البرادعی: مساله هسته ای ایران با بن بست روبروست

البرادعی
Image caption البرادعی از ایران خواست به طور کامل با آژانس همکاری کند

مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی گفته است تلاش برای حل بحران هسته ای ایران با بن بست مواجه است.

روز دوشنبه، 7 سپتامبر (16 شهریور)،محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی، در گزارشی به اجلاس فصلی شورای حکام آژانس گفت "تلاش ها در تمام جنبه های مربوط به برنامه هسته ای ایران، با بن بست مواجه شده است."

سی و پنج کشور عضو شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی از روز دوشنبه جلسه فصلی خود را به مدت یک هفته برگزار می کنند و پرونده های هسته ای ایران و سوریه از جمله موضوعات اصلی در دستور کار این اجلاس است.

این اجلاس کوتاه مدتی قبل از برگزاری اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل و احتمال تشکیل جلسه شورای امنیت برای رسیدگی به بحران هسته ای ایران برگزار شده است.

آقای البرادعی که در نشست افتتاحیه اجلاس شورای حکام سخن می گفت خواستار گفتگو و تعامل کامل ایران با جامعه جهانی شد و با اشاره به قطعنامه های مصوب شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی گفت "ایران فعالیت در زمینه غنی سازی اورانیوم و یا ادامه فعالیت در طرح های مرتبط با آب سنگین را که خواست شورای امنیت بوده به حالت تعلیق در نیاورده و پروتکل الحاقی را نیز به اجرا نگذاشته است."

اشاره آقای البرادعی به خواست آژانس و شورای امنیت از ایران برای از سر گیری اجرای پروتکل الحاقی است که اجازه بازرسی گسترده تر از تاسیسات اتمی این کشور را به بازرسان آژانس می دهد.

محمد البرادعی همچنین از ایران خواست تا به شکلی اساسی و جامع با آژانس بین المللی همکاری کند به نحوی که این نهاد بتواند ابهام های موجود در مورد صلح آمیز بودن برنامه های اتمی این کشور را مرتفع سازد.

Image caption شورای امنیت خواستار توقف طرح ایجاد تاسیسات آب سنگین اراک هم بوده است

وی افزود "لازم است ایران به طور کامل به تمامی سئوالاتی که آژانس مطرح کرده جواب دهد تا احتمال وجود جنبه های نظامی در برنامه های هسته ای این کشور حذف شود."

در مقابل، محمد سعیدی، معاون سازمان انرژی اتمی ایران، گفته است که جمهوری اسلامی به تمامی سئوالات آژانس بین المللی پاسخ داده و معتقد است که آژانس باید مساله ایران را فیصله دهد.

همزمان، روز دوشنبه محمود احمدی نژاد در یک نشست خبری در تهران بار دیگر تکرار کرد که جمهوری اسلامی، به گفته او، در خصوص حقوق ملت ایران به مذاکره نمی نشیند.

جمهوری اسلامی غنی سازی اورانیوم را از حقوق انکار ناپذیر خود دانسته و تا کنون مذاکره برای توقف یا تعلیق غنی سازی را رد کرده اما شورای امنیت سازمان ملل تاکید داشته است که هر نوع راه حلی برای بحران اتمی ایران باید شامل تعلیق غنی سازی باشد.

مساله مطالعات ایران

اجلاس فصلی آژانس بین المللی در حالی تشکیل می شود که برخی کشورهای غربی، به خصوص فرانسه، محمد البرادعی، رئیس آژانس را که دوره خدمت او در ماه نوامبر به پایان می رسد، متهم کرده اند که شواهد مربوط به تلاش ایران برای دستیابی به تسلیحات اتمی را به اطلاع شورای حکام نرسانده اما آقای البرادعی در گزارش روز دوشنبه خود این اتهامات را رد کرد و آنها را ناشی از انگیزه های سیاسی خواند.

این اتهام عمدتا به موضوع "مطالعات نظامی ایران" ارتباط دارد که براساس آن، ایالات متحده معتقد است که شواهدی از تلاش، یا دست کم نیت جمهوری اسلامی در زمینه تولید اینگونه جنگ افزارها را در اختیار آژانس قرار داده است.

Image caption آژانس بین المللی خواستار همکاری کامل و شفاف ایران بوده است

در سال 2005، مقامات آمریکایی به اطلاع آژانس بین المللی رساندند که یک دستگاه کامپیوتر قابل حمل (لپ تاپ) را به دست آورده اند که حاوی چند صد صفحه مطالعات ایران برای ساخت کلاهک های هسته ای و همچنین محل ها اعلام نشده ای برای انجام آزمایش های مربوط به اجزای اینگونه کلاهک ها بوده است.

مراکز اطلاعاتی آمریکا بر واقعی بودن این مدارک تاکید دارند اما فاش نکرده اند که این مدارک را چگونه به دست آورده اند و صرفا یکی از "منابع قابل اعتماد" خود را به عنوان ارسال کننده این مدارک ذکر کرده اند.

به گفته کشورهای غربی، مدارکی هم در مورد برنامه ایران برای تولید اورانیوم قابل استفاده در ساخت بمب اتمی، آزمایش مواد منفجره نیرومند و یک موشک قادر به حمل کلاهک اتمی در اختیار آژانس قرار گرفته است.

مدیرکل آژانس بین المللی در اظهارات قبلی خود، این اسناد را نشانه قطعی اقدام عملی ایران برای دستیابی به اسلحه اتمی ندانسته هر چند از ایران خواسته است تا پیرامون "مطالعات" مورد نظر توضیح دهد.

آقای البرادعی در گزارش های قبلی خود، در عین حال ایران را متهم ساخته است که از اطلاع رسانی شفاف و همکاری کامل با آژانس برای رفع شبهات موجود پیرامون برنامه های هسته ای خود خودداری ورزیده و از این کشور خواسته است تا قطعنامه های مصوب شورای حکام و شورای امنیت سازمان ملل، شامل درخواست توقف غنی سازی اورانیوم، را رعایت کند.

مقامات جمهوری اسلامی، که بر غیرنظامی بودن برنامه های اتمی خود تاکید داشته اند، اتهام انجام مطالعاتی برای تولید جنگ افزار اتمی را رد کرده و اطلاعات ارائه شده توسط ایالات متحده را جعلی خوانده اند.

رد اتهام و بسته پیشنهادی ایران

جمهوری اسلامی همزمان بر ادامه غنی سازی اورانیوم اصرار ورزیده و هدف از این برنامه را دستیابی به سوخت مورد نیاز نیروگاه های اتمی اعلام داشته که، به گفته مقامات ایرانی، در آینده در این کشور ساخته خواهد شد.

دولت محمود احمدی نژاد طی چند سال اخیر، راه اندازی تعدادی سانترفیوژ تولید اورانیوم غنی شده را به عنوان یکی از مهمترین دستاوردهای خود توصیف کرده و اعلام داشته است که فعالیت در این زمینه را ادامه خواهد داد.

مقامات ایرانی همچنین در فواصل زمانی از حل و فصل پرونده هسته ای و اختلاف این کشور با آژانس بین المللی خبر داده و گفته اند که این پرونده باید از شورای امنیت خارج و به شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی بازگردانده شود اما این ادعا مورد تایید آژانس نبوده است.

Image caption پیشنهادهای قبلی ایران شامل شرکت در مدیریت جامعه جهانی بوده است

در مقابل، آژانس بین المللی تاکید داشته است که اگرچه شواهد قطعی در مورد فعالیت های ایران در زمینه تسلیحات اتمی در دست نیست، اما به دلیل عدم همکاری کامل این کشور، هنوز نمی تواند صلح آمیز بودن برنامه های اتمی جمهوری اسلامی را مورد تایید قرار دهد و خواستار خروج این پرونده از شورای امنیت شود.

شورای امنیت تاکنون چند قطعنامه حاوی درخواست توقف غنی سازی اورانیوم در ایران را تصویب کرده و به دلیل خودداری جمهوری اسلامی از اجرای این قطعنامه ها، یک رشته تحریم های بین المللی را علیه این کشور به اجرا گذاشته است.

در حال حاضر، پنج عضو دایم شورای امنیت همراه با آلمان - موسوم به گروه 1+5 - هدایت تلاش بین المللی برای وادار ساختن ایران به پذیرش و اجرای این قطعنامه ها را برعهده گرفته و در برابر تصمیم ایران به توقف غنی سازی اورانیوم، یک "بسته پیشنهادی" شامل برخی امتیازات فنی، اقتصادی و سیاسی را به این کشور وعده داده اند.

این کشورها تشدید تحریم های بین المللی علیه ایران را در صورت خودداری جمهوری اسلامی از پذیرش قطعنامه های مصوب مطرح کرده و برخی از کشورهای عضواین گروه گفته اند تا اواخر ماه جاری به ایران فرصت می دهند تا از طریق مذاکره اختلاف خود با شورای امنیت را حل و فصل کند و در غیر اینصورت، با تشدید تحریم های بین المللی مواجه شود.

در مقابل، دولت ایران گفته است که به منظور حل این اختلافات، یک بسته پیشنهادی را در اختیار گروه 1+5 قرار می دهد اما در مورد محتوای آن جزئیاتی انتشار نداده و همزمان، محمود احمدی نژاد از تشدید تحریم ها استقبال کرده و گفته است فشارهای اقتصادی بر اراده جمهوری اسلامی تاثیر ندارد.

در حالیکه گروه 1+5 از دریافت پیشنهادهای متقابل ایران در راستای یافتن راهی برای حل و فصل بحران ناشی از برنامه های اتمی این کشور استقبال کرده، پیشنهادهای دولت ایران در گذشته عموما حاوی اظهار نظرهایی در مورد مسایل کلی جهانی همراه با اعلام آمادگی دولت آقای احمدی نژاد در رهبری یا مشارکت در مدیریت جامعه جهانی و بشریت بر اساس روشی بوده که این دولت در ایران به اجرا گذاشته شده است.

کارشناسان در مورد دستاوردهای ایران در زمینه فن آوری هسته ای به خصوص ساخت بمب اتمی هم نظرات متفاوتی ارائه داده اند و در حالیکه برخی از آنان از توانایی این کشور در تولید صنعتی و تجاری اورانیوم غنی شده و حتی ساخت تسلیحاتی اتمی در آینده نزدیک سخن گفته اند، برخی دیگر این اظهار نظرها را مورد تردید قرار داده اند.

مطالب مرتبط