ایران از تخلف در انتخابات افغانستان و دولت آینده این کشور می‌گوید

Image caption آقای کرزی چند روز پیش از انتخابات ایران، به تهران سفر کرده بود

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران و سفیر این کشور در کابل به طور همزمان درباره انتخابات ریاست جمهوری افغانستان موضع گیری کرده اند.

برگزاری دو انتخابات ریاست جمهوری به فاصله زمانی اندک برای دو کشور همسایه و فارسی زبان جهان یعنی ایران و افغانستان ، تحولاتی در روابط سیاسی این دو کشور نسبت به یکدیگر در پی آورده است.

از زمانی که حامد کرزی، رئیس جمهوری فعلی افغانستان که چند روز پیش از انتخابات ایران، سفری کاری به تهران انجام داد و مذاکراتی دوجانبه نیز با همتای ایرانی اش داشت و چندی بعد در شمار اولین رهبران جهان درآمد که اعلام پیروزی محمود احمدی نژاد در انتخابات ایران را شادباش گفت، تا اینک که دیپلمات های ایران درباره انتخابات افغانستان و شکل دولت آینده این کشور موضع گیری می کنند، اهمیت انتخابات ریاست جمهوری دو کشور بر یکدیگر صورتی آشکارتر به خود گرفته است.

موضع ایران نسبت به انتخابات افغانستان

گرچه دولت ایران اظهار نظر کشورها درباره انتخابات بحث انگیز ریاست جمهوری این کشور را که اعلام نتایج آن با اعتراض های بی سابقه ای روبه رو شد دخالت در امور داخلی خود می خواند و با شدیدترین واکنش ها به آن پاسخ می دهد، روز شنبه ۱۴ شهریور/ سنبله حسن قشقاوی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران و فدا حسین مالکی، سفیر این کشور در کابل درباره انتخابات ریاست جمهوری افغانستان و نحوه مطلوب دولت آینده این کشور موضع گیری کرده اند.

در حالی که سفیر ایران در گفت و گو با خبرگزاری "ایسنا" ضمن اشاره به وجود "تخلف در انتخابات افغانستان" و اینکه "نمی توان منکر تخلفات در انتخابات افغانستان بود" آقایان کرزی و عبدالله را دو عضو خانواده‌ جهادی این کشور توصیف کرده و گفته هر کدام از این دو اگر بتوانند رئیس جمهوری بعدی افغانستان باشند بهترین گزینه برای اداره این کشور یک دولت ائتلافی است، حسن قشقاوی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران از نامزدهای انتخابات افغانستان خواسته تا "تحت تاثیر تبلیغات سوء خارجی" قرار نگیرند.

پیشتر برخی از تحلیلگران امور منطقه ای، موضع اعلام نشده ایران در جریان انتخابات افغانستان را تمایل به پیروزی عبدالله عبدالله می دانستند که در دوران جهاد اسلامی در این کشور (پیش از سقوط طالبان) و پس از آن در شرایطی که وزیر امور خارجه افغانستان بود، روابط دوستانه و نزدیکی با ایران برقرار کرد.

افغانستان نقطه اشتراک ایران و آمریکا؟

اما در شرایطی که حامد کرزی پیش و پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران تلاش کرده تا مناسبات کشورش با دولت محمود احمدی نژاد را گرم نگاه دارد و با وجود انتقادات داخلی اعلام پیروزی او در انتخابات را شادباش بگوید، ایران حتی پیش از مشخص شدن نامزد پیروز در انتخابات، حمایت از تشکیل دولت ائتلافی را در پیش گرفته است.

Image caption سفیر ایران در کابل گفته است که نمی توان منکر تخلف در انتخابات افغانستان بود

طرح دولت ائتلافی در افغانستان فقط مورد حمایت ایران نیست. ایالات متحده آمریکا به رهبری باراک اوباما نیز به نحوی نشان داده که از تشکیل چنین دولتی در افغانستان حمایت می کند و به این ترتیب منافع سیاسی ایران و آمریکا یک بار دیگر در افغانستان با یکدیگر اشتراک پیدا کرده است.

به این ترتیب به اعتقاد گروهی از تحلیلگران، موضوع افغانستان نیز می تواند به تمایل ایران و آمریکا به شروع عادی سازی روابطشان با یکدیگر کمک کند.

اما احمد بهزاد، عضو پارلمان افغانستان به بخش فارسی بی بی سی می گوید که در حال حاضر هم دولت آقای کرزی یک دولت ائتلافی است و روحیه عمومی برای ادامه این وضعیت در دوره جدید ریاست جمهوری افغانستان مساعد نیست.

نیت خوب، نتیجه بد؟

به گفته آقای بهزاد، آقای کرزی به طور اعلام نشده ای پذیرفته که افغانستان حوزه نفوذ چند کشور منطقه است که به این کشورهای منطقه ای چند قدرت جهانی نیز در سال های اخیر افزوده شده است.

این عضو پارلمان افغانستان معتقد است که آقای کرزی طی دوران ریاستش تلاشی برای مهار این نفوذ نکرده و حتی برای ادامه حضورش در قدرت، راه را در همپیمانی و همراهی و حتی امتیاز دهی به این قدرت ها یافته است.

برخی از تحلیلگران امور افغانستان می گویند که کشورهای حامی تشکیل دولت ائتلافی در افغانستان بیش از آنکه در پی مشارکت بیشتر اجتماعی و سیاسی نیروهای افغان در قدرت باشند در صدد راه دادن نیروهای تحت نفوذ خود به ساختار قدرت تحت عنوان حکومت ائتلافی هستند.

به اعتقاد این دسته از ناظران مسائل افغانستان، قدرت های منطقه ای در این شکل می توانند با به دست گرفتن توازن جناح های مختلف دولت شرایط مطلوب خود را در افغانستان فراهم کنند.

Image caption سخنگوی وزارت امور خارجه ایران از نامزدهای افغان خواسته تا تحت تاثیر تبلیغات سوء خارجی قرار نگیرند

اما گروهی دیگر از تحلیلگران با دیده مثبتی به کشورهای حامی تشکیل دولت ائتلافی در افغانستان می نگرند و می گویند دولتی همچون آمریکا که منابع مالی فراوانی برای ثبات سیاسی و اجتماعی در افغانستان هزینه کرده، درپی راهی برای افزایش این ثبات است و تشکیل دولت ائتلافی حتی اگر در عمل هم این خواسته را تامین نکند، نیت بدخواهانه در پس آن وجود ندارد.

این دیدگاه در باره دولت ایران هم صدق می کند. چنانکه ایران یکی از مهمترین کشورهایی بود که در جریان جنگ علیه تروریسم با آمریکا و نیروهای ائتلاف در افغانستان همکاری کرد و در تشکیل حکومت جدید این کشور نیز نقش موثری داشت.

طی دهه های گذشته دامنه بی ثباتی سیاسی در افغانستان به سرعت به ایران نیز رسیده و باعث ورود گروه های کثیر پناهجویان، گسترش ناامنی های مرزی و افزایش صدور مواد مخدر از مسیر ایران شده است.

در این میان شاید برخی از تحلیلگران، نتیجه سیاست های ایران نسبت به افغانستان را چندان مثبت ارزیابی نکنند اما به نظر می رسد که هنوز هم ایران ثبات سیاسی در افغانستان را در رابطه ای تنگاتنگ با امنیت ملی خود می بیند و سیاست ایران نسبت به افغانستان تغییر استراتژیکی نیافته است.

حال باید دید با پایان شمارش آرا در افغانستان و مشخص شدن نامزد پیروز و واکنش های داخلی افغان ها به آن، سیاست کشورهایی همچون ایران نسبت به طرح هایی همچون دولت ائتلافی تغییر می کند یا خیر.

مطالب مرتبط