پناهندگان سرگردان میان تصمیم های سازمان ملل و دولت ایران

ایران بیش از سه دهه است که میزبان پناهجویان افغان و عراقی است. کارلوس زاکاگنینی کمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان ضمن اعلام این موضوع گفته که کمکهای محدودی از سوی جامعه بین الملل به جمعیت یک میلیونی پناهندگان در ایران می شود.

در همین حال بر اساس مقررات نه تنها کشور میزبان پناهندگان، بلکه بر اساس معاهدات بین المللی کمیساریای عال سازمان ملل متحد در امور پناهندگان نیز برای کمک به این افراد مسئولیتهایی را بر عهده دارد.

اداره اتباع بیگانه ایران در آخرین آمار منتشر شده گفته ایران بیش از ۹۰۰ هزار افغان و نزدیک به ۴۴ هزار عراقی پناهنده دارد. به گفته کارشناسان از آنجائیکه پناهندگی امری ناخواسته است، این افراد نیازمند کمک های دولت های میزبان و جوامع بین المللی هستند.

فرشید یزدانی، کارشناس و فعال حوزه کودکان مهاجر از کمبود کمک های بین المللی در ایران می گوید: "پناهندگان قطعا هزینه هایی بر دوش اقتصاد ملی می گذارند، ضمن اینکه این فرض هم مطرح است که پناهندگانی که کار می کنند، تولید ارزش افزوده می کنند.به نظرم می آید با توجه به موضع گیری نهادهای بین المللی داشتند و حجم پناهندگان ، این کمک متناسب با این حجم انجام نشده است. با توجه به رقم پناهنده ها حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار نفر انها کودک هستند که نیاز به حمایت در بخش آموزش و سلامت دارند."

ابوطالب مظفری از پناهجویان افغان و روزنامه نگار نیز معتقد است سازمان ملل کمک اندکی به پناهندگان در ایران کرده است.

آقای مظفری افزود: "در چارچوب مهاجرت سازمان ملل، یک سری کمک درمانی داشته ایم. مثلا کسی که بیماری خاصی داشته و نمی توانسته هزینه را پرداخت کند، سازمان ملل بخشی از آن را پرداخت می کند. اما گذشته از این کمک های ویژه برای مهاجرین ندارند. پناهندگان دفترچه بیمه ندارند و کمک خاصی دریافت نمی کنند.

مهاجران افغان نیز به عنوان بزرگترین گروه پناهنده در ایران، ضمن اینکه معتقدند دولت ایران تلاش کرده تا به نوعی به آنها کمک کند، اما از تغییر قوانین و افزایش مشکلاتشان گله مند هستند

دختر دانشجوی افغان که خواست نامش فاش نشود، می گوید: " از یک سالگی وارد ایران شدم، کارتی به ما داده شده که از همان طریق توانستیم ادامه تحصیل بدهیم. در دوره ابتدایی و راهنمایی مشکل خاصی نداشتم و کمک های سازمان ملل در حد امکانات تحصیلی مانند تهیه لوازم تحریر حس می شد، اما با تغییرات و تحولات سیاسی ایران و با تغییر ریاست جمهوری ها در این کشور این قانون متغیر شد. وقتی دیپلم گرفتم حالت حمایتی سازمان ملل از ما گرفته شد. مجبور شدیم برای تحصیل شهریه دهیم و برای دریافت مدارک پول پرداخت کنیم. "

ابوطالب مظفری، پناهجوی افغان نیز با تاکید بر اینکه دولت ایران در طول این سالها به پناهندگان کمک زیادی کرده است، می گوید: "پناهندگان در طول این سالها در میان مردم ایران زندگی کرده اند. مزایای طبیعی مانند یارانه آب و برق و نان داشتند اما چیزی که ویژه مهاجرین باشد، وجود نداشته است. در سالهای اخیر حق کارگری یا مالیات از مهاجرین دریافت می کنند. اینها برای خانواده های فقیر مهاجر مشکل آفرین است."

کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان اخیرا در گزارشی گفته همچنان که از جامعه بین المللی می خواهد که برای حمایت از پناهندگان ساکن در ایران کمک کند، دولت ایران نیز باید وظایفی که در قبال پناهندگان دارد را براساس معاده پناهندگی انجام دهد.

برخی از افغان ها معتقدند، نبود سیاست صحیح برای پناهندگان بر مشکلات آنها افزوده است.

آقای مظفری، پناهجوی افغان در این مورد توضیح می دهد: "از زمانی که به ایران آمدیم دوره های مختلفی را تجربه کردیم . برای دریافت حقوق اجتماعی و سیاسی با افراط و تفریط روبرو بوده ایم. زمانی تحصیل دانش آموزان پناهندگان رایگان بود اما الان موضوع شهریه مطرح شده است. تعداد زیادی که مدرک اقامت نداشتند از تحصیل محروم بودند، حتی اگر مهاجرین مدارس خودگردان تشکیل می دانند، باز هم این کودکان بدون مدرک حق تحصیل نداشتند اما در سالجاری باز مشاهده کردیم که دولت جمهوری اسلامی ایران همین بدون مدرک ها را نیز به مدرسه گرفتند. "

گروهی از کارشناسان معتقدند در سالهای اخیر برخوردهای سلیقه ای با خدمات رسانی به افغان ها انجام شده است.

فرشید یزدانی، کارشناس می گوید:"در سالهای اخیر حتی با بخش های غیر دولتی که خدمات به کودکان افغان می دادند مقابله صورت گرفته است. مدراسی برای کودکان افغان در ناصر خسرو داشتیم که اینها برچیده شده با اینکه هیچ بودجه دولتی هم این مراکز نداشتند. "

براساس معاهده های بین المللی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان موظف است به دولت ها برای رسدیگی به وضعیت پناهندگان و دادن امکانات کمک کند. همچنین از رعایت حقوق پناهندگان در کشورهای میزبان اطمینان حاصل کند. دست اندرکاران امر معتقدند شرایط پناهندگان در ایران همچنان نامناسب و نیازمند به همکاری بین دولتی و بین المللی برای بهبود شرایط این پناهجویان است.

مطالب مرتبط