موج موسیقی اعتراضی به نتایج انتخابات ایران

اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران تنها به مردمی که در خیابان های تهران و دیگر شهرهای ایران و همچنین مقابل سفارتخانه های این کشور دراکثر کشورهای دنیا شعار می دادند، ختم نشد.

دامنه این اعتراضات بسیاری از هنرمندان از جمله موسیقیدانان و خواننده های معروف چه ایرانی و چه خارجی را تحت تاثیر قرار داد و بسیاری در حمایت از معترضان ایرانی و خشونتی که علیه شان شد، سرودند. در روزهای گذشته شاهد ظهور سرودها و آهنگ های بسیاری از خوانندگان چه ایرانی و چه خارجی در سبک های مختلف در حمایت از معترضان به نتایج انتخابات ریاست جمهوری بودیم.

موج این ترانه ها وقتی به راه افتاد که محمود احمدی نژاد بعد از اعلام نتایج انتخابات در جشنی که برای پیروزی او برگزار شده بود، معترضان به نتیجه انتخابات را به خس و خاشاک تشبیه کرد. به زودی شعری در واکنش به این صحبت های آقای احمدی نژاد در اینترنت منتشر شد و کمی بعد حامد نیک پی، آهنگساز و خواننده ساکن آمریکا آهنگ مالک این خاک منم را براساس این شعر ساخت و اجرا کرد. محمد رضا شجریان، استاد موسیقی سنتی ایران، دیگر هنرمندی بود که بلافاصله به این جمله محمود احمدی نژاد واکنش نشان داد. او در مصاحبه اش با بی بی سی فارسی گفت: "در شرایطی که مردم ما در بهت و حیرت فرو رفته اند و در شرایطی که این خس و خاشاک با طوفانی که آقای احمدی نژاد به راه انداخته به حرکت درآمده اند، صدای من جایی درصدا و سیمای جمهوری اسلامی ندارد. به همین دلیل موکدا خواستم که دیگر صدای مرا پخش نکنند و باعث ناراحتی من نشوند و تجاوز به حق و حقوق من نکنند. این صدا، صدای خس و خاشاک است و همیشه هم خس و خاشاک خواهد ماند." گوش ایرانی ها به شنیدن موسیقی که نمادی از اعتراض باشد آشناست. سرودهای دوران انقلاب را هنوز خیلی ها به یاد دارند و شنیدن آن به نوعی تداعی دوره ای از تاریخ این کشوراست. اما سابقه موسیقی اعتراض در ایران به پیش تر از این بر می گردد. محمود خوشنام کارشناس موسیقی در اشاره ای به سابقه ترانه های اعتراضی می گوید: "زمان شورش حاکم قاجار علیه لطفعلی خان زند که به مرگ او انجامید، ترانه ای به وجود آمد به نام لطفعلی خان ام کی می آد؟ این ترانه به شدت در آن دوره تاثیرگذار بود." آقای خوشنام افزود: "در دوره مشروطه هم عارف به عنوان برجسته ترین ترانه ساز اعتراضی نقش انکار ناپذیری در پیشرفت انقلاب مشروطه داشت. در انقلاب 57 هم همین ترانه ها تا حدود زیادی موجب پیروزی انقلاب شد." با شدت گرفتن خشونت ها در ایران نسبت به معترضان، و کشته شدن تعدادی از آنها به ویژه کشته شدن ندا آقا سلطان، دختر جوانی که از زمان مرگش فیلمی در رسانه ها منتشر شد، موج تازه ای از ترانه های اعتراضی ساخته شد. هنرمندان ایرانی مقیم هلند روز یکشنبه در همبستگی با مردم ایران برنامه ای در شهر آمستردام برگزار می کنند. پژمان اکبرزاده پیانیست و پژوهشگر موسیقی مقیم هلند یکی از اجرا کنندگان این برنامه است. او معتقد است که بیان اعتراض از طریق موسیقی باعث جذاب تر شدن مضمون این اعتراض ها خواهد بود. آقای اکبرزاده به بی بی سی فارسی گفت: " حجم زیاد اخبار درباره رویدادهای اخیر ایران که این روزها در رسانه های غربی منتشر می شود، بسیاری از مردم در این کشورها را از دنبال کردن این اخبار خسته می کند. " ولی آقای اکبر زاده معتقد است که وقتی مسائل با شعر و موسیقی همراه شود نه تنها از یک راه دیگر توجه مردم جلب می شود بلکه حتی کسانی که شاید اخبار سیاسی برایشان جذاب نباشد از این طریق به دنبال کردن مسائل ایران علاقه مند شوند. موج آهنگ ها و سرودهایی که این روزها در حمایت از معترضان در ایران به راه افتاده برای بسیاری قابل باور نیست. چهره های مطرح موسیقی جهان مانند گروههای موسیقی راک U2 و ساماوایو، وایکلف جین، خواننده هائیتی تبار آمریکایی، جون بائز و جان بون جووی به همراه خواننده پاپ ایرانی اندی از یک سو و خوانندگان ایرانی چون گوگوش، محسن نامجو، گروه راک ایرانی هایپر نوا، آبجیز، رعنا فرحان و خوانندگان پاپ لس آنجلسی چون داریوش، ستار، مرتضی، کامران و هومن از سوی دیگرهر کدام به نوعی با آهنگ هایشان ابراز همبستگی خود با معترضان در ایران را اعلام کردند. بسیاری از گروه ها و خواننده های خارجی به نشانه همبستگی از شال و نوار و یا حتی پیراهن سبز استفاده کرده بودند. گروه U2 در استادیوم کامپ نوی بارسلون، بزرگترین استادیوم اروپا، ترانه معروف یکشنبه خونین خود را در همبستگی با مردم ایران با نوشتن اشعاری فارسی روی پرده سبز رنگ اجرا کرد. ترانه معروف یکشنبه خونین Sunday Bloody Sunday در اصل در سال 1983میلادی در ارتباط با قتل ۱۴ معترض ایرلندی شهر لوندن دری توسط ارتش در طی راهپیمایی آرام یکشنبه خونین (۳۰ ژانویه سال ۱۹۷۲ میلادی)، اجرا شده بود. این قتل عام منجر به تقویت و تشکل گروه چریکی ارتش جمهوریخواه ایرلند شد که طی ۳۰ سال ضررهای بسیاری را به دولت دست نشانده ایرلند وارد آورد. پژمان اکبرزاده معتقد است که علاقه هنرمندان غیرایرانی به نا آرامی ها در ایران باعث می شود تا طرفداران این هنرمندان خارجی از این طریق نسبت به آنچه که در ایران می گذرد کنجکاو شوند. در هر حال نقش موسیقی در بیان اعتراض تنها شامل ایران و مسائل کنونی اش نیست. ترانه های اعتراضی در دهه شصت میلادی صدای اعتراض جنبش های چپ را به گوش مردم جهان رساند و بسیاری از مردم در سراسر دنیا با ترانه های اعتراضی با مسائل کشورهای آمریکای لاتین آشنا شدند. سه هفته از انتخابات در ایران می گذرد و به نظر می رسد که هنرمندان در دنیای موسیقی در انعکاس صدای معرتضین ایرانی به آنچه که در روزهای بعد از انتخابات در این کشور گذشت، روزهای پرکاری را پشت سر گذاشتند.