اختلاف اصولگرایان؛ چالش جدید سیاسی در ایران

Image caption بین انتخاب و برکناری رحیم مشائی از سمت معاونت رییس جمهور کمتر از 10 روز فاصله بود

دوره زمانی کوتاه انتصاب و برکناری اسفندیار رحیم مشائی به عنوان معاون اول رییس جمهور ویژگی های خاص خود را داشت. بین انتخاب و برکناری آقای مشائی، کمتر از ۱۰ روز فاصله بود، هرچند اگر قرار بود محمود احمدی نژاد همزمان با دریافت نامه آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، به برکناری آقای رحیم مشائی اقدام کند، معاونت ریاست جمهوری ایران تنها برای ۲ روز در پرونده کاری آقای مشائی ثبت می شد.

تاخیر محمود احمدی نژاد در پس گرفتن حکم آقای رحیم مشائی، مورد انتقاد گروهی از طرفدارانش قرار گرفت و به طور مشخص، حسین شریعتمداری که با حکم رهبر به عنوان مدیر مسئول روزنامه کیهان فعالیت می کند، روز شنبه سوم مرداد در یادداشت روز کیهان، با طرح این پرسش که "چه کسی او را اداره می کند؟" از وجود شواهد و قرائنی خبر داد که آقای رحیم مشائی را یکی از مهره های "کودتای مخملی" نشان می دهد. در این یادداشت با انتقاد از تاخیر رییس جمهور در عمل به دستور رهبر جمهوری اسلامی برای برکناری آقای مشائی، این اقدام "عجیب و غیرقابل توجیه" خوانده شد.

سعید مدنی، روزنامه نگار و پژوهشگر مسایل اجتماعی در ایران، ادبیات حاکم بر کیهان را ادبیاتی مرزبندی شده می خواند که به طور معمول افراد را به دو دسته دوست یا دشمن تقسیم می کند. چیزی که در یادداشت روز شنبه این روزنامه هم مشهود بود و بر اساس آن، آقای مشائی در دسته غیردوستان قرار گرفت.

او می گوید: "در یادداشت کیهان تاکید شد که آقای مشائی، فرد مشکوکی است و ممکن است حتی با کودتای مخملی مورد نظر کیهان در ارتباط باشد، بنا بر این باید از جهات مختلف اطلاعاتی و امنیتی مورد ارزیابی قرار بگیرد."

آقای مدنی اضافه می کند: "تاکید اصلی در یادداشت روز کیهان، بر این بود که هر کس که شک و شبهه ای در باره تبعیتش از مقام ولایت باشد، می تواند در ردیف دشمنان قرار بگیرد و بر همین اساس، آقای مشائی به شدت تهدید شده بود."

پایان مخالفت ها، دعوت به وحدت

انتقادهای مدیرمسول کیهان از انتصاب رحیم مشائی به عنوان معاون اول رییس جمهور کمتر از ۲۴ ساعت ادامه یافت. حسین شریعتمداری روز یکشنبه، چهارم مرداد، در یادداشت روز کیهان نوشت که در اعتراض و انتقاد به کسانی که نامشان در یادداشت روز گذشته مطرح شده، زیاده روی شده بود.

Image caption آیت الله خامنه ای تاکید کرده است که قضایای چند روزاخیر نباید موجب ایجاد اختلاف و شکاف شود

محمدرضا حمیدی، روزنامه نگار در لندن، با اشاره به حمایت های آیت الله خامنه ای از محمود احمدی نژاد در ماه ها و سال های گذشته، تصریح می کند که مدیرمسئول روزنامه کیهان، یادداشت خود را برای پس گرفتن انتقادهایش از عملکرد محمود احمدی نژاد و پیشینه آقای رحیم مشائی، با عجله و احتمالا به دنبال شکایت هایی از لحن یادداشت قبلیش نوشته است.

او یادآور می شود: "در زمانی که آقای مشائی در باره دوستی با مردم اسرائیل صحبت کرد، آیت الله خامنه ای به انتقاد از او پرداخت، ولی در سال های گذشته و در موارد مختلف، پشت سر محمود احمدی نژاد ایستاده و از او حمایت کرده است."

آقای حمیدی معتقد است: "احتمالا یادداشت انتقاد آمیز مدیرمسئول کیهان از وضعیت رحیم مشائی، موجب ناراحتی و گلایه از او شده است."

تغییر رویه مدیر مسول کیهان به عنوان یکی از منتقدان اصولگرای انتصاب اسفندیار رحیم مشائی به عنوان معاون اول رییس جمهور پس از آن بود که آیت الله خامنه ای تاکید کرد "قضایای چند روز اخیر نباید موجب ایجاد اختلاف و شکاف شود." تاکیدی که مدیر مسول کیهان خود را مخاطب آن دانسته است.

تداوم اختلاف نظر اصولگرایان

سعید مدنی معتقد است که گروه های اصولگرا در ایران، تا زمانی که دشمن یا مشکل مشترکی دارند، کنار هم هستند، ولی به محض برطرف شدن این مشکل، تعارض در درونشان پیدا می شود. او می گوید: "با توجه به ادامه حضور محمود احمدی نژاد در قوه مجریه و نوع رفتار سیاسی او و دولتش، به نظر می رسد که این نوع تعارض ها در نظام سیاسی ایران، بسیار بیش از گذشته خود را نشان دهد."

آقای مدنی از ادامه اختلاف ها در داخل نظام سیاسی ایران به ویژه در بین اصولگرایان خبر می دهد و یادآور می شود که بخشی از این اختلاف نظرها به شیوه عملکرد آقای احمدی نژاد مربوط است و حتی انتصاب آقای رحیم مشائی به عنوان رییس دفتر، پس از برکناری او از سمت معاونت اول رییس جمهوری، نوعی دهن کجی به دیگر اصولگرایان است تا آنها انتظار نداشته باشند از این به بعد هم آقای احمدی نژاد در به کار گرفتن همکارانش تعدیل هایی ایجاد کند.

با در نظر گرفتن اختلاف نظر احتمالی بین گروه های اصولگرا و با توجه به ادامه اعتراض ها به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در ایران، به نظر می رسد چالش بر سر چگونگی اداره کشور در آینده نه چندان دور، نظام سیاسی ایران را تحت فشار بگذارد.

مطالب مرتبط