تقویت امیدها نسبت به توافق با ایران

پیش نویس توافق با ایران که اکنون روی میز است از تنش ها در مقطع کنونی می کاهد اما مشکلات بنیادی در مورد برنامه اتمی این کشور را حل نمی کند.

این توافق به نگرانی در مورد بخش اعظم اورانیوم غنی شده با غلظت پایین ایران رسیدگی می کند، اما ایران با توقف غنی سازی موافقت نکرده است و می تواند این مقدار را ظرف یک سال جایگزین کند.

این پیش نویس پس از مذاکراتی در وین میان ایران و سه کشور آمریکا، روسیه و فرانسه، توسط آژانس اتمی سازمان ملل آماده شده است.

قصد این است که 1200 کیلوگرم از اورانیوم غنی شده با غلظت کم ایران (75 درصد ذخیره این کشور) به روسیه رفته، غلظت آن تا نزدیک 20 درصد افزایش داده شود و بعد از آن برای تولید میله های سوختی به فرانسه ارسال شود.

این میله ها سپس تحت کنترل آژانس بین المللی انرژی اتمی به ایران منتقل خواهد شد تا به عنوان سوخت یک راکتور تحقیقاتی در تهران که کار آن تولید ایزوتوپ های رادیواکتیو قابل استفاده در شناسایی و معالجه سرطان است مصرف شود.

این راکتور ابتدا توسط آمریکا در زمان حکومت شاه نصب شده بود اما سوخت آن که زمانی توسط آرژانتین تامین می شد رو به اتمام است.

'درمان زخم ها'

محمد البرادعی مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی پیش نویس متنی را در اختیار دولت های مربوطه قرار داده و امیدوار است جواب آن را تا جمعه دریافت کند.

آقای البرادعی که در همه تعامل های طولانی با ایران روحیه ای مثبت داشته است، با عبارات خوشبینانه ای سخن گفت: "همه شرکت کنندگان در نشست سعی داشتند به آینده بنگرند نه به گذشته، سعی داشتند زخم ها را درمان کنند. من خیلی امیدوارم که مردم تصویر جامع را ببینند، ببینند که این موافقتنامه می تواند راه را برای یک عادی سازی کامل روابط میان ایران و جامعه بین المللی باز کند."

دیپلمات های کشورهای مذاکره کننده با ایران ممکن است اینقدر مطمئن نباشند. یکی از آنها اظهار نظر کرد که معامله با ایران همواره دشوار بوده است.

شاید این بار این طور نباشد اگر - و این یک اگر بزرگ است - ایران این موافقتنامه را بپذیرد و توافق عملا اجر شود.

اعتمادسازی

کارشناسان از این معامله پیشنهادی استقبال کرده اند.

مارک فیتزپاتریک از موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک در لندن احساس می کند که این رویکرد "بهترین و شاید تنها راه" برای خروج از بحران باشد. او گفت که او و دیگران قبلا راه حلی را دایر بر خارج کردن اورانیوم غلظت پایین از ایران پیشنهاد کرده بودند.

او افزود که دولت اوباما با ارائه این موافقتنامه از نیاز ایران به سوخت برای راکتور تحقیقاتی اش استفاده کرده است.

اینکه آیا این پیشنهاد به عنوان الگویی برای نیازهای گسترده تر اتمی ایران به کار گرفته خواهد شد، قابل تردید است. ایران هنوز اصرار می ورزد که برنامه غنی سازی در داخل ادامه خواهد یافت.

پس درحالی که بحث درباره تحریم های بیشتر احتمالا در این مقطع فروکش خواهد کرد، ضرب الاجلی که واشنگتن برای پیشرفت جدی به سوی یک راه حل جامع تا پایان سال تعیین کرده، بار دیگر خودنمایی خواهد کرد.

دیپلمات های غربی به دو اقدام دیگر برای اعتماد سازی چشم دوخته اند.

اولی پی گرفتن قراری است که پیشتر در ماه جاری در ژنو گذاشته شد دایر بر اینکه تا پایان اکتبر یک ملاقات جدی در مورد مساله اتمی ایران برگزار شود که تاریخ آن مشخص نشده است.

دیگری توافق بر سر یک برنامه بازرسی از تاسیسات غنی سازی قم است که وجود آن تازه اعلام شده.

آژانس بین المللی انرژی اتمی قرار است روز یکشنبه از آن بازدید کند اما دولت های غربی می خواهند این آژانس به اسناد، طرح ها و دانشمندانی که آنجا کار می کنند دسترسی یابد تا بتواند اهمیت آن را ارزیابی کند.

مطالب مرتبط