اسرائيل و 'فرصت انتخابات ایران'

Image caption نخست وزیر اسرائیل "ایران اتمی" را خطری برای موجودیت کشورش می داند

اسرائیل تاکنون از اظهار نظر رسمی در مورد انتخابات ریاست جمهوری 22 خرداد ایران خودداری کرده است، اما واضح است که دولت بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، به دقت تحولات ایران را زیر نظر دارد.

در همین رابطه، هفته نامه آلمانی اشپیگل به تازگی گفت که انتخابات ایران دولت راستگرای اسرائیل را متقاعد کرده که راه حل مناقشه هسته ای ایران نه گفتگو، بلکه حمله نظامیست.

این گزارش زمانی منتشر شد که جو بایدن، معاون رئیس جمهوری آمریکا، در مصاحبه با شبکه تلویزیونی ABC آمریکا گفت: "اگر دولت نتانیاهو تصمیم بگیرد به عملی غیر از آن چه در حال حاضر دنبال می شود دست بزند، این حق آن است."

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، متعاقبا تاکید کرد سخنان جو بایدن به این معنی نیست که آمریکا با حمله اسرائیل به ایران موافقت کرده است.

گذشته از گمانه زنی های مطرح شده درباره اخباری از این نوع، ظاهرا تردیدی وجود ندارد که امکان تأثیرپذیری اسرائیل از انتخابات ایران بسیار زیاد است.

پیش از هر چیز، تا این لحظه مشخص است که انتخابات 22 خرداد و وقایع پس از آن، تأثیری منفی بر دورنمای مذاکرات ایران و آمریکا بر جای گذاشته است.

این موضوع، به تقویت موضع مقام های دولت اسرائیل منجر شده که می گویند هر گونه "ساده اندیشی" در مورد امکان تعامل دیپلماتیک با تهران، به آسودگی بیشتر جمهوری اسلامی در پيگیری اهداف سیاسی، امنیتی و نظامی خود منجر می شود.

Image caption اوباما تاکید دارد که به اسرائیل برای حمله به ایران چراغ سبز نداده است

همین دولتمردان در روزهای بعد از انتخابات 22 خرداد، با رضایت شاهد اوج گیری تنش بین ایران و آمریکا بوده اند، تا جایی که باراک اوباما خشونت نیروهای دولتی ایران را منزجرکننده و وحشیانه توصیف کرد.

محمود احمدی نژاد نیز گفته است که حتی اگر دولت وی صدها میلیارد تومان کار تبلیغاتی و دیپلماسی می کرد نمی توانست مانند اکنون همه را قانع کند که دولت های جدید و قبلی آمریکا فرقی ندارند.

در فضای جدید ایجاد شده بین دو کشور، خوش بینی در مورد آغاز و ادامه موفقیت آمیز مذاکرات تهران – واشنگتن، کاهش یافته است.

تیره شدن کم سابقه روابط ایران و اتحادیه اروپا پس از انتخابات، از دیگر موضوعاتی است که اسرائيل را نسبت به افزایش موفقیت خود در بسیج کردن جامعه جهانی علیه ایران امیدوار می کند.

پس از 22 خرداد، روسای جمهوری و وزیران امور خارجه بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا به محکوم کردن شدیدالحن رفتار دولت ایران با معترضان پرداختند یا نسبت به سلامت انتخابات اخیر ابراز تردید کردند و هیچ یک از آن ها حاضر به تبریک گفتن به محمود احمدی نژاد به عنوان "رئیس جمهوری ایران" نشده اند.

گذشته از تأثیر تحولات اخیر بر تیرگی روابط جمهوری اسلامی و کشورهای غربی، انتخابات ایران به موقعیت گروه های ضد اسرائیلی متحد ایران نیز صدمه زده است.

حزب الله لبنان نمونه بارز این گروه هاست. سید حسن نصرالله رهبر این گروه انتخابات ایران را الگویی برای جهان عرب خواند و اعتراضات انجام شده به نتایج رأی گیری را زودگذر دانست.

چنین اظهاراتی اگر چه لزوما بر جایگاه حزب الله در جامعه بین المللی تأثیر قابل توجهی نخواهند داشت، اما نمی توان منکر تأثیرشان بر افکار عمومی ایران شد.

Image caption محمود احمدی نژاد بارها نسبت به پیامدهای حمله به ایران هشدار داده است

نباید فراموش کرد که تمام کسانی که در ایران نسبت به حزب الله نظر مثبت دارند، هواداران آقای احمدی نژاد نیستند: در میان آن ها، بسیاری از اصلاح طلبان و درصد بالایی از مردم عادی نیز دیده می شوند که در شراط معمولی، مقاومت این گروه در برابر اسرائیل را تحسین می کنند.

این در حالی است که در پی موضع گیری حزب الله پس از انتخابات، که با پوشش وسیع تلویزیون و مطبوعات دولتی در ایران مواجه شد، موجی از احساسات منفی علیه این گروه در سطح وبلاگ ها، فروم ها و شبکه های اجتماعی اینترنتی ایرانی به وجود آمد.

در این مقطع، حتی خبری در میان گروهی از سایت های ایرانی منتشر شد که مدعی همکاری حزب الله لبنان در سرکوب معترضان به نتایج انتخابات بوده است.

این اتهامیست که علیرغم طرح آن در هفته نامه آلمانی اشپیگل، مدرک معتبری در اثبات آن ارائه نشده بود، اما ظاهرا موضع گیری حزب الله در خصوص انتخابات ایران، در ایجاد زمینه اجتماعی برای پذیرش آن نقش داشت.

واکنشی که نشان می داد چگونه کاهش مشروعیت اجتماعی دولت حاصل از انتخابات 22 خرداد، می تواند به جایگاه گروه های ضداسراییلی نزدیک به تهران، حتی در سطح شهروندان ایرانی، ضربه بزند.

مجموعه عوامل فوق، واقعیت هایی هستند که توضیح می دهند چرا انتخابات ریاست جمهوری ایران، ممکن است از جهات مختلف به تقویت موضع اسرائیل در مقابل ایران منجر شده باشد.

در صورتی که در ایران یک رئیس جمهوری اصلاح طلب یا محافظه کار در انتخاباتی بدون تشنج و ابهام شدید به قدرت می رسید، احتمالا خللی در مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا پیش نمی آمد، روابط جمهوری اسلامی و غرب وارد دور جدیدی از بحران نمی شد، و جایگاه متحدان ضداسرائیلی ایران در سطح افکار عمومی، صدمه نمی دید.

اما اکنون نتایج انتخابات، باعث شده تا اسرائيل در تلاش بین المللی خود برای متقاعد کردن غرب برای شدت عمل با تهران، با فرصت غیرمنتظره و جدیدی مواجه باشد؛ فرصتی که بسیار از کارشناسان معتقدند دولت نتانیاهو، به سادگی آن را از دست نخواهد داد.

مطالب مرتبط