قصه گوی خوب بچه های خوب هم رفت

Image caption مهدی آذر یزدی

مهدی آذر یزدی نویسنده "قصه های خوب برای بچه های خوب" در سن 87 سالگی در بیمارستان آتیه تهران درگذشت.

مهدی آذر یزدی سه روز قبل از آغاز سال 1301 در روستای "خرمشاه" از توابع یزد به دنیا آمد. خانواده اش تازه مسلمان و اجدادش زرتشتی بودند. از هشت سالگی همراه پدرش روی باغ و زمین رعیتی کار کرد و به گفته خودش "تا هفده سالگی جز آنچه در خانه یا مسجد شنیده بود"، چیزی نمی دانست.

بیست ساله بود که از کار بنایی به کار در کارگاه جوراب بافی یزد کشیده شد. در این زمان شهر یزد فقط یک کتابفروشی داشت و صاحب کارگاهی که او در آن شاگرد جوراب بافی بود تصمیم گرفت که یک کتابفروشی تاسیس کند و مهدی را از میان شاگردهای کارگاهش به کتابفروشی منتقل کرد.

مهدی آذر یزدی در بیان خاطراتش می نویسد که "دیگر گمان کردم به بهشت رسیده ام. تولد دوباره و کتاب خواندن من شروع شد و در این کتابفروشی بود که فهمیدم چقدر بی سوادم. من که زمان تحصیل در دبیرستان را از دست داده بودم، تنها راه "رسیدن به دانایی" را در کتاب خواندن جستجو کردم و پس از چهار سال کار در کتابفروشی، هوس نوشتن و شعر گفتن و با بچه های درس خوانده همرنگ شدن در من برانگیخته شد."

کار در کتابفروشی زمینه آشنایی او با اهالی شعر و ادب را فراهم کرد، اما به گفته او "یک وقت دیدم مثل این که به محیط بزرگ تری احتیاج دارم و از یزد دل برکن شدم و به تهران آمدم، بی آن که بدانم در تهران چه خواهم کرد."

حرکت او به تهران در سالهای نخست دهه بیست خورشیدی، همزمان بود با جنگ جهانی دوم. به توصیه یکی از آشنایان کار در کتابفروشی یزد به خیابان ناصر خسرو تهران رفت و در "چاپخانه علمی" مشغول به کار شد.

در سال 1335 بود که به قول خودش "به فکر تدارک کتاب برای کودکان" افتاد. در این موقع 35 ساله بود. شبی قصه ای از "انوار سهیلی" در چاپخانه نظرش را جلب می کند. بلافاصله در می یابد که اگر قصه ساده تر نوشته می شد، برای بچه ها مناسب تر بود.

جلد اول "قصه های خوب برای بچه های خوب" از اینجا پیدا شد. این مجموعه را شب ها در یک اتاق دو در سه متری زیر شیروانی می نوشت و نگران بود که کتاب خوبی نشود و او را مسخره کنند. ابتدا کتاب را به کتابخانه ابن سینا در چهارراه مخبرالدوله داد که آنها آن را چاپ نکردند، هرچند که به گفته او آقای جعفری، مدیر انتشارات امیرکبیر کتاب را چاپ کرد و با استقبال خوانندگان کم کم این مجموعه به هشت جلد رسید.

تاکنون بیست و سه عنوان کتاب از مهدی آذر یزدی منتشر شده است. آثاری از جمله "قصه های تازه از کتابهای کهن"، "گربه ناقلا"، "گربه تنبل"، "مثنوی برای بچه ها"، "مجموعه قصه های ساده" و تصحیح "مثنوی" برای بزرگسالان از او به یادگار مانده است.

مهدی آذر یزدی در زمینه آثارش جایزه یونسکو و همچنین "جایزه سلطنتی کتاب سال" را پیش از انقلاب دریافت کرد. شورای کتاب کودک هم سه کتاب او را به عنوان کتاب برگزیده سال انتخاب کرد.

مهدی آذر یزدی ازدواج نکرد و هیچ گاه به کار دولتی هم اشتغال نداشت، به قول خودش مدرک تحصیلی نداشت و راه استخدام را هم بلد نبود. هر چند علاوه بر نویسندگی به امور غلطگیری و فهرست اعلام نویسی تا سال های آخر عمرش ادامه داد.

او چندی پیش گفت که نوشته های دیگری هم دارد که به دلیل عدم صدور مجوز انتشار از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انگیزه تکمیل نوشته هایش را از دست داده و آنها را ناتمام گذاشته است.

مطالب مرتبط