گروه ۱+۵ واکنش به ایران را بررسی می کند

مذاکرات ژنو
Image caption گروه 1+5 پیشرفت در اجرای "توافقهای" ژنو و وین را بررسی می کند

نمایندگان کشورهای عضو گروه 1+5 برای بررسی موضع ایران در قبال حل مساله اتمی این کشور تشکیل جلسه می دهند.

روز جمعه، 20 نوامبر (29 آبان)، نمایندگان آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه - پنج عضو دایم شورای امنیت - و آلمان، که گروه 5+1 را تشکیل می دهند، با حضور نماینده اتحادیه اروپا در بروکسل، پایتخت بلژیک، دیدار می کنند تا آنچه را که تعلل جمهوری اسلامی در اعلام تصمیم نهایی در قبال پیشنهاد مبادله اورانیوم اعلام شده مورد بررسی قرار دهند.

این جلسه به میزبانی اتحادیه اروپا برگزار می شود و کشورهای عضو در سطح معاونان سیاسی وزارتخانه های خارجه خود در آن شرکت دارند.

در پی جلسه نمایندگان ایران و گروه 1+5 در ژنو، که در ماه سپتامبر صورت گرفت، و مذاکرات فنی وین در اوایل ماه اکتبر، پیشنهاد شد که جمهوری اسلامی بخش اعظم اورانیوم غنی شده در داخل این کشور را با مقادیری اورانیوم مورد نیاز برای رآکتور تحقیقاتی تهران مبادله کند.

این پشنهاد به معنی آن بوده که بیش از هفتاد درصد از اورانیوم که در تاسیسات داخلی تا خلوص کم غنی سازی شده است از ایران خارج و در کشور روسیه و سپس فرانسه به اورانیوم با خلوص بالاتر که صرفا قابلیت استفاده در رآکتور تهران را دارد تبدیل می شود.

با اجرای این پیشنهاد، انتظار می رفت ایران امکان غنی سازی موجودی اورانیوم داخلی و افزایش خلوص آن به میزان قابل استفاده در بمب اتمی را از دست بدهد و در نتیجه، نگرانی کشورهای غربی در مورد تلاش جمهوری اسلامی برای تولید اسلحه اتمی دست کم برای مدتی از میان برود.

در حالیکه آمریکا، روسیه و فرانسه، که در مذاکرات وین شرکت داشتند، این طرح را پذیرفته و آمادگی خود را برای اجرای آن به آژانس بین المللی انرژی اتمی اطلاع داده اند، جمهوری اسلامی که اتهام تلاش برای دستیابی به اسلحه اتمی را رد می کند، هنوز جواب مشخصی به این پیشنهاد نداده است.

روز گذشته، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، اظهار داشت که اگرچه ایران چند هفته برای تصمیم گیری در مورد طرح اجلاس وین فرصت داشته اما نشانه ای از تمایل دولت این کشور به پذیرش این طرح دیده نمی شود.

آقای اوباما اعلام کرد که ایالات متحده مشورت هایی را با "شرکای" خود در مورد واکنش نسبت به این وضعیت آغاز کرده است.

اظهارات رئیس جمهوری آمریکا می تواند به معنی فشار آمریکا برای کسب موافقت اعضای گروه 1+5 برای موافقت با تصویب قطعنامه دیگری در شورای امنیت حاوی تحریم های شدیدتر علیه جمهوری اسلامی باشد.

اختلاف نظر ایران و غرب

در مقابل، وزیر امور خارجه ایران، ضمن ارائه پیشنهاد دیگری حاوی مبادله همزمان اورانیوم غنی شده با سوخت رآکتور تهران در داخل خاک ایران، وضع تحریم های بین المللی را مردود دانست و اظهار داشت که "ادبیات تحریم به دهه 1960 و 1970 تعلق دارد."

Image caption ایران برای ادامه مواضع خود به اختلاف نظر روسیه و آمریکا امید بسته است

آژانس بین المللی انرژی اتمی پیش از این اعلام کرده بود که طرح مبادله همزمان اورانیوم با سوخت رآکتور برای کشورهای غربی قابل قبول نخواهد بود.

تا کنون شورای امنیت چند قطعنامه حاوی یک رشته تحریم های بین المللی اقتصادی و سیاسی را علیه ایران وضع کرده و برخی کشورهای غربی، به خصوص ایالات متحده، محدودیت های یکجانبه ای را بر این تحریم های افزوده اند.

تنبیه های بین المللی به خصوص در زمینه های مالی و بازرگانی مشکلاتی را برای ایران ایجاد کرده است.

در حالیکه انتظار می رود در جلسه روز جمعه در بروکسل، کشورهای غربی و به خصوص ایالات متحده بر تشدید تحریم های بین المللی علیه ایران اصرار ورزند، احتمال دارد که روسیه و چین خواستار ادامه مذاکره و یافتن راهی برای حل اختلاف بین دو طرف شوند.

سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفته است که "تحریم در دستور کار مذاکرات نیست" و افزوده است که هنوز امید می رود که پیشنهادهای مطرح شده در مذاکرات اخیر ایران و گروه 1+5 "به طور کامل به اجرا گذاشته شود."

روسیه و چین دارای روابط اقتصادی و سیاسی گسترده ای با ایران هستند و مقامات جمهوری اسلامی نیز، ظاهرا با اتکا به این روابط، انتظار دارند این دو کشور مانع از وضع تحریم های فلج کننده بین المللی علیه ایران شوند.

در عین حال، چین و روسیه، که از حق وتو در شورای امنیت برخوردار هستند، از تصویب قطعنامه های تنبیهی قبلی شورا علیه ایران جلوگیری نکردند و اخیرا نیز رئیس جمهوری روسیه تلویحا هشدار داد که خودداری جمهوری اسلامی از اجرای طرح مبادله اورانیوم می تواند به وضع تنبیه های جدید منجر شود.

باراک اوباما با برنامه ای حاوی حل مساله هسته ای ایران از راه مذاکره در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کرد و در ماه های اولیه ریاست جمهوری خود، از موضعی بسیار آشتی جویانه خواستار بهبود روابط با ایران شد و تلویحا امکان برقراری تماس بین دو کشور در سطوح بالای دولتی را مطرح کرد که، هر چند با شروطی، با استقبال مقامات ارشد جمهوری اسلامی مواجه شد.

با اینهمه، بحران ناشی از انتخابات ریاست جمهوری ایران باعث تغییر موضع آقای اوباما در مورد مذاکرات در سطوح عالی با ایران شد و اگرچه دولت آقای اوباما همچنان بر یافتن راه حل مساله اتمی ایران از راه مذاکره تاکید دارد، به نظر می رسد آنچه که آمریکا تعلل جمهوری اسلامی در حل و فصل این مساله می داند، ممکن است به سخت تر شدن موضع ایالات متحده در این زمینه منجر شود.

رهبران جمهوری اسلامی نیز، که همواره ابراز خصومت با آمریکا را دستاورد مهم حکومت دانسته اند، اخیرا بار دیگر ایالات متحده و رئیس جمهوری این کشور را هدف حملات لفظی شدید قرار داده اند.

مطالب مرتبط