پیشنهاد 1+5 به آژانس انرژی اتمی برای محکومیت ایران

شورای حکام
Image caption تصویب پیشنهاد 1+5 مستلزم رای مثبت اکثر اعضای شورای حکام است

کشورهای عضو گروه 1+5 خواستار محکومیت ایران از سوی آژانس بین المللی انرژی اتمی می شوند.

روز چهارشنبه، 25 نوامبر (4 آذر)، گزارش شد که کشورهای گروه 1+5 - متشکل از آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه به علاوه آلمان - بر سر پیش نویس قطعنامه ای در انتقاد از برنامه های هسته ای ایران به توافق رسیده اند و قرار است آن را برای تصویب به جلسه شورای حکام آژانس بین المللی ارائه دهند.

در این گزارش، که خبرگزاری های غربی آن را به نقل از منابع دیپلماتیک در مقر آژانس بین المللی در وین مخابره کرده اند، آمده است که در قطعنامه پیشنهادی گروه 1+5، "اقدام مخفیانه" ایران در ساخت تاسیسات غنی سازی فردو، در نزدیکی قم، بدون مطلع ساختن آژانس بین المللی انرژی اتمی تقبیح شده است.

ظاهرا توافق بر سر این پیش نویس در جریان مذاکرات نمایندگان گروه 1+5 به دست آمد که جمعه گذشته برای بررسی بحران هسته ای ایران با حضور نماینده اتحادیه اروپا در بروکسل، پایتخت بلژیک، تشکیل شد.

این پیش نویس، که با حمایت تمامی اعضای گروه 1+5 از جمله چین و روسیه تدوین شده است، در جلسه دوره ای شورای حکام، که از روز پنجشنبه این هفته آغاز به کار می کند، مطرح می شود و ارائه دهندگان آن خواستار تصویب آن از سوی اعضای شورا خواهند شد.

برای تصویب این قطعنامه، رای مثبت اکثر سی و پنج عضو شورای حکام ضرورت دارد و مشخص نیست که آیا تهیه کنندگان این پیش نویس پیشاپیش موافقت سایر اعضا را، که تعدادی از آنها روابط نزدیکی با جمهوری اسلامی دارند یا با سختگیری در مورد برنامه های اتمی کشورهای "غیر اتمی" مخالفت می ورزند، جلب کرده اند یا نه.

Image caption کشورهای غربی از فعالیت ساختمانی ایران در فردو اطلاع داشتند

شورای حکام از پنج "قدرت هسته ای" و سی عضو دوره ای تشکیل یافته است.

علاوه بر آمریکا، روسیه، بریتانیا، فرانسه و چین، یعنی پنج کشوری که پیمان منع گسترش جنگ افزارهای اتمی آنها را به عنوان قدرت های هسته ای جهان شناسایی می کند، سایر اعضای شورای حکام از میان امضاکنندگان این پیمان که عضو آژانس هستند انتخاب می شوند.

اعضای شورا در حال حاضر عبارتند از آمریکا، روسیه، بریتانیا، فرانسه، چین و آذربایجان، آرژانتین، آفریقای جنوبی، آلمان، اسپانیا، استرالیا، افغانستان، اوروگوئه، اوکراین، برزیل، بورکینافاسو، پاکستان، پرو، ترکیه، دانمارک، رومانی، زلاندنو، ژاپن، سوئیس، فرانسه، کانادا، کره جنوبی، کنیا، کوبا، مالزی (رئیس دوره ای شورا)، مصر، مغولستان، هلند، هند و ونزوئلا.

اتهام مخفی کاری در فردو

در صورت رای موافق اکثریت اعضای شورا، این نخستین قطعنامه شورای حکام آژانس بین المللی علیه ایران در خلال حدود چهار سال گذشته محسوب می شود.

پیش از آن، شورای حکام با صدور قطعنامه هایی از ایران خواسته بود تا بخشی از برنامه های هسته ای خود، از جمله غنی سازی اورانیوم را متوقف کند و با رد این قطعنامه ها از سوی جمهوری اسلامی، پرونده هسته ای این کشور در فوریه سال 2006 به شورای امنیت سازمان ملل ارسال شد.

گفته می شود که در پیش نویس پیشنهادی گروه 1+5 از ایران خواسته شده است تا یک جدول زمانی مشخص حاوی جزئیات طرح فردو، زمان آغاز و منظور از ایجاد این تاسیسات را فورا در اختیار آژانس قرار دهد.

Image caption ایران به بازرسان آژانس اجازه بازدید از تاسیسات فردو را داده است

به نقل از منابع دیپلماتیک در مقر آژانس بین المللی در وین گزارش شده است که پیش نویس قطعنامه مورد نظر اعضای گروه 1+5 نشانه آن است که این کشورها عملیات ساختمانی تاسیسات فردو را، که به شکل یک سنگر زیرزمینی طراحی شده، با وخامت تلقی کرده اند.

در ماه سپتامبر سال جاری، کوتاه مدتی پس از آنکه رهبران کشورهای غربی اعلام داشتند که ایران از حدود دو سال قبل به ساخت تاسیسات مخفی غنی سازی در منطقه فردو، نزدیک قم، مشغول بوده، مقامات جمهوری اسلامی گفتند که این طرح را چند روز پیش از آن به آگاهی آژانس رسانده بودند.

مقامات جمهوری اسلامی، که ماه گذشته اجازه بازدید بازرسان آژانس را از فردو دادند، این تاسیسات را امکاناتی برای جایگزینی تاسیسات غنی سازی نطنز در صورت حمله هوایی به آن تاسیسات اعلام داشته و نحوه گزارش دهی به آژانس را منطبق با مقررات این نهاد توصیف کرده اند.

به گفته آنان، اطلاع رسانی به آژانس تنها حدود شش ماه پیش از فعال شدن تاسیسات غنی سازی الزامی است اما در مقابل، آژانس بین المللی تاکید داشته است که براساس مقرراتی که از سال 1992 به اجرا گذاشته، ایران می بایست به محض آغاز عملیات ساختمانی در فردو، این طرح را به آژانس اعلام می کرد هر چند ایران عمل به این مقررات را که به پروتکل الحاقی موسوم است از دو سال پیش تا کنون کنار گذاشته است.

خبر توافق گروه 1+5 بر سر قطعنامه محکومیت ایران در شورای حکام آژانس در حالی انتشار می یابد که تعلل جمهوری اسلامی در دادن پاسخ قطعی به پیشنهاد این گروه برای معاوضه اورانیوم غنی شده با سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران با واکنش انتقاد آمیز اعضای این گروه، از جمله روسیه مواجه شده است.

روسیه و چین دارای روابط گسترده اقتصادی با ایران هستند و ظاهرا انتظار مقاومت این دو کشور در برابر خواست کشورهای غربی برای وارد کردن فشار بیشتر بر ایران از جمله عوامل مهم در تدوین سیاست هسته ای جمهوری اسلامی محسوب می شود.

مطالب مرتبط