بازگشت آرامش پس از تظاهرات مخالفان دولت در ایران

تظاهرات تهران
Image caption با وجود هشدار قبلی مقامات هزاران تن از مخالفان دست به تظاهرات زدند

تظاهرات مخالفان دولت در روز سیزده آبان با خشونت ماموران مواجه شد اما گزارش های رسیده حاکی از بازگشت آرامش به تهران است.

همزمان با برگزاری مراسم دولتی به مناسبت سی امین سالگرد اشغال سفارت آمریکا در روز چهارشنبه، مخالفان دولت نیز در نقاط مختلف تهران و چند شهر دیگر دست به تظاهرات زدند که هدف حمله ماموران دولتی قرار گرفت و به خشونت کشیده شد.

براساس گزارش های تصویری و خبری، پلیس ضد شورش، ماموران سپاه و بسیج و افراد موسوم به لباس شخصی با باتوم و گاز اشک آور به مقابله را تظاهرکنندگان پرداختند، چندین نفر را زخمی و تعدادی را بازداشت کردند اما تاکنون گزارشی از تلفات در این تظاهرات نرسیده است.

به جز تهران که راهپیمایی مخالفان دولت به خشونت هایی کشیده شده، در تعداد دیگری از شهرهای ایران، از جمله رشت، اصفهان، زاهدان، کرمانشاه، تبریز، مشهد و شیراز هم مخالفان دست به تظاهرات زدند.

در این روز بعضی از تظاهرکنندگان مخالف، با دادن شعارهایی دولت محمود احمدی نژاد را غیرقانونی دانستند و همچنین با دادن شعارها و پاره کردن تصاویر رهبر جمهوری اسلامی، خشم خود از حمایت او از دولت و برخورد ماموران حکومتی با معترضان ابراز داشتند.

در این تظاهرات شعارهایی هم علیه دولت روسیه، که به حمایت از محمود احمدی نژاد متهم است، و همچنین هشدار به باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، برای مشخص کردن موضع خود در سازش با دولت جمهوری اسلامی یا حمایت از خواست مردم، داده شد.

آیت الله علی خامنه ای که حرف آخر را در نظام حاکم بر ایران می زند تاکنون هیچ نرمشی دربرابر اعتراضات و خواسته های مخالفان نشان نداده و این اعتراضات را اهرم فشاری که نباید در برابر آن تسلیم شد تعبیر کرده است.

سعید برزین، تحلیلگر امور رسانه های ایران در بی بی سی مونیتورینگ، می گوید که شواهد نشان می دهد که ده ها هزار و شاید صدها هزار نفر از مخالفان در این روز تظاهرات کرده باشند.

او می گوید که پلیس با روش های متداول ضد تجمع از جمله استقرار زودهنگام و گسترده در مرکز تهران، بستن برخی از ایستگاه های مترو، قطع شبکه تلفن همراه، و شلیک گاز اشک آور مانع از شکل گیری تجمع بزرگ مخالفان شد.

تصاویر ویدیوئی که از تظاهرات روز چهارشنبه انتشار یافته گروه های مردم را در نقاط مختلف تهران و برخی دیگر از شهرها نشان می دهد که با شعارهایی، نظرات خود را مطرح می کنند و گاه هدف حملات نیروهای دولتی قرار می گیرند.

اخبار مربوط به این تظاهرات و تصاویر آن، به خصوص ضرب و شتم تظاهرکنندگان زن توسط ماموران، همراه با تفاسیری در مورد بحران سیاسی ناشی از اتهام تقلب در انتخابات ریاست جمهوری به طور وسیع توسط خبرگزاری ها و شبکه های خبری بین المللی منتشر شده است.

در عین حال، رادیو و تلویزیون دولتی ایران، صبح روز چهارشنبه، 4 نوامبر (13 آبان)، گزارش کرد که شمار قابل توجهی از دانش آموزان و سایر گروه های مردم در خیابان مقابل ساختمان سفارت اجتماع کردند و علیه ایالات متحده و اسرائیل و در حمایت از جمهوری اسلامی و مقامات ارشد آن شعار دادند.

این گزارش ها شمار شرکت کنندگان در این تظاهرات دولتی را دهها هزار نفر ذکر کرده اند.

غلامعلی حداد عادل، رئیس سابق و نماینده کنونی مجلس، به عنوان سخنران رسمی در مراسم روز چهارشنبه در برابر ساختمان سفارت سابق آمریکا سخنرانی کرد و با توصیف نظام حکومتی کنونی ایران به عنوان دموکراسی دینی، ایالات متحده را به مخالفت با این نظام متهم ساخت.

آقای حداد عادل، که به عنوان یک سیاستمدار بنیادگرای حامی سیاست های آقای احمدی نژاد از او یاد می شود، از معترضان به نتیجه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری، انتقاد کرد و سیاست های دولت محمد خاتمی و مجلس ششم را، که اصلاح طلبان در آن عضویت داشتند، در مورد برنامه های هسته ای و روابط با غرب مورد حمله قرار داد.

Image caption نهادهای حکومتی هر ساله مراسمی را برای روز سیزده آبان سازمان می دهند

غلامعلی حداد عادل در این سخنان نسبت به سیاست اعلام شده باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، پیرامون تغییر در رویکرد دولت این کشور ابراز تردید کرده و سیاست خارجی ایالات متحده را به خصوص در عراق، افغانستان و منطقه خاورمیانه زیر سئوال برد.

گزارش مراسم دولتی روز سیزده آبان از شبکه تلویزیونی جمهوری اسلامی و رسانه های حامی دولت پخش شده اما تظاهرات مخالفان انعکاس قابل توجهی نیافته است.

تظاهرات موازی معترضان

شاهدان عینی در گفت و گو با بی بی سی فارسی از هجوم نیروهای امنیتی به تظاهرکنندگان روز سیزده آبان خبر دادند. یکی از این شاهدان عینی که توسط نیروهای امنیتی در خیابان بهار یکی از خیابان های نزدیک به هفت تیر مورد ضرب و شتم قرار گرفته بود در این رابطه گفت: "نیروهای امنیتی مرا روی زمین می کشیدند و چند بار با باتومی که شوک الکترونیکی بر بدنم وارد می کرد مرا مورد ضرب و شتم قرار دادند."

او همچنین گفت: "در حالیکه روی زمین کشیده می شدم و کتک می خوردم تعدادی از لباس شخصی ها از من عکس می گرفتند."

شاهد عینی دیگری نیز از هجوم نیروهای امنیتی به تظاهرکنندگان در میدان هفت تیر و خیابان کریم خان زند خبر داد.

اخبار دیگری نیز در مورد بسته شدن ایستگاه های مترو نزدیک به محل برگزاری مراسم و راهپیمایی های مخالفان دولت در مسیرهای تعیین شده، از جمله از دانشگاه تهران به سوی محل سفارت سابق آمریکا، مخابره شده اما امکان تایید قطعی این خبرها وجود نداشته است.

Image caption معترضان از فرصت راهپیمایی های دولتی برای ابراز نظر خود استفاده کرده اند

جمهوری اسلامی روز 13 آبان را روز ملی مبارزه علیه استکبار جهانی نامگذاری کرده و هر ساله نهادهای حکومتی مراسمی را به همین مناسبت سازمان می دهند که مضمون کلی آنها ابراز خصومت نسبت به دشمنان داخلی و خارجی و حمایت از حکومت و رهبران و سیاست های آن بوده است.

در سال جاری، معترضان به نتیجه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری اعلام کرده اند که با استفاده از این فرصت، به راهپیمایی و ابراز اعتراض نسبت به دولت محمود احمدی نژاد و برخورد حکومت با منتقدان مبادرت می کنند.

از زمان اعلام نتیجه مناقشه برانگیز انتخابات، که اعتراضات گسترده ای را نسبت به آنچه که تخلف و تقلب گسترده خوانده می شد در پی آورد، دولت از صدور مجوز برای تجمع معترضان خودداری ورزیده و در نتیجه، مخالفان از فرصت برگزاری تظاهرات دولتی برای اجتماع و ابراز نظر خود استفاده کرده اند.

در روزهای اخیر، مهدی کروبی و میر حسین موسوی، که از آنان به عنوان رهبران اصلی جنبش سبز - حرکت معترضان به دولت - نام برده می شود، و همچنین شمار دیگری از گروه ها و تشکل های اصلاح طلب با صدور بیانیه هایی خواستار حضور طرفداران خود در تظاهرات روز چهارشنبه شده بودند.

حصر موسوی در محل کارش و حمله به کروبی در خیابان

براساس گزارش های رسیده از تهران، مهدی کروبی که برای شرکت در تظاهرات 13 آبان در میدان هفت تیر حضور یافته بود مورد ضرب و شتم قرار گرفته و زخمی شده است. حسین کروبی، فرزند او در گفت و گو با بخش فارسی بی بی سی گفت که منابع امنیتی پیش از مراسم سالگرد تسخیر سفارت، به پدرش درباره احتمال "حمله انتحاری" به او هشدار داده بودند اما آقای کروبی با رد این تهدیدات اعلام کرد که در راهپیمایی حضور می یابد.

در مورد مهاجمان آقای کروبی اطلاعات مشخصی در دست نیست اما برخی منابع از "اوباش طرفدار کودتا"، نیروهای پلیس یا ماموران دولتی را مسئول این حمله معرفی کرده اند.

آقای کروبی ساعت ده و نیم صبح چهارشنبه از محل میدان هفت تیر تهران به سوی محل سفارت سابق آمریکا راهپیمایی کرد و آقای موسوی هم در بیانیه ای خواستار شرکت مردم در راهپیمایی روز چهارشنبه شده بود اما سایت "کلمه" که اخبار آقای موسوی را به طور رسمی منتشر می کند اطلاع داده است که "گروهی از لباس شخصی ها به داخل فرهنگستان هنر هجوم بردند که درنهایت این افراد از محوطه ی فرهنگستان هنر عقب نشینی کردند اما اتومبیل حامل آقای موسوی که قصد خروج از فرهنگستان را داشت با ممانعت پرحجم نیروهای امنیتی نتوانست از آنجا خارج شود."

Image caption گزارشهایی از شرکت کروبی و حضور احتمالی موسوی انتشار یافته است

پارلمان نیوز - وبسایت نمایندگان اصلاح طلب مجلس - در گزارشی در مورد دقایق اولیه راهپیمایی روز چهارشنبه گفته است که تعداد قابل توجهی از مردم "حامی جنبش سبز" در میدان هفت تیر اجتماع کرده اند و با دادن "شعارهایی همچون کروبی زنده باد، موسوی پاینده باد؛ یاحسین میرحسین در انتظار استقبال از مهدی کروبی به سر می‌برند."

براساس گزارش های اولیه، ماموران انتظامی برای متفرق کردن مردم در میدان هفت تیر به شلیک تیرهوایی و پرتاب گاز اشک آور مبادرت کردند اما درگیری جدی بین دو طرف روی نداد اما در ساعات بعد، گزارش هایی از برخورد خشونت آمیز ماموران با تظاهرکنندگان و بازداشت تعدادی از معترضان مخابره شد.

براساس این گزارش ها، افراد موسوم به لباس شخصی و نفرات یگان ویژه سپاه پاسداران در برخی محل های تجمع راهپیمایان، به خصوص اطراف میدان هفت تیر، به تیراندازی هوایی و شلیک گاز اشک پرداختند و با باتوم به مردم حمله کردند.

همچنین گفته می شود که شبکه ارتباطی در محله های نزدیک به مسیرهای اعلام شده تظاهرات مختل شده که ظاهرا ناشی از اقدام دولت به منظور قطع ارتباط تظاهرکنندگان بوده است.

برخی از وبسایت های مخالف دولت از تظاهرات طرفداران جنبش سبز در برخی شهرهای دیگر از جمله شیراز نیز خبر داده اند که امکان تایید مستقل این گزارش ها وجود نداشته است.

نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی پیش از این اعلام کرده بودند که در جریان راهپیمایی روز 13 آبان، تظاهرکنندگان تنها مجاز به دادن شعارهایی هستند که مورد تایید مقامات قرار دارد و علیه هرگونه شعار و ابراز نظری در مخالفت با این شعارها هشدار داده بودند.

روز چهارشنبه در ایران تعطیل رسمی نیست و مشخص نشده است که آیا حضور تظاهرکنندگان معترض تنها به دانشجویان و دانش آموزان منحصر بوده و یا گروه های دیگری هم در این تظاهرات شرکت داشته اند.

مطالب مرتبط

از بی بی سی

لینک های اینترنتی مرتبط

بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست