اوباما: آمریکا و چین در مورد برنامه اتمی ایران همکاری می کنند

هو و اوباما
Image caption اوباما از توافق هو با همکاری در مورد برنامه اتمی ایران خبر داده است

رئیس جمهوری آمریکا از همکاری با چین در مورد برنامه هسته ای ایران سخن گفته است.

روز سه شنبه، 17 نوامبر (26 آبان)، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا که به چین سفر کرده، در یک نسشت خبری مشترک با هو جینتائو، رئیس جمهوری این کشور، گفت که "ایالات متحده و چین برای مقابله با تهدید ناشی از مسلح شدن ایران به تسلیحات اتمی با یکدیگر همکاری خواهند کرد."

وی گفت اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد "در رویارویی با چنین چشم اندازی" با یکدیگر وحدت نظر دارند.

آقای اوباما در این نشست خبری، که پس از چند ساعت مذاکره با آقای هو برگزار شده بود، افزود که "ما توافق کردیم که جمهوری اسلامی ایران باید در این مورد که برنامه های هسته ای این کشور صلح آمیز و شفاف است به نحو لازم به جامعه جهانی اطمینان بدهد."

رئیس جمهوری آمریکا همچنین گفت که "ایران از فرصتی مناسب برای ارائه و اثبات صلح آمیز بودن اهداف خود برخوردار است اما اگر از این فرصت استفاده لازم را نکند، آنگاه با عواقبی مواجه خواهد شد."

باراک اوباما در مورد ماهیت این "عواقب" توضیح بیشتری نداد اما با توجه به موضع اعلام شده ایالات متحده در این زمینه، احتمالا منظور او وضع تحریم های گسترده تر بین المللی علیه جمهوری اسلامی بوده است.

در این نشست خبری، رئیس جمهوری چین هم خواستار حل و فصل اختلاف شورای امنیت و ایران بر سر برنامه های اتمی این کشور شد و افزود که "مهم است که این تعارض از راه مذاکره مرتفع شود."

رهبران آمریکا و چین در بیانیه مشترکی هم که پس از این نشست خبری منتشر شد ضمن تایید "حق ایران در برخورداری از فن آوری صلح آمیز هسته ای" ازاین کشور خواستند تا به شکلی سازنده با گروه 1+5 تعامل و "به طور کامل" با آژانس بین المللی انرژی اتمی همکاری کند.

جلب حمایت روسیه و چین

در این بیانیه ضمن توصیه به ایران به عمل به "تعهدات این کشور در چارچوب پیمان منع گسترش جنگ افزارهای اتمی"، از مذاکرات ژنو به عنوان "آغازی نوید بخش" برای حل مساله برنامه اتمی جمهوری اسلامی یاد شده است.

چین از اعضای دایم شورای امنیت سازمان ملل متحد و یکی از اعضای گروه موسوم به 1+5 - متشکل از پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان - است که هدایت تلاش های بین المللی برای متوقف ساختن بخشی از برنامه های هسته ای جمهوری اسلامی، به خصوص غنی سازی اورانیوم را برعهده گرفته اند.

Image caption موضع رئیس جمهوری روسیه هم به مواضع آمریکا نزدیکتر شده است

در حالیکه کشورهای غربی عضو گروه 1+5 که ایران را به تلاش برای دستیابی به اسلحه اتمی در پوشش برنامه های صلح آمیز هسته ای متهم می کنند، از تشدید تحریم های بین المللی علیه این کشور حمایت کرده اند، چین و روسیه معمولا مواضع معتدل تری در برخورد با ایران داشته اند.

تصویب قطعنامه های جدیدی علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحده مستلزم موافقت اکثریت اعضای و عدم مخالفت روسیه و چین به عنوان اعضای دایم این شورا خواهد بود.

رئیسان جمهوری چین و آمریکا در مذاکرات خود در پکن همچنین موضوع برنامه های هسته ای کره شمالی را هم مورد بررسی قرار دادند و در مورد از سرگیری مذاکرات شش جانبه پکن برای حل این بحران به توافق رسیدند.

چین که متحد اصلی کره شمالی محسوب می شود به دلیل ادامه برنامه های هسته ای کره شمالی از وضع تحریم های شدیدتری علیه این کشور حمایت کرده است.

چین همچنین دارای روابط گسترده اقتصادی و سیاسی با جمهوری اسلامی است و تحریم اقتصادی ایران می تواند این روابط را محدود و خدشه دار کند.

اوایل هفته جاری، رئیسان جمهوری آمریکا و روسیه پس از ملاقات در سنگاپور اعلام کردند که زمان برای حل مناقشه هسته ای ایران از راه مذاکره به سرعت از دست می رود و رئیس جمهوری روسیه هشدار داد که در صورتی که پیشرفتی در مذاکرات برای حل این موضوع به دست نیاید، جامعه جهانی "راه های دیگری" را در نظر خواهد گرفت.

اظهارات رئیسان جمهوری چین و آمریکا درباره برنامه اتمی ایران پس از ارائه گزارش محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی، در مورد برنامه های اتمی جمهوری اسلامی انتشار می یابد.

درخواست آژانس

آقای البرادعی در این گزارش که ده روز قبل از نشست فصلی شورای حکام آژانس بین المللی در وین در اختیار سی و پنج عضو این شورا قرار گرفت، تحولات مربوط به فعالیت اتمی جمهوری اسلامی از زمان گزارش قبلی خود در آخر ماه اوت را شرح داده است.

بخشی از این گزارش به بازدید بازرسان آژانس از تاسیسات غنی سازی اورانیوم در فردو، در نزدیکی قم، اختصاص دارد که جمهوری اسلامی وجود آن را در ماه سپتامبر و ظاهرا چند روز قبل از افشای وجود این مرکز توسط رهبران غربی، به اطلاع آژانس رسانده بود.

Image caption البرادعی: ایران به خواست شورای حکام و شورای امنیت عمل نکرده است

براساس گزارش آقای البرادعی، مقامات جمهوری اسلامی دلیل ساخت این تاسیسات را افزایش خطر حمله نظامی به مرکز غنی سازی اورانیوم نطنر و لزوم در اختیار داشتن یک مرکز غنی سازی دیگر برای مقابله با چنین وضعیتی اعلام کرده بودند.

مدیرکل آژانس بین المللی در این گزارش تایید کرد که تاسیسات فردو هنوز عملیاتی نیست و قرار است تا سال 2011 راه اندازی شود.

محمد البرادعی با اشاره به گزارش های قبلی خود، بار دیگر اظهار گفته است که موضوعات دیگری در مورد برنامه هسته ای ایران باقی مانده که موجب نگرانی می شود و افزوده "باید به منظور عدم وجود ابعاد نظامی احتمالی در برنامه های هسته ای ایران، در مورد این موارد شفاف سازی صورت گیرد."

آقای البرادعی در این گزارش یادآور می شود که ایران برخلاف درخواست شورای حکام و مصوبات شورای امنیت سازمان ملل متحد، تا کنون نه پروتکل الحاقی را پذیرفته و نه در مورد سئوالات باقی مانده و نگران کننده پیرامون ابعاد احتمالی نظامی برنامه های هسته ای خود توضیحات روشنی داده است.

به گفته آقای البرادعی، تا زمانی که جمهوری اسلامی پروتکل الحاقی را اجرا نکند و ابهامات باقی مانده در باره برنامه اتمی خود را روشن و مرتفع نسازد، آژانس بین المللی نخواهد توانست در مورد نبود مواد و فعالیت های هسته ای اعلام نشده در ایران تضمینی بدهد.

گزارش آقای البرادعی در رسانه های داخلی ایران نیز انعکاس وسیعی داشته و از جمله، روز سه شنبه، خبرگزاری ایرنا در مخابره گزارش این گزارش، نوشت که آژانس بین المللی "صداقت جمهوری اسلامی" را تایید کرده است.

مطالب مرتبط