همسایگان ایران در تحریم احتمالی: همسوی غرب یا همراه ایران؟

اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل و اجلاس گروه ۲۰ که در ماه جاری میلادی برگزار می شود به اعتقاد برخی از کارشناسان می تواند سرنوشت هسته ای ایران و امکان اعمال تحریم های جدید علیه این کشور را روشن کند.

این در حالی است که برخی از کشورهای همسایه ایران نیز نسبت به تحریم های احتمالی واکنش نشان دادند، وزیر خارجه ترکیه در کنفرانس خبری اعلام کرد که کشورش با تحریم احتمالی علیه ایران مبارزه می کند. در همین حال برخی بر این باورند که ایران در تلاش برای مقابله با تحریم های احتمالی است.

محسن میلانی، استاد روابط بین الملل دانشگاه جنوب کالیفرنیا با اعلام اینکه در کشورهای همجوار ایران، عراق و ترکیه از اهمیت بالایی در خصوص مسئله تحریم بنزین برخودارند، می گوید: "با این که این کشورها اعلام کردند که با ایران تا جایی که امکان دارد همکاری می کنند، اما به نظرم مهمترین مسئله مطرح شده این است که ایران در آخرین قراردادش با ونزوئلا در یک اقدام پیشگیرانه قراردادی را به امضا رسانده که طی آن روزانه ۲۰ هزار بشکه بنزین از ونزوئلا وارد این کشور می شود."

آقای میلانی همچنین عنوان کرد که در صورت تحریم سازمان ملل، کشورهای همسایه ایران چاره ای ندارند مگر رسما با این تحریم موافقت کنند. اما ممکن است در صورت مخالفت این کشورها، بازار سیاهی برای واردات بنزین به وجود آید.

همچنین برخی از کارشناسان با حساس عنوان کردن وضعیت ایران، کشورهای همسایه را در واکنش به تحریم های احتمالی علیه ایران به دو گروه تقسیم می کنند.

تورج اتابکی استاد دانشگاه در هلند می گوید: "گروه نخست همسایگانی هستند که محدودیت های خاص خود را دارند، کشورهای کوچک که نمی توانند در صحنه بین المللی به شکل مستقل دخالت کنند، کشورهای استقلال یافته شوروی سابق، افغانستان و عراق از این دست هستند. این کشورها در دراز مدت به دلیل حیات اقتصادی و سیاسی آنها که درگرو رابطه گسترده با غرب است به نفع غرب کنار خواهند آمد."

اما در همین حال برخی از صاحبنظران نیز بر این باورند کشورهایی که به نوعی در منطقه دستخوش بحران بودند، تلاش می کنند تا ارتباطشان را با کشورهای همسایه بهبود بخشند.

جلال خالدی روزنامه نگار با اشاره به وضعیت عراق و آسیب هایی که در خلال این سالها به این کشور وارد شده می گوید: مقامات عراقی از هیچ تلاشی برای بهبود روابط دریغ نکرده اند. در توافق نامه عراق و آمریکا نیز عنوان شده که این کشور به هیچ عنوان در حمله علیه کشورهای همجوار و آسیب به هر شیوه شرکت نمی کند.

همچنین آقای اتابکی در توصیف گروه دوم همسایگان ایران می گوید کشورهای این گروه تلاش می کنند در نخستین گام به مخالفت برخیزند. اما ترکیه و روسیه به هیچ وجه در مقامی نیستند که به سیاست ساختار شکنانه روی بیاورند. زمانی که دولت ترکیه مجبور شود بین ایران وغرب یکی را انتخاب کند بی هیچ دو دلی غرب را انتخاب می کند. روسیه نیز در دراز مدت به هیچ وجه در مقامی نیست که غرب را به نفع ایران کنار گذارد.

در حالی که نگرانی ها از احتمال تحریم ایران بیشتر می شود، احتمال موضع گیری علیه تحریم این کشور به اعتقاد برخی از کارشناسان چندان قابل استناد نیست.

مطالب مرتبط