سیزده آبان روز دیگری از قدرت نمایی معترضان در مقابل حکومت؟

Image caption نمایی از اعتراضات مردم به حکومت ایران

بسیاری از مخالفان دولت در روز سیزده آبان سالروز تسخیر سفارت آمریکا در بسیاری از شهرهای ایران به خیابان ها رفتند.

در ماه های گذشته معترضان به نتایج انتخابات از هر فرصتی برای تجمعات اعتراض آمیز و مخالفت با دولت محمود احمدی نژاد استفاده می کنند. سیزده آبان نیز یکی از مراسمی بود که مخالفان دولت برای بیان اعتراضاتشان به خیابان ریختند.

پیش از این نیز در مراسم نماز جمعه به امامت اکبر هاشمی رفسنجانی و روز قدس نیز صدها هزار نفر از معترضان در این مراسم حضور داشتند.

چندی پیش نیز میرحسین موسوی در دیدار با اعضای تشکل های معلمان و فرهنگیان گفته بود شبکه عظیم اجتماعی و سبزی که در سراسر کشور ایجاد شده است، اگر هوشیار باشد که هست، باید از تمام این مناسبت‌ها با استفاده از خلاقیت خود استفاده کند.

آقای موسوی با اشاره به اینکه این مناسبت‌ها زیاد هستند یادآور شد: ما می‌توانیم هر روز برنامه‌ای برای روشنگری و پیگیری اهداف بلند نهضت بزرگ سبز داشته باشیم.

سراج الدین میردامادی کارشناس سیاسی در گفت و گو با بخش فارسی رادیو بی بی سی می گوید جنبش اعتراضی کنونی در ایران برای خودش یک تقویم سالانه تعریف کرده است.

آقای میردامادی گفت: "در این تقویم سالانه که منطبق با یک سری مناسبت هایی است که توسط حاکمیت در طول سی سال به عنوان ایام الله و مناسبتهای انقلابی طرح شده. معترضان به خیابان می آیند و با دعوت از گروه های مختلف و با حضور رهبران و یا حتی بدون حضور رهبران این جنبش به بیان اعتراضات خودش می پردازند."

او افزود: "این به آن معنی است که این جنبش به پویایی رسیده که خودش را اداره و سازماندهی کند. خودش فراخوان می دهد، شعار می سازد، مردم را هدایت می کند، برنامه ریزی کرده و مسیر راهپیمایی را تعیین می کند. یک خودسازمانی در این جنبش ایجاد شده که تلاش می کند بر اساس این تقویم که تا پایان سال و حتی سال بعد هم اگر ادامه پیدا کند این تقویم پایدار است. مردم به خیابان می آیند و حضور پیدا می کنند و سعی می کنند به بیان اعتراضات شان بپردازند."

اغلب تجمعات اعتراضی بعد از انتخابات توسط نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شده است. پیامد این تجمعات همراه با خشونت چه خواهد شد و آیا معترضان به این تجمعات ادامه خواهند داد؟

Image caption تظاهرات معترضین به دولت در خیابان های تهران. مردم در دیگر شهرهای ایران هم به خیابانها رفته اند.

سراج الدین میردامادی در این رابطه می گوید: "کمی پیش بینی اش دشوار است، ولی می توان گفت تا اینجا مردم خسته نشده و در صحنه هستند. آنها علیرغم تمام فشارها و سرکوب های حاکمیت از جمله دستگیری ها، اعتراف گیری ها، شکنجه ها، کشتارهایی که در خیابان صورت گرفت و تمام بمباران تبلیغاتی که علیه این جنبش شده همچنان بعد از چند ماه به نظر می رسد زنده و پایدار و سرحال دارد به راه خودش ادامه می دهد."

آقای میردامادی معتقد است ادامه این اعتراضات باعث نحیف شدن حکومت در ایران می شود و حکومت قدرتش را در توده ها از دست می دهد.

او همچنین گفت: "هر کدام از سخنرانان وابسته به حکومت که در دانشگاه ها می روند از طرف دانشجویان هو و شعارهای اعتراضی علیه شان داده می شود و جلساتشان به هم می ریزد. این ماجرا در طول سالهای بعد از انقلاب بی سابقه بوده است. حتی در دوره اصلاحات هم نیروهای اصولگرا وقتی به دانشگاه ها می آمدند، احترام و آبرویی داشتند و دانشجویان می نشستند و حرفشان را گوش می کردند و بعد آنها را نقد می کردند."

سراج الدین میردامادی افزود: "اما الان همان افراد به خاطر عملکرد سرکوبگرایانه ای که جریان آقای احمدی نژاد و حامیان او در دولت نهم و دهم داشتند، آن آبرو و اعتبار را ندارند و در جامعه دانشگاهی تحمل نمی شوند. اگر این روند ادامه پیدا کند، در عمل، با دولت نحیف و ضعیفی روبرو هستیم که مرتب عواملش در سطح جامعه مورد اعتراض و فشار اجتماعی قرار می گیرند. با این وصف این دولت نمی تواند به راحتی این چهار سال را به پایان برساند."

حسین باستانی کارشناس مسائل ایران می گوید مناسبت راهپیمایی های عمومی در ایران بسیار زیاد است به این خاطر که بعد از انقلاب حکومت برای بسیج کردن مردم و به رخ کشیدن قدرتش به دشمنان داخلی و خارجی مرتب مناسبت های جدیدتری را احیا کرده است.

آقای باستانی گفت: "این مناسبتهای عمومی که تعدادشان در ایران خیلی زیاد است به محل قدرت نمایی اپوزیسیون در مقابل حکومت تبدیل شده اند. در حالیکه قرار بر این بود کارکردشان برعکس باشد."

او افزود: "به نظر من این اتفاقی است که شروع شده و پیش بینی نقطه پایانش خیلی سخت است. از بعد از نماز جمعه ای که به امامت آقای رفسنجانی برگزار شد، این مساله انگار سنت شده که در هر کدام از مناسبت های عمومی، چه در سطح اینترنت و چه در سطح رهبران اصلاح طلب فراخوانی داده می شود و مردم جمع می شوند. حکومت هم تمام توان خود را برای جلوگیری از تجمع مردم بسیج می کند. بعد هم تصاویر این تجمعات مردمی در دنیا منعکس و تبدیل به دردسرهای جدیدی برای حکومت می شود."

حسین باستانی با اشاره به هشدارهای مقامات دولتی قبل از سیزده آبان از جمله طیف وسیعی از فرمانده های نظامی و انتظامی نسبت به شرکت معترضان در این مراسم می گوید: "سطح واکنشی که صورت گرفت، نشان می داد که نگرانی عمیقی وجود دارد. از سوی دیگر لابد تصور این بود که با این همه هشدار و این تعداد نیروی امنیتی و انتظامی که در سطح خیابان های تهران بسیج شده اند، اینها می تواند حضور مردم را کنترل کنند و باعث می شود تا تظاهرات ضد حکومتی شکل نگیرد."

او افزود: "هر چند توانست جمعیت را پراکنده و جلوی تجمع آنها را در یک مکان واحد بگیرد ولی واقعیت این است که در سطح تهران اعتراضات کاملا انجام شد و سیزده آبان نیز به روز دیگر قدرت اپوزیسیون در مقابل حکومت تبدیل شد."

آقای باستانی گفت: "در نهایت، ادامه این بازی به نفع حکومت نیست چرا که نمی خواهد مدام در رسانه های گروهی دنیا باشد. نمی خواهند مدام در دنیا اخباری از ایران مبنی بر اینکه در خیابان ها مردم در حال اعتراض هستند، بشنوند و مدام نیروهای امنیتی و انتظامی شان را در حالت آماده باش نگه دارند. آماده باشی که ادامه طولانی مدتش برای هیچ حکومتی به صرفه نیست."

هر چند نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی پیش از این اعلام کرده بودند که در جریان راهپیمایی روز 13 آبان، تظاهرکنندگان تنها مجاز به دادن شعارهایی هستند که مورد تایید مقامات قرار دارد و علیه هرگونه شعار و ابراز نظری در مخالفت با این شعارها هشدار داده بودند اما در روز سیزده آبان صدها هزار نفر در بسیاری از شهرهای ایران شعارهایی علیه دولت سر دادند.

مطالب مرتبط