گروه ۱+۵ در انتظار 'پاسخ جدی' ایران است

نیروگاه بوشهر
Image caption غرب حق ایران در برخورداری از فن آوری صلح آمیز را به رسمیت می شناسد

اعضای گروه 1+5 از ایران خواسته اند به پیشنهادهای این گروه برای حل هسته ای این کشور "پاسخ جدی" بدهد و چین بار دیگر از مخالفت با تشدید تحریم های بین المللی علیه ایران سخن گفته است.

در پایان اجلاس وزیران خارجه کشورهای گروه 1+5 متشکل از اعضای دایم شورای امنیت - آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه - و آلمان، دیوید میلیبند، وزیر خارجه بریتانیا گفت که شرکت کنندگان در این جلسه بر سر "لزوم پاسخ جدی" ایران به تلاش های بین المللی برای حل و فصل بحران ناشی از ادامه فعالیت های اتمی این کشور به توافق دست یافته است.

گروه 1+5 رهبری اقدامات جامعه جهانی در مورد فعالیت های هسته ای ایران را برعهده گرفته و جلسه وزیران خارجه این گروه، همراه با نماینده اتحادیه اروپا، به ریاست آقای میلیبند روز پنجشنبه در نیویورک برگزار شد.

در بیانیه پایانی این جلسه، که آقای میلیبند آن را قرائت کرد، با اشاره به مذاکراتی که قرار است از اول ماه اکتبر بین نمایندگان کشورهای 1+5 و ایران در ژنو برگزار شود، آمده است که "ما انتظار پاسخ جدی ایران به پیشنهادهای خود را داریم و براساس نتیجه مذاکرات، و در چارچوب رویکرد دو محوری خود، در مورد گام بعدی در این زمینه تصمیم گیری خواهیم کرد."

منظور بیانیه از رویکرد دو محوری، دعوت از ایران به حل و فصل بحران هسته ای از طریق مذاکره، همزمان با امکان تشدید تحریم های بین المللی در صورت خودداری این کشور از همکاری با جامعه جهانی است.

وزیر امور خارجه بریتانیا افزود که شش قدرت جهانی همچنین توافق کرده اندکه لازم است ایران "با آژانس بین المللی انرژی اتمی همکاری بیشتری به عمل آورد تا با حل و فصل موضوعات و سئوالات باقی مانده برای آژانس، احتمال وجود ابعاد نظامی برنامه های اتمی این کشور منتفی شود."

اشاره آقای میلیبند به گزارش های آژانس بین المللی در این زمینه است که هنوز هم سئوالات بی پاسخ و ابهاماتی در مورد صلح آمیز بودن برنامه های هسته ای جمهوری اسلامی وجود دارد که دولت این کشور در مورد ارائه اطلاعات شفاف برای حل و فصل آنها همکاری لازم را از خود نشان نداده است.

آژانس بین المللی به خصوص از ایران خواسته است که پیرامون اطلاعات گردآوری شده توسط منابع غربی درمورد تلاش این کشور در ساخت بمب اتمی توضیحات لازم را در اختیار این نهاد قرار دهد.

'وحدت نظر قدرتهای جهانی'

همزمان، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، در یک مصاحبه مطبوعاتی، گفته است که جلسه وزیران خارجه گروه 1+5 که خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در آن شرکت داشت، در چهار مورد به توافق رسید.

Image caption ظاهرا مواضع آمریکا و روسیه در قبال ایران به هم نزدیکتر شده است

به گفته خانم کلینتون، تمامی این کشورها بر وحدت نظر خود در این مورد تاکید نهادند که ایران باید به تعهدات جهانی خود از جمله توضیح در مورد ابعاد نظامی برنامه های هسته ای این کشور، عمل کند، و حمایت از "نگرش دو محوری" برای وادار ساختن ایران به عمل به این تعهدات را یادآور شدند.

وزیر امور خارجه آمریکا اظهار داشت که قدرت های جهانی تصریح کرده اند که از ایران انتظار دارند با علاقه کامل به تعامل سازنده، انجام مذاکرات معنی دار و آمادگی لازم برای بازنگری تلاش های هسته ای، وارد مذاکرات ژنو شود و افزود "تصمیم گیری در مورد نحوه برخورد با ایران براساس نتیجه این مذاکرات صورت خواهد گرفت."

هیلاری کلینتون همچنین گفت که "ما به سیاست برخورد دو محوری متعهد هستیم و هیچکس نباید عزم ما در مورد انتخاب هر کدام از این دو محور براساس پاسخ ایران را دست کم بگیرد" و تاکید ورزید که "دولت ایران خود باید تصمیم بگیرد کدام برخورد را ترجیح می دهد و نظر خود را در این زمینه ابراز دارد."

خانم کلینتون گفت که ایران باید بداند که در برابر نقطه عطفی در روند بحران هسته ای خود قرار گفته و همانطور که دولت ایالات متحده همواره گفته است، اگرچه ایران حق برخورداری از فن آوری صلح آمیز هسته ای را دارد، اما حق ندارد برنامه ای را برای تولید تسلیحات اتمی دنبال کند و افزود "ایرانیان حقوقی دارند که ما مایل هستیم به رسمیت بشناسیم، اما مسئولیت هایی هم بر عهده آنان است."

کشورهای گروه 1+5 در ماه ژوئیه سال گذشته در ملاقات با نمایندگان جمهوری اسلامی مجموعه مشوق هایی شامل کمک های اقتصادی، فنی و سیاسی را در برابر تصمیم ایران به توقف یا تعلیق بخشی از برنامه های هسته ای خود، به خصوص غنی سازی اورانیوم و ساخت رآکتور آب سنگین، مطرح کردند.

ایران هنوز به این بسته پیشنهادی پاسخ قطعی نداده اما در مقابل، پیشنهادهایی کلی در مورد مشکلات عمومی جهانی را ارائه داده و محمود احمدی نژاد و برخی دیگر از مقامات جمهوری اسلامی تاکید داشته اند که برنامه های هسته ای این کشور قابل مذاکره و مصالحه نیست و با تسلیم یک بسته پیشنهادی، آن را مبنای مذاکرات ژنو قرار داده است.

براساس اظهارات محمود احمدی نژاد، به نظر می رسد بسته پیشنهادی جمهوری اسلامی شامل اعلام آمادگی دولت این کشور برای حل مشکلات بشریت براساس روش ها و سیاست هایی است که در جمهوری اسلامی به کار گرفته است اما مقامات آمریکایی تصریح کرده اند که در مذاکرات ژنو، صرفا باید در مورد برنامه هسته ای ایران گفتگو شود.

شورای امنیت سازمان ملل متحد تا کنون با صدور قطعنامه هایی، از ایران خواسته است بخشی از برنامه های هسته ای خود را متوقف کند و برای وادار ساختن این کشور به قبول این درخواست، تنبیه هایی را علیه جمهوری اسلامی به اجرا گذاشته است و کشورهای غربی از تشدید این تحریم ها در صورت ادامه مخالفت ایران با خواست شورای امنیت حمایت کرده اند.

پیش از این گفته می شد که احتمال دارد روسیه و چین، که دارای روابط اقتصادی و سیاسی گسترده ای با جمهوری اسلامی هستند، به عنوان اعضای دایم شورای امنیت، قطعنامه تشدید تحریم ایران را وتو کنند اما اوایل هفته جاری، خاویر سولانا گفت که در صورت شکست مذاکرات ژنو، روسیه با صدور قطعنامه جدیدی علیه ایران مخالفت نخواهد کرد.

رئیس جمهوری روسیه پس از ملاقات با رئیس جمهوری آمریکا در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل گفت که اگرچه وضع تحریم های بین المللی به ندرت به نتیجه مطلوب می رسد، اما در برخی موارد اجتناب ناپذیر است و افزود "ما باید به ایران کمک کنیم تا تصمیم های درستی اتخاذ کند."

در همانحال، دولت چین بار دیگر تاکید ورزیده که به یافتن راه حل دیپلماتیک برای بحران هسته ای ایران علاقمند است و وضع تحریم های جدید بین المللی علیه جمهوری اسلامی را به صلاح نمی داند.

چین در گذشته هم همواره بر گفتگو در این زمینه تاکید ورزیده اما در مباحث مربوط به ایران در شورای امنیت، هرگز از حق وتوی خود برای جلوگیری از تصویب قطعنامه های حاوی تحریم های بین المللی علیه ایران استفاده نکرده و علیه این قطعنامه ها رای نداده است.

مطالب مرتبط