هشدار محمد خاتمی در مورد سرنوشت جمهوری اسلامی

محمد خاتمی
Image caption آقای خاتمی می گوید که روش های پلیسی و نظامی نمی تواند تداوم داشته باشد

محمد خاتمی رئیس جمهور پیشین ایران طی سخنانی ابراز نگرانی کرده است که با بسته شدن راه اعتراض بر کسانی که "معتقد به جمهوری اسلامی" هستند، بزرگترین زیان و خسارت به "اصل انقلاب و جمهوری اسلامی" وارد خواهد شد.

به گزارش وبسایت رسمی آقای خاتمی، این سخنرانی برای گروهی از "نخبگان و اقشار مختلف مردم استان یزد" انجام شده است.

آقای خاتمی در بخشی از سخنانش از پیدا شدن "هسته های عملی" که به گفته وی نفی کننده ظرفیت های جمهوری اسلامی هستند ابراز نگرانی کرد و گفت "متاسفانه نشانه های آن را در جامعه" می بیند.

او ظاهرا در اشاره به بعضی از معترضان نتایج انتخابات گفت که در بخش هایی از جامعه "مساله جمهوری اسلامی مورد کم لطفی قرار می گیرد" و دلیل آن را این دانست که "معتقدان به جمهوری اسلامی نمی توانند در امنیت حرف خود را بزنند و در این شرایط است که کسانی لب به سخن می گشایند که به اصل نظام اعتقاد ندارند."

رئیس جمهوری سابق ایران همچنین از"انبوه شدن بخش هایی از جامعه به سوی هدف هایی که دیگر نه مورد خواست امام بوده، نه مورد خواست اولیه مردم، نه مورد خواست او و همفکرانش" ابراز تاسف کرد.

او گفت: "این مساله مهمی است که باید در آن تامل کرد؛ ما در این جریانات خسارت های زیادی را متحمل شدیم و البته دستاورد بزرگی هم داشتیم؛ منتهی در این حالت بحرانی و هیجانی اگر نتوان این دستاوردها را جمع بندی کرد و جهت داد معلوم نیست در آشفته بازار نتیجه کار چگونه رقم بخورد؟".

او در بخش دیگری از سخنانش گفت: "اگر راه اصلاح بر وفاداران به قانون اساسی و جمهوری اسلامی بسته شود، راه برای جریاناتی باز خواهد شد که این اصول را قبول ندارند و نگرانی ما از این است که بزرگترین زیان و خسارت به اصل انقلاب و جمهوری اسلامی وارد شود که ان شاءالله چنین نخواهد شد."

رهبران اصلاح طلبان و مخالفان در ایران از جمله محمد خاتمی، میرحسین موسوی و مهدی کروبی همواره بر پایبندی خود به قانون اساسی جمهوری اسلامی تاکید کرده اند. اما شعار "استقلال، آزادی، جمهوری ایرانی" که بارها در تجمعات اعتراض آمیز چند ماه اخیر شنیده شده، حتی برای این رهبران یک چالش به حساب می آید.

آقای خاتمی در سخنان تازه اش گفت که به عقیده او "جمهوری اسلامی به معنی خاص کلمه، از دستاوردها و شاهکارهای بزرگ انقلاب" است و افزود: "در جامعه هیچ کس نمی تواند مدعی باشد بدون در نظر گرفتن اسلام یا کنار زدن آن می تواند توفیقی حتی در ایجاد آزادی، فضای آزاد و مستقل و پیرو داشته باشد."

او بلافاصله تاکید کرد که در دنیای امروز این یک امر پذیرفته شده است که حکومت ها دیگر نمی توانند مستبد باشند و از بالا خود را بر مردم تحمیل کنند و مجبورند به مردم پاسخگو باشند، اما تاکید کرد که "جمهوری اسلامی هم بر همین اساس مطرح شده و در عین حال با معیارهای اسلامی سازگار است."

آقای خاتمی همچنین در چند مورد تاکید کرد که با سرکوب نمی توان برای مدتی طولانی به حکومت کردن ادامه داد.

او گفت: "تاکید می کنم که نمی توان با برخوردهای سخت افزاری در وضعیت موجود برای مدت زمان طولانی از نظام حفاظت کرد. چرا باید اسلام را به گونه ای عرضه کنیم که بخش هایی از جامعه از اسلام زده شوند یا حداقل از نظامی که به نام اسلام هست رو بگردانند؟ ما امروز شاهد این مسائل هستیم و به همین دلیل است که می گوییم نتیجه روش هایی که مخالف خود را متهم به براندازی می کند، براندازی است."

رییس جمهور پیشین ایران بخشی از حکومت را متهم به "خشونت گرایی" کرد و گفت: "به صراحت می گویم بحث بر سر دعوای راست و چپ یا اصولگرا و اصلاح طلب نیست؛ صحبت بر سر این است که جریان تنگ نظر، خشونت گرا و یکسونگر، متحجر و متوهمی که بسیاری از اعضای آن سابقه چندانی در انقلاب نداشته یا امتحانشان را نداده و یا از آزمون سربلند بیرون نیامده اند می خواهند هرآنکه را که نمی پسندند از صحنه بیرون کنند؛ نه تنها از عرصه حاکمیت بلکه از صحنه جامعه و از نظر آنها حتی اصولگرایان با شخصیت هم در صورت مخالفت نباید در جامعه حضور داشته باشند."

مقام های بلندپایه حکومتی از جمله فرماندهان سپاه پاسداران می گویند که اصلاح طلبان با تظاهر به پایبندی به خط امام قصد استحاله حکومت و انقلاب اسلامی از درون را دارند و آنها وظیفه خود می دانند که مقابل این افراد بایستند.

اما آقای خاتمی گفت: "این جریان باید بداند که با زور نمی تواند در متن جامعه و مردم حاکمیت یافته و با این روش هرگز پایگاه مستحکمی در میان مردم نخواهد داشت. با زور و با روش های پلیسی و نظامی می شود برای مدتی استراتژی مشخصی را پیش برد، ولی این روش ها و استراتژی ها نمی توانند تداوم پیدا کنند."

آقای خاتمی که در فاصله سال های 1376 تا 1384 رئیس جمهور ایران بود هشدار داد که اگر حکومت با خواست مردم همسو نشود "این حرکت ادامه خواهد داشت، ولی با هزینه های بسیار زیاد و البته مسلم است که این حرکت از بین نخواهد رفت."

او افزود: "مطمئن باشید نه مردم از این راه برخواهند گشت و نه کسانی که با همه وجود به این راه اعتقاد دارند."

آقای خاتمی قبلا نیز تاکید کرده است که اصلاح طلبان علیرغم همه ناملایمات به راه خود ادامه خواهند داد و در صحنه خواهند ماند.

مطالب مرتبط