عزل وزیر اطلاعات؛ تسلیم استعفانامه وزیر ارشاد

Image caption محمد حسین صفار هرندی و غلامحسین محسنی اژه ای از سوی محمود احمدی نژاد عزل شدند

محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران در واپسین روزهای عمر کابینه نهم جمهوری اسلامی، غلامحسین محسنی اژه ای وزیر اطلاعات این کشور را از کار برکنار کرده و همزمان محمد حسین صفار هرندی وزیر ارشاد نیز می گوید استعفانامه خود را تسلیم کرده است.

در طول روز یکشنبه برخی منابع خبری ایران از عزل آقای هرندی خبر داده بودند که این خبر از سوی محمد جعفر محمدزاده، معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر ریاست جمهوری - در گفتگو با ایرنا - تکذیب شد.

اما ساعتی بعد خبرگزاری فارس گزارش داد که آقای هرندی "ابلاغ نخست" دایر بر عزل خود را جدی گرفته و استعفانامه اش را تسلیم کرده است.

آقای هرندی صرفنظر کردن رئیس دولت از حکم اخراج خود را تلاشی برای جلوگیری از حد نصاب افتادن دولت عنوان کرده است.

به گزارش فارس آقای هرندی در استعفانامه اش نوشت: "در پی ابلاغ شفاهی حکم جنابعالی مبنی بر برکناری اینجانب و معرفی سرپرست وزارت‌خانه که خبر آن روی شبکه ویژه خبری دولت و دیگر سایت‌های اطلاع‌رسانی منعکس شد، خرسند شدم که شانه‌های ضعیفم از زیر بار مسئولیت سنگین این امانت بزرگ رها شده است، اما گویا محظور از نصاب افتادن دولت، موجب توقف این حکم گردید."

او افزود: "اکنون با تأسف از قضایای اخیر که موجب وهن دولت محترم شد، بی‌اعتنا به اخبار حاشیه‌ای، ابلاغ نخست را جدی گرفته و خود را فارغ از مسئولیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌دانم و از فردا در وزارت‌خانه حضور نخواهم یافت. با این همه در برابر این تقدیر که در هشت روز باقیمانده از عمر دولت نهم، از نام و آبروی این بنده کوچک خدا و سرباز ولایت امر،‌ به قدر یک "عدد " بهره گرفته شود،‌ تسلیم و راضی‌ام."

این ظاهرا بدان معنی است که هرچند او عملا دیگر نقشی در هدایت وزارت ارشاد نخواهد داشت، اما رسما تا پایان عمر دولت نهم به عنوان وزیر ارشاد باقی خواهد ماند تا دولت به علت از دست دادن حد نصاب از اعتبار ساقط نشود.

گفته شده بود که محمد علی خواجه پیری، که مدیر مرکز فعالیت‌های قرآنی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود، در چند روز باقی مانده تا پایان کار دولت نهم سرپرست وزارت ارشاد ایران شده است.

معاون آقای محسنی اژه ای نیز سرپرست وزارت اطلاعات ایران شده است.

با احتساب استعفای وزیر ارشاد، تاکنون 12 وزیر کابینه نهم تغیییر کرده اند. 10 نفر از وزرا یا استعفا کردند و یا از سوی آقای احمدنژاد عزل شدند؛ يکی (علی کردان، وزیر سابق کشور) پس از استیضاح از سوی مجلس، موفق به کسب رای اعتماد مجدد نشد و یکی (جمال کریمی راد، وزیر سابقدادگستری) در تصادف درگذشت.

طبق اصل 36 قانون اساسی در صورتی‏ كه‏ پس‏ از ابراز اعتماد مجلس‏ به‏ دولت‏ نيمی‏ از هيات‏ وزيران‏ تغيير نمايد، رئیس جمهوری بايد مجددا از مجلس‏ شورای‏ اسلامی‏ برای هيات‏ وزيران‏ تقاضای‏ رای‏ اعتماد كند، و اعلام برکناری دو وزیر اطلاعات و ارشاد می توانست به معنای ناکارآمدی کابینه دولت نهم تا زمان رای اعتماد مجدد باشد.

محمدرضا باهنر، نایب رئیس مجلس، روز یکشنبه گفته بود تغییر بیش از نیمی از وزیران دولت نهم سبب خواهد شد از این پس جلسات هیئت دولت [نهم] غیرقانونی باشد و این دولت نمی تواند مصوبه ای هم داشته باشد.

در طول چهار سال گذشته بجز وزیران، تعدادی دیگری از اعضای کابینه از جمله رئیس کل بانک مرکزی (دو بار) رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی و معاونت برنامه ریزی ریاست جمهوری نیز توسط آقای احمدی نژاد تغییر کرده اند. این حجم از عزل و برکناری در طول تاریخ سی ساله جمهوری اسلامی بی سابقه است.

اینک در شرایطی که تنها ۸ روز از عمر کابینه نهم باقی مانده و هنوز موج اعتراض های مردمی به نتایج انتخابات ادامه دارد، آقای احمدی نژاد تغییرات جدید در کابینه خود را آغاز کرده است. تغییر بحث برانگیز

Image caption تغییرات با انتصاب اسفندیار رحیم مشایی از سوی آقای احمدی نژاد و سپس دستور عزل او توسط آیت الله خامنه ای آغاز شد

از جمله نخستین تغییرهای آقای احمدی نژاد برای دور دوم ریاست جمهوری اش، ارتقا اسفندیار رحیم مشایی از ریاست سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به معاون اولی رئیس جمهوری بود. این انتصاب در مرحله نخست مورد انتقاد برخی از چهره های سیاسی ایران قرار گرفت که می گفتند انتصاب معاون اول دولتی که هنوز رئیس آن مراسم تحلیف به جا نیاورده، قانونی نیست. با بالا گرفتن اعتراض برخی از چهره های سیاسی منتفذ و روحانی در ایران به انتصاب آقای مشایی که سال گذشته از دوستی مردم ایران و اسرائیل سخن گفته بود، یکی از نزدیکان آقای احمدی نژاد، این انتصاب را مربوط به دولت نهم دانست و گفت انتصاب آقای مشایی تغییر معاون اول دولت نهم است و ارتباطی با دولت بعدی ندارد. سرانجام با حکم حکومتی آیت الله علی خامنه ای و پس از نزدیک به یک هفته تاخیر، آقای احمدی نژاد این حکم را براساس اصل ۵۷ قانون اساسی پذیرفت. آقای احمدی نژاد ساعاتی پس از برداشتن آقای مشائی از معاونت اول خود، او را به عنوان رئیس دفتر ریاست جمهوری منصوب کرد. در پی تعلل آقای احمدی نزاد از پذیرش حکم حکومتی آیت الله خامنه ای، برخی از رسانه های ایران گزارش دادند که در جریان جلسه هیات دولت میان آقای احمدی نژاد و برخی از اعضای کابینه اش از جمله دو وزیر معزول ارشاد و اطلاعات درگیری لفظی صورت گرفته بود.

آقای محسنی اژه ای رئیس پیشین دادگاه ویژه روحانیت و از چهره های محافظه کار مذهبی در ایران است که از مخالفان جریان اصلاح طلبی محسوب می شود. در جریان برگزاری دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری که اخیرا برگزار شد، آقای محسنی اژه ای شماری از چهره های اصلاح طلب دستگیر شده را به اقدام برای براندازی نرم و انقلاب مخملی متهم کرده است.

Image caption حدود یک هفته از عمر دوره اول ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد باقی مانده است

برخی از ناظران و تحلیلگران مسائل ایران، از آقای محسنی اژه ای به عنوان شخصی نام می برند که در سال های حضورش در وزارت اطلاعات، تئوری انقلاب مخملی و براندازی نرم و مبارزه با برنامه ریزی احتمالی با آن را به یکی از دلمشغولی های اصلی در ایران بدل کرده است. محمد حسین صفارهرندی پیش از ورود به کابینه آقای احمدی نژاد، سردبیر و جانشین مدیر مسئول روزنامه کیهان بود که یکی از جدی ترین منتقدان اصلاحات در ایران و یکی از مهمترین پایگاه های حمایت از آقای احمدی نژاد محسوب می شود. علی رغم حمایت روزنامه کیهان از آقای احمدی نژاد و از دولت او طی چهار سال گذشته، این روزنامه در شماره روز شنبه سوم مرداد خود در سرمقاله ای به قلم حسین شریعتمداری، مدیر مسئول و نماینده آیت الله خامنه ای، به شکل کم سابقه ای آقای احمدی نژاد را مورد انتقاد قرار داد و او را به "کم دانی و ضعف بینش اسلامی" متهم کرد. این سرمقاله به دلیل خودداری آقای احمدی نژاد از اجرای فرمان آیت الله خامنه ای در عزل اسفندیار رحیم مشایی از معاون اولی رئیس جمهوری نوشته شده بود. سرمقاله کیهان، آقای رحیم مشایی را که از نزدیکان فکری آقای احمدی نژاد و از بستگان او به شمار می رود، یکی از "مهره های کودتای مخملی" در ایران خواند که اتهامی است که مقام های جمهوری اسلامی به برخی از منتقدان اصلاح طلب خود وارد می کنند. آقای شریعتمداری در یادداشت روز یکشنبه چهارم مرداد در روزنامه کیهان، با عقب نشینی از مواضع پیشین خود، سرمقاله درباره آقای رحیم مشایی را "زیاده روی" خوانده است.

مطالب مرتبط