تاخیر تازه در راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر

نیروگاه بوشهر

پرویز فتاح، وزیر نیرو، می گوید برخلاف وعده قبلی، نیروگاه اتمی بوشهر تابستان امسال راه اندازی نمی شود.

آقای فتاح سازمان انرژی اتمی ایران را به خلف وعده برای تحویل ۵۰۰ مگاوات نیروگاه هزار مگاواتی بوشهر متهم کرد.

او گفت: "به نظر می رسد علی رغم قولی که داده شده بود، تابستان امسال این میزان برق وارد مدار نمی شود."

وزیر نیرو درباره زمان نهایی راه اندازی نیروگاه هسته ای بوشهر ابراز بی اطلاعی کرد و غلامرضا آقازاده، رییس سازمان انرژی اتمی، را مسئول تعیین تاریخ دانست و گفت که تاکنون آقای آقازاده اطلاعات موثقی درباره تاریخ دقیق راه اندازی ارائه نکرده است.

یک ماه پیشتر آقای فتاح با استناد به قول سازمان انرژی اتمی به خبرنگاران گفته بود که ۵۰۰ مگاوات از برق نیروگاه بوشهر تا آخر تابستان جاری وارد مدار می شود. یک مقام وزارت نیرو نیز این تاریخ را تیرماه اعلام کرده بود.

تاخیر مکرر

هرچند اسفند سال گذشته نیروگاه بوشهر "پیش راه اندازی" شد، اما درباره تاریخ دقیق افتتاح آن اظهارات مختلفی منتشر شده است.

در حقیقت در چند سال اخیر، به تعویق افتادن تاریخ راه اندازی نیروگاه بوشهر به داستان تکراری این پروژه مناقشه برانگیز تبدیل شده است. همچنین به نظر می رسد میان مسئولان سازمان انرژی اتمی و وزارت نیرو از یک طرف و مقامات و پیمانکاران روسی از طرف دیگر در تعیین این تاریخ هماهنگی وجود ندارد. سرگئی کرینکو، رییس شرکت دولتی "روس اتم" که مسئول اجرای پروژه است، پیشتر اعلام کرده بود این نیروگاه تا پایان سال جاری میلادی یعنی چهار و نیم ماه دیگر افتتاح می شود. او گفته بود که ساخت نیروگاه پایان یافته و "اکنون کار تنظیم و آزمایش تجهیزات صورت می گیرد". این در حالی است که در اواخر اردیبهشت، گروهی از نمایندگان مجلس از نیروگاه بوشهر بازدید کردند ولی عمدتا از کندی پیشرفت کار گلایه داشتند. حمیدرضا کاتوزیان، رییس کمیسیون انرژی مجلس، در جریان آن بازدید گفت: "نیروگاه اتمی بوشهر ۲۳سال از پروسه زمانی خود عقب است. این پروژه باید در سال های ۶۳ یا ۶۴ مورد بهره برداری قرار می گرفت، اما هر سال این بحث مطرح می شود که یک یا دو سال دیگر این نیروگاه راه اندازی می شود."

این مقام ایرانی همچنین گفته بود که بر اساس ارزیابی شخصی خود تکمیل نیروگاه بوشهر به ۱۸ ماه زمان نیاز دارد که با آنچه تاکنون سایر مسئولان طرح گفته اند تضاد فاحش دارد. به موجب قرارداد اولیه بین ایران و روسیه، ابتدا قرار بود نیروگاه بوشهر در ژوییه ۱۹۹۹ یعنی ده سال قبل راه اندازی شود.

اهرم سیاسی

کارشناسان ترکیبی از مشکلات سیاسی، مالی و فنی را دلیل این تعویقهای مکرر می دانند. در حالی که برخی از مسئولان ایرانی راه اندازی نیروگاه بوشهر را یک آزمون برای روسیه توصیف کرده اند، برخی ناظران می گویند روسیه از این پروژه برای چانه زنی با آمریکا بر سر ایران استفاده می کند. در اسفند سال ۱۳۸۷ مصطفی کواکبیان، نماینده اصلاح طلب مجلس، از منوچهر متکی خواست که درباره آنچه ناکارآمدی دستگاه دیپلماسی ایران در پیشبرد پروژه بوشهر خواند، توضیح دهد. آقای کواکبیان گفته بود که روسیه می خواهد بر سر طرح دفاع موشکی آمریکا در اروپای شرقی معامله کند و برای همین از برگ نیروگاه اتمی بوشهر استفاده می کند. رضا تقی زاده، کارشناس مسائل اتمی می گوید دستگاه دیپلماسی ایران به روسیه فشار می آورد، ولی روسها منافع خود را دنبال می کنند. آقای تقی زاده می گوید: "این فشارها در طول چهار سال گذشته به روسها وارد آمده. همین دو هفته قبل، در اوج تحولات داخلی ایران، معاون سازمان انرژی اتمی، آقای سعیدی به مسکو رفت تا قبل از دیدار رییس جمهوری آمریکا، با روسها ملاقات کند و یکی از دلایل این سفر این بود که اولا تاریخ تکمیل نیروگاه بوشهر بخاطر توافق احتمالی میان روسیه و آمریکا به عقب نیافتد و ثانیا به آنها فشار بیاورند که این کار را زودتر انجام دهند."

Image caption ترکیبی از دلایل سیاسی، مالی و فنی باعث تاخیرهای مکرر در راه اندازی نیروگاه بوشهر شده است

این در حالی است که مسئولان روسیه بارها گفته اند که به تعهدات خود در قبال قراردادشان با ایران پایبندند و آن را در بازیهای سیاسی دخالت نمی دهند.

فشار به مصرف کنندگان

اما به نظر می رسد بازنده بزرگ این تاخیرها مردم ایران هستند که باید با قطع احتمالی برق کنار بیایند.

در حالی که وزارت نیرو به دلیل مشکلات فنی و خشکسالی برای تامین برق مصرف کنندگان با کمبود مواجه است، تاخیر مجدد در راه اندازی این پروژه مناقشه برانگیز می تواند شبکه برق ایران را بیشتر تحت فشار بگذارد. وزیر نیرو با اذعان به این نکته گفته است: "وزارت نیرو روی این میزان برق حساب باز کرده بود." آقای فتاح در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری مهر حاضر نشد قطع برق در روزهای پیش رو را منتفی اعلام کند. او گفت: "همانگونه که قبلا نیز وعده داده بودیم، می توانیم مصرف را تا حد امکان تامین کنیم، ولی مردم نیز باید در مصرف صرفه جویی کنند." مسئولان وزارت نیرو می گویند در اوج تابستان، مصرف برق در ایران به حدود ۴۰ هزار مگاوات می رسد. ظرفیت کل نیروگاه های ایران بیش از ۱۸ هزار مگاوات اعلام شده است. به گفته مسئولان ایرانی، مصرف برق در ایران دو و نیم برابر میانگین مصرف جهانی است و تاکنون تلاش برای اصلاح الگوی مصرف تاثیر محسوسی برجا نگذاشته است.

مطالب مرتبط