از خانه بیرون نیایید؛ هوا پس است

آلودگی هوا
Image caption از مردم خواسته شده است که از خانه بیرون نیایند

گرد و خاک شدیدی که آسمان ایران را در بر گرفته، باعث تعطیلی گسترده ای شده و دولت این کشور ادارات و نهادهای دولتی و نظامی شهر تهران را روز سه شنبه شانزدهم تیر تعطیل کرده و از مردم خواسته از خانه بیرون نیایند.

کارخانجات مراکز صنعتی نیز به مدت دو روز تعطیل شده و "کمیته اضطراری شرایط آلودگی هوا" اعلام کرده که در صورت تشدید آلودگی هوا، کارخانجات و صنایع به مدت دو روز دیگر تعطیل خواهند شد و این احتمال وجود دارد که تعطیل ادارات دولتی یک روز دیگر تمدید شود. اورژانس تهران به حالت آماده باش در آمده و برای مقابله با گرد و غبار بین مردم تهران ماسک توزیع می کند. سازمان هواشناسی ایران پیش بینی کرده است گرد و خاکی که هوای سراسر ایران را در بر گرفته، در مناطقی از این کشور تا روز چهارشنبه ادامه پیدا می کند. بنابر گزارش سازمان هواشناسی آلودگی هوا در وضعیت هشدا قرار دارد و این آلودگی در استانها کرمانشاه، همدان، ایلام، لرستان، خوزستان، بوشهر، فارس، هرمزگان، کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال بختیاری تا روز چهارشنبه ادامه پیدا خواهد کرد. این وضعیت در استانهای کردستان، زنجان، قزوین، تهران، سمنان، مرکزی، اصفهان، جنوب استانهای آذربایجان شرقی و غربی، سواحل جنوبی دریای خزر و خراسان شمالی تا روز سه شنبه ادامه خواهد داشت و بعد از آن به تدریج از غرب به شرق از غلظت گرد و خاک کاسته می شود.

منشا آلودگی

منشا این گرد و غبار که اکثر مناطق ایران را در بر گرفته، کشور عراق و عربستان گزارش شده است. گسترش بیابانها و بی توجهی به طرح های بیابان زدایی در کشورهای عراق، عربستان، اردن و سوریه یکی از دلایل این آلودگی است اما بخشی از این آلودگی به همسایه غربی ایران یعنی عراق بر می گردد. آنطور که کارشناسان می گویند خشکسالی و سدهایی که در سرچشمه رودخانه های دجله و فرات ساخته شده عامل اصلی این گرد و غبار است. زیرا ساخته شدن سد باعث شده تا آب به مناطق پائین دست این رودخانه ها در عراق نرسد و بسیاری از باتلاق ها و تالاب های منطقه خشک شود.

Image caption به دلیل شدت آلودگی یک روز تعطیل شده و احتمال دارد که این تعطیلی تمدید شود

خاک این مناطق رسی با دانه های ریز است و با فشار باد جابه جا می شود و به دلیل ریز بودن، در هوا معلق می ماند.

در چند سال اخیر استانهای جنوبی ایران به خصوص خوزستان گرفتار چنین هوایی بوده اما اکنون این توده گرد و خاک آسمان ایران را در بر گرفته است.

نمونه های مشابه آن نیز در مناطق سیستان و بلوچستان وجود دارد و آسمان مناطقی نظیر زابل هر ساله گرفتار گرد و خاک است. بنابر گزارشها گرد و خاکی که دو روزی است هوای تهران را در بر گرفته است، یک ماه است ساکنان مناطق جنوبی ایران را آزار می دهد.

در خانه بمانید

شرکت کنترل کیفیت هوا، وضعیت هوای شهر تهران را "بسیار خطرناک" توصیف کرده و از مردم خواسته است به دلیل "تداوم گرد و غبار و افزایش بی سابقه ذرات معلق" در صورت امکان از خانه خارج نشوند و "بیماران قلبی و تنفسی، سالمندان، خردسالان، و بزرگسالان از تردد در هوای آزاد خودداری کنند."

پزشکان توصیه می کنند در صورت خروج از خانه، مردم به خصوص سالمندان و بیماران قلبی و کودکان حتما از ماسک استفاده کنند چون با تنفس این هوا، خاک وارد ریه می شود و امکان خارج کردن این خاک از ریه وجود ندارد.

برخی حتی استفاده از ماسک های معمولی را کافی نمی دانند چون امکان فیلتر کردن کامل هوا به وسیله این ماسک ها وجود ندارد. مشکل فقط تنفس نیست، این گرد و غبار، چشم را نیز آزار می دهد برای همین بیماران چشمی و کسانی که چشم شان دارای حساسیت است در این هوا با مشکل مواجه هستند. توصیه شده است که این افراد از خانه خارج نشوند و در صورت نیاز به خروج از منزل، از عینک های مناسب استفاده کنند.

آلودگی تابستانی

Image caption اورژانس به حالت آماده باش درآمده و در سطح شهر تهران بین مردم ماسک توزیع می کند

هوای تهران سالهاست که آلوده است و این آلودگی معمولا در میانه پائیز و زمستان تشدید می شد اما آلودگی تابستانی هوای تهران از جنس دیگری است. در روزهای اواخر پائیز و اوایل زمستان که هوای تهران به اوج آلودگی می رسد، دستکم این امکان برای برخی شهروندان وجود داشت که با سفر به مناطق دیگر تا حدودی از آلودگی در امان بمانند اما آلودگی این روزها سراسری است و همه جا کم و بیش آلوده است.

البته وضعیت جغرافیایی شهر تهران نیز مزید بر علت است چون این شهر در شرایطی قرار دارد که آلودگی آن به سادگی برطرف نمی شود.

پایتخت ایران از سمت شرق، غرب و شمال به وسیله ارتفاعات البرز محصور شده و تنها در سمت جنوب از شیب ملایمی برخوردار است.

از آنجا که بیشتر منابع آلوده کننده هوا در سمت جنوب و غرب تهران قرار گرفته اند، با وزش باد مقادیر زیادی از مواد آلوده کننده وارد تهران می شود و دره تهران این آلاینده ها را در خود محبوس می کند.

تعطیلی دو روزه کارخانجات و صنایع اطراف شهر تهران نیز به همین دلیل است چون این نگرانی وجود دارد که در این شرایط که گرد و خاک فضای تهران را پر کرده، آلودگی همیشگی نیز آن اضافه شده و مشکل چند برابر شود.

در سالهای اخیر برنامه موثری برای کاهش آلاینده ها اجرا نشده است ولی همواره این امید وجود داشت که در اواخر پائیز و اوایل زمستان که اوج آلودگی هواست، باد و باران بیاید و آلودگی را با خود ببرد و بشوید اما در گرمای تابستان هم می شود به قضا و قدر امیدوار بود؟

مطالب مرتبط

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست