تحولات تازه در روابط ایران و روسیه

احمدی نژاد و مدودف
Image caption کارشناسان می گویند روابط ایران و روسیه پس از انتخابات نزدیک تر شده است

تحولات پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران، روابط تهران و کرملین را در یکی از نزدیک ترین لحظات خود پس از فرپاشی شوروی قرار داده است.

در تازه ترین واکنش نسبت به تحولات ایران ، ولادیمیر احمد اف ، کارشناس ارشد انستیتو شرق شناسی روسیه در گفت و گویی با رادیوی دولتی روسیه گفته است که " اتهامات ایران به غرب برای دخالت در وقایع پس از انتخابات واقعیت دارد."

به گفته آقای احمد اف " ایران تاکید دارد که محاکمه آشوب گران در ایران با رعایت حقوق بشر انجام می گیرد و کارکنان دستگیر شده سفارتخانه های غربی در واقع به جاسوسی پرداخته و تظاهر کنندگان را به ارتکاب تخلفات قانونی تشویق کردند."

شعار مرگ بر روسیه

شعار مرگ بر روسیه در نماز جمعه ۲۶ تیرماه در تهران نشانه ای بود از این که معترضان از این که روسیه نخستین کشور قدرتمندی بود که به محمود احمدی نژاد تبریک گفت خشمگین هستند.

اما به نظر می رسد که روسیه این اعتراض را به یک اقلیت نسبت داد و آن را نادیده گرفت. چنان که ولادیمیر ساژین ایران شناس و عضو موسسه خاور شناسی در گفت و گویی با بخش فارسی بی بی سی می گوید روابط روسیه با ایران پس از انتخابات تغییری نکرده است.

آقای ساژین تاکید کرده است که دولت روسیه از برخورد های دولت ایران با معترضان حمایت نمی کند اما همچنین معتقد است که اختلاف بر سر انتخابات موضوعی است که به خود مردم ایران مربوط است.

روابط تجاری

افزون بر روابط سیاسی نزدیک و همکاری در پروژه راهبردی نیروگاه اتمی بوشهر در سال های گذشته حجم مبادلات تجاری ایران و روسیه افزایش داشته و روسیه را در سطح شرکای اصلی تجاری ایران قرار داده است.

اگرچه برنامه ریزی برای گسترش روابط ایران و روسیه در دولت های پیشین ایران شروع شده بود اما میزان واردات ایران از روسیه در زمان دولت محمود احمدی نژاد نزدیک به دو برابر افزایش یافته است

بنا بر آمار رسمی میزان واردات ایران از روسیه در سال ۱۳۸۶ نزدیک به ۸۶۴ میلیون دلار بوده و این میزان در سال گذشته به دو ونیم میلیارد دلار رسیده است.

با وجود این به نظر می رسد سفر گنادی سلزنیف رییس مجلس نمایند گان روسیه به تهران در این هفته بازتابی است از نگرانی های روسیه که آقای سلزنیف گفته است باید با توسعه روابط بخش خصوصی به آن مصونیت بخشید.

بهمن آقایی دیبا کارشناس امور بین الملل به بی بی سی فارسی گفته است ، هم ایران و هم روسیه می خواهند از روابط شان به عنوان اهرم فشاری برای کنترل شرایط ایران و مقابله با بخش خصوصی غیر وابسته به روسیه استفاده کنند.

روابط راهبردی

آقای اقایی می گوید" وجود تحریم های بین المللی علیه ایران و به ویژه تحریم های آمریکا و در شرایط فعلی روابط تنش آمیز ایران و غرب بر سر دادگاه های احیر که انگشت اتهام را به سوی غرب نشانه رفته است ، ایران را در شرایطی قرار داده که بیش از پیش به روسیه متکی باشد."

آقای آقایی می گوید " با وجود این که میزان مرغوبیت کالا ها و خدمات روسی در حدی نیست که ایران می تواند از کشور های دیگر غربی خریداری کند ، پیوند های سیاسی ایران را به نوعی در شرایط اجبار قرار داده است."به گفته آقای ساژین در روسیه در باره ایران دو نگاه وجود دارد : نگاهی که به ایران به عنوان متحدی در برابر غرب می نگرد و نگاهی که به خود را به غرب نزدیک تر می بیند اما به گفته آقای ساژین فعلا هر دو جناح در حفظ روابط نزدیک با دولت ایران اتفاق نظر دارند.

آقای ساژین این انتقاد برخی از منتقدان که روسیه از برنامه هسته ای ایران در برابر غرب حمایت می کند را رد می کند و معتقد است که روسیه بر این باور است که فعالیت های هسته ای ایران به مرحله ای که خط قرمز توصیف می شود نرسیده است و تا آن زمان نباید ایران را در شرایط انزوا قرار داد.

یاد آوری خاطرات تلخ

روابط دولت ایران و روسیه در حالی به نزدیک ترین لحظات خود رسیده است که مخالفان دولت و اصلاح طلبان در ایران بر اعتراضات خود به روسیه در قالب نقد و تحلیل ادامه می دهند و حتی برخی از کودتای انتخاباتی روسی سخن می گویند.

با و جود شدت گرفتن انتقادات ناراضیان در ایران صاحب نظران احتمال توجه دولت روسیه به افکار عمومی کشورها را بعید می دانند. اقای آقایی معتقد است که ماهیت دولت در روسیه به این کشور اجازه توجه به افکار عمومی را نمی دهد.

اگرچه تا پیش از انتخابات اختلاف جدی میان جناح های حاکم در ایران بر سر روابط ایران و روسیه وجود نداشت اما به نظر می رسد با وجود نزدیکی روسیه به دولت آقای احمدی نژاد انتقادات از روسیه در میان جناح های اصلاح طلب و معترضان به انتخابات در ایران افزایش یافته که برای آنان چنان که در برخی وبلاگ های معترضان یاد می شود به تعبیر یک وبلاگ نویس یاد آور خاطرات تلخ حمایت روسیه از مستبدان در دوران استبداد صغیر در دوران نهضت مشروطیت است.

مطالب مرتبط