زبان های قومیتی در برخی از دانشگاه های ایران تدریس می شود

Image caption ایران در سراسر تاریخ خود زیستگاه اقوام مختلف بوده است

دولت ایران مصوبه آموزش زبان های محلی و قومیتی را در برخی از دانشگاه های این کشور را ابلاغ کرده است.

بر اساس این مصوبه به وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی اجازه داده می‌شود که دو واحد درسی زبان و ادبیات مربوط به زبان‌ها و گویش‌های بومی و محلی ایران مانند آذری، کردی، بلوچی و ترکمن در دانشگاه‌های مرکز استان های ذیربط به صورت اختیاری ارائه و تدریس کنند.

این مصوبه چند هفته پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ایران، در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شده بود.

بر اساس این مصوبه فرهنگستان زبان و ادب فارسی و کمیته فرهنگ و تمدن ایران و اسلام به ترتیب مسئولیت تشخیص زبان ها و گویش های مشمول این واحده و تصویب برنامه ‌های درسی آنها را بر عهده خواهند داشت.

در جریان رقابت های انتخابات اخیر ریاست جمهوری ایران، توجه به زبان های محلی و قومی بالا گرفت و هر یک از نامزدهای انتخاباتی در زمینه آموزش این زبان ها وعده هایی مطرح کردند.

بر اساس اصل پانزدهم قانون اساسی ایران "زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است. اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبانهای محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‏های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است."

این خواسته در ماه های اخیر به یکی از مطالبات مهم رای دهندگان به خصوص در میان شهروندانی بدل شد که به یکی از زبان های قومی گویش می کنند.

یکی از نامزدهایی که از موضوع قومیت ها در تبلیغات خود استفاده کرده بود، محمود احمدی نژاد بود.

آقای احمدی نژاد در طول چهار سال گذشته در سفرهای استانی خود در لباس های محلی گوناگونی ظاهر شده و از حقوق قومیت ها سخن گفته است.

به اعتقاد کارشناسان مسائل قومی، مصوبه تدریس زبان های محلی در دانشگاههای مرکز استانهای مربوطه یکی از مهمترین اقداماتی است که طی ۳۰ سال گذشته، برای احقاق حقوق قومیت ها و اجرای اصل پانزدهم قانون اساسی انجام شده است.

دولت می گوید این مصوبه، به معنای اجرای اصل ۱۵ قانون اساسی است اما برخی از صاحب نظران در امور مسائل قومی می گویند که حتی اگر این مصوبه اجرا شود، فاصله زیادی با این اصل دارد.

به اعتقاد این گروه این اصل قانون، حق آموزش زبان مادری در "مدارس" را مطرح کرده، در حالی که مخاطب مصوبه جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی "دانشگاه ها" هستند.

برخی از منتقدان آقای احمدی نژاد، تعداد زیاد توقیف و محدودسازی نشریات قومی پس از به ریاست جمهوری رسیدن او در سال ۱۳۸۴ را نشانه ای از نقض آزادی قومیت ها می دانند.

با اینکه ایران در سراسر تاریخ خود زیستگاه اقوام مختلف بوده اما کودکان آن همواره به زبان فارسی در مدارس تحصیل کرده اند.

زبان های ترکی و کردی تنها در دوره ای یک ساله در سالهای۴۶- ۱۹۴۵ میلادی در مدارس تحت اداره دولت های خودمختار فرقه دموکرات در آذربایجان و قاضی محمد در مهاباد تدریس شده است.

به اعتقاد برخی از تحلیلگران، حکومت ایران چه پیش و چه پس از انقلاب اسلامی از آن بیم داشته که تحصیل قومیت ها به زبان های قومی خود آغازی برای تنش های قومی و جدایی طلبی در ایران باشد.

طی چند سال اخیر که ایران صحنه نا آرامی های قومی در آذربایجان، کردستان، بلوچستان و خوزستان بوده، این موضوع به دامنه نگرانی های دولت نسبت به تحرکات قومی و افزایش وابستگی های محلی آنها افزوده است.

مطالب مرتبط