همچنین برخی از حمایت های ایران از ارمنستان در جریان جنگ قره باغ اختلاف نظرهایی دارند. به اعتقاد صاحب نظران، اختلاف نظر ایران و جمهوری آذربایجان بر سر گشایش سفارت اسرائیل در باکو و سفر اخیر رئیس جمهوری اسرائیل به این کشور می تواند بر روابط شکننده دو همسایه هم تاثیر منفی به دنبال داشته باشد.