سفر به کشورهای آمریکای لاتین؛ احمدی نژاد در حیاط خلوت آمریکا

Image caption محمود احمدی نژاد قرار بود نیمه بهار امسال به برزیل سفر کند

محمود احمدی نژاد در ادامه سفرهای خارجی خود بار دیگر کشورهای آمریکایی لاتین را هدف قرار داده و عازم سه کشور در این منطقه شده است.

هرچند او تاکنون چند بار به ونزوئلا سفر کرده و از بولیوی هم بازدید داشته است، اما این نخستین باری است که مقامی در این سطح از ایران طی سی سال گذشته از برزیل دیدار می کند.

پیش از این قرار بود که آقای احمدی نژاد در اواسط اردیبهشت به برزیل سفر کند اما این سفر همزمان با انتقاد مقام های وزارت امور خارجه آمریکا از گسترش نفوذ ایران در آمریکای لاتین، به دلایل نامعلومی انجام نشد.

آقای احمدی نژاد در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل که مهر ماه امسال در نیویورک برگزار شد، با "لوئیس ایناسیو لولا دسیلوا" دیدار کرده و روئسای دولت دو کشور تصمیم به افزایش تماس ها و گسترش روابط شان گرفتند.

اینک کمتر از دو ماه پس از این دیدار، آقای احمدی نژاد سفری که یک بار به تعویق افتاده بود را انجام می دهد.

آغاز روابط سیاسی ایران و برزیل به سال ۱۹۰۳ میلادی یعنی اوایل قرن بیستم بازمی‌گردد و ۱۰۶ سال است که ایران و برزیل در کشورهای یکدیگر سفارتخانه و با هم روابط کامل سیاسی دارند.

هرچند روابط برزیل به علت جمعیت ۱۰ میلیونی عرب تبارهای این کشور با ممالک عربی خاورمیانه هموراه روابطی گرم بوده است اما ایران و برزیل تاکنون در اولویت سیاست خارجی یکدیگر قرار نداشته اند.

آنتونیو لوییس اسپینولا سالگادو، سفیر برزیل در تهران به خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) درباره دلیل این موضوع گفته است که "در طول ۳۰ سال در دنیا تغییرات زیادی اتفاق می‌افتد. ایران در ابتدا درگیر جنگ در عراق بود و مشکلاتی داشت و ما هم درگیر مشکلاتی بودیم. از سوی دیگر ما ادیان مختلفی داریم و متعلق به دو منطقه‌ی کاملا متفاوت هستیم و هر یک درگیر مشکلات خود بوده‌ایم. اما حالا ما امیدواریم که فصل جدیدی از روابط بین دو کشور آغاز شود."

ایران و برزیل امیدوار به همکاری های اقتصادی و گسترش روابط تجاری اند اما این همه آن چیزی نیست که دو کشور صرفا به دنبال آن باشند.

برزیل از ابتدای سال ۲۰۱۰ میلادی به مدت دو سال به عضو غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل خواهد بود.

سفیر برزیل در تهران اخیرا به خبرگزاری نیمه رسمی ایسنا گفته است که "ما در کل با سیاست‌ تحریم‌ علیه ایران یا هر کشور دیگری مخالف هستیم، اما به عنوان یکی از اعضای سازمان ملل متحد ملزم هستیم تا به قطعنامه‌های شورای امنیت پایبند باشیم."

Image caption محمود احمدی نژاد و هوگو چاوز در فواصل کوتاه با هم دیدار می کنند

هرچند برزیل به عنوان یکی از اعضای غیر دائم شواری امنیت حق وتوی تصمیمات آن را ندارد اما با توجه به پرونده ایران در شورای امنیت، احتمال دارد ایران امیدوار به همراهی برزیل در تعدیل فشارهای احتمالی باشد.

برزیل هم اینک روابط خوبی با کشورهای چپگرای همسایه اش یعنی ونزوئلا و بولیوی ندارد و این کشورها همان ممالکی هستند که روابط دو جانبه شان با ایران طی سال های اخیر گسترش چشمگیری داشته است.

آقای احمدی نژاد پس از برزیل بار دیگر به بولیوی و ونزوئلا سفر خواهد کرد. دو کشوری که ایران سرمایه گذاری های اقتصادی کلانی در آنجا کرده و امیدوار است همچون آمریکا که در دو سوی مرزهای ایران حضور دارد، در نزدیکی خاک آمریکا، قدرت سیاسی را به رخ بکشد.

این سیاست با نزدیکی فکری دو رئیس جمهور یعنی محمود احمدی نژاد از ایران و هوگو چاوز گرم تر و گاهی به نمایشی از اتحاد هم تبدیل شده است.

هرچند برخی از مقام های آمریکایی از نفوذ رو به گسترش ایران در آمریکای لاتین و ونزوئلا به عنوان مهمترین پایگاه ابراز نگرانی کرده اند اما دو کشور از این روابط راضی به نظر می رسند و کثرت سفر مقام های دو کشور به پایتخت های یکدیگر نشان دهنده عزم ادامه روابط با همین کیفیت است.

روابطی که ایران و ونزوئلا هم اینک با هم دارند مشابه مناسباتی است که ایران تا پیش از انقلاب اسلامی با آرژانتین داشت اما بر اثر اختلاف نظرهای سیاسی و ایدوئولوژیکی این روابط چندی است که به حدااقل رسیده و آرژانین برای ایران جای خود را به ونزوئلا داده است.

دوری جغرافیایی و بعد مسافت میان ایران با برخی از کشورهای آمریکایی جنوبی به نظر می رسد که در ۱۰۰ سال اخیر اگر مانع تجارت و رونق روابط اقتصادی بوده، بر روابط سیاسی چندان تاثیر منفی نداشته است.

روابط ایران و آمریکای لاتین به ‌١٩٠٢ میلادی، یعنی زمان سفر اسحاق خان مفخم الدوله، وزیر مختار ایران در واشنگتن، به آمریکای جنوبی و امضای عهدنامه مودت و تجارت با کشورهای مکزیک، برزیل، آرژانتین، اروگوئه و شیلی باز می گردد.

سی سال پس از این قرارداد و انقراض سلسله قاجاریه، با به قدرت رسیدن رضا خان پهلوی، این روابط به گشایش سفارتخانه هم ارتقا یافت.

نزدیکی ایران و آرژانتین پیش از انقلاب اسلامی و نزدیکی ایران با کشورهای چپگرای آمریکای لاتین در دهه های اخیر، روابط ایران و آمریکای لاتین را همواره گرم نگه داشته و دست کم دغدغه سیاست خارجی ایران بوده است.

ایران اینک سعی دارد با برزیل کشوری دیگر از آمریکای لاتین که برخلاف بولیوی و نزوئلا روابطی قوی با ایالات متحده دارد، مناسباتی دوستانه و گرم برقرار کند و در دوران سردی روابط با غرب، به دایره دوستانش در جنوب قاره آمریکا تنوع دهد.

مطالب مرتبط