به روز شده:  12:53 گرينويچ - شنبه 18 ژوئيه 2009 - 27 تیر 1388

سخنرانی رفسنجانی و ادامه مطالبات معترضان

اکبر هاشمی رفسنجانی

آقای رفسنجانی بعد از غیبتی طولانی به نماز جمعه بازگشت

اکبر هاشمی رفسنجانی، رییس جمهوری پیشین ایران، تحت عنوان فراخوان برای وحدت، عملا نشان داد که اختلافات در ایران ادامه و شاید افزایش خواهد یافت.

مردم مشتاقانه منتظر شنیدن اولین اظهارات علنی آقای رفسنجانی از زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بودند.

روشن بود که دولت فوق العاده مضطرب است: پوشش رسانه ای نماز جمعه محدود بود. برخی خبرنگاران و حامیان مخالفان محمود احمدی نژاد مشکلاتی در مورد راهیابی به مراسم نماز جمعه در دانشگاه تهران گزارش کرده اند.

تردیدی نیست که نبردی شدید در پشت صحنه در جریان بود تا آقای رفسنجانی اجازه سخنرانی یابد.

چالش آشکار

از زمان برگزاری انتخابات، به نظر می رسد افراد میانه رو از برنامه سخنرانان نماز جمعه کنار گذاشته شده اند.

حتی بعضی از اعضای مخالفان دولت تردید داشتند که آقای رفسنجانی از آنها حمایت کند.

در نهایت شاید آنها خرسند باشند که او گلایه های آنها را زنده نگه داشت.

آقای رفسنجانی با درخواستش برای بحثی آزاد درباره نتیجه انتخابات، آیت الله علی خامنه ای رهبر ایران را تقریبا علنی به چالش کشید.

چهار هفته پیش از پشت همان تریبون آقای خامنه ای خواستار توقف بحث درباره نتیجه انتخاباتی شد که به گفته او مورد عنایت خداوند بوده است.

آقای رفسنجانی با اشاره به دوستی خود با بنیانگذار جمهوری اسلامی، آیت الله خمینی، برگ برنده اش را بازی کرد.

او از آیت الله خمینی به گونه ای نقل قول کرد که به نظر می رسید از حق مخالفان برای تظاهرات پشتیبانی می کرد.

آقای رفسنجانی حتی خواست معترضانی که بازداشت شده اند، از زندان آزاد شوند.

احمدی نژاد تضعیف شده؟

در بیرون دانشگاه تهران، دولت نشان می داد که اختلافاتی عمیق با آقای رفسنجانی دارد. علیه حامیان مخالفان دولت در بیرون محوطه دانشگاه تهران از گاز اشک آور استفاده می شد و چند نفر نیز بازداشت شدند.

اما یکبار دیگر مخالفان محمود احمدی نژاد توانایی خود را در به خیابان آوردن انبوه طرفداران نشان دادند.

یکی از وب سایتها ادعا کرد که میلیونها نفر از طرفداران نامزدهای اصلاح طلب انتخابات به خیابانهای تهران آمده اند، اما چون دسترسی رسانه های خارجی به ایران محدود شده، تایید این حرف ناممکن است.

برای همین بن بست ادامه خواهد یافت.

در حالی که تظاهرات مخالفان ادامه می یابد، هیچ نشانه ای دیده نمی شود که آنها بتوانند آقای احمدی نژاد را کنار بزنند.

رییس جمهوری ایران در شرف شروع دومین دوره ریاست جمهوری اش قرار دارد که مراسم تحلیف آن دوم اوت برگزار می شود، ولی ممکن است اقتدار او شدیدا تضعیف شده باشد.

مشکل عمیق؟

آقای رفسنجانی طرحی پنج ماده ای برای شکستن این بن بست ارائه کرد که شامل آزادی زندانیان و آزادی رسانه ها بود.

بعید است که دولت ایران از این طرح استقبال کند.

یکی از جالب ترین نکات این طرح، تقریبا پاورقی آن است.

آقای رفسنجانی گفت که اینها صرفا نظرات شخصی اوست، ولی مبتنی بر مشورت با شخصیتهای برجسته حکومت (در مجلس خبرگان و مجمع تشخیص مصلحت) بود. این نشانه دیگری است که این تنها مجادله ای میان مردم ایران و حاکمان آنها نیست.

این شکافی عمیق در قلب جمهوری اسلامی است و چه بسا این نهادهای حکومت ایران باشد که بن بست را بشکنند.

مجلس خبرگان رهبری نهادی از روحانیون عالیرتبه به ریاست آقای رفسنجانی است. روی کاغذ، آنها وظیفه دارند بر کار رهبر ایران نظارت و حتی او را عزل کنند.

این حربه قدرتمندی است که تاکنون آقای رفسنجانی به آن متوسل نشده، دستکم بصورت علنی.

علاوه بر این، مجلس وظیفه دادن رای اعتماد به دولت آقای احمدی نژاد را دارد که او باید بعد از تنفیذ حکمش معرفی کند.

آقای احمدی نژاد گفته است که می خواهد دولتش را ترمیم کند. اگر او صرفا اعضای وفادار حلقه درونی خود را به دولت راه دهد، شاید خود را در مجلس به دردسر بیاندازد.

بنابراین باوجود درخواست برای اتحاد، حالا که با سخنان آقای رفسنجانی شعله ها شعله ورتر شده، دشوار می توان دید که طرفین این بحران به همدیگر امتیاز بدهند.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.