بحران سرمایه گذاران ایرانی در دبی

Image caption بخشی از سهام شرکت عمرانی در حال بحران دبی ورلد متعلق به ایرانیان است

بررسی های اقتصاددانان نشان داده است که در جریان بحران مالی هفته های اخیر در دبی میلیاردها دلار سرمایه متعلق به شرکت های ایرانی از بازار مالی دبی خارج شده است.

در پی بحران مالی شرکت دبی ورلد، با وجود واکنش های گسترده در سطح اقتصاد جهانی مقامات ایرانی هنوز ارزیابی خود را در این باره ابراز نکرده اند این در حالی است که گفته می شود بخشی از سرمایه های ایرانی شریک در طرح های عمرانی ، متعلق به چند شرکت وابسته به نهاد های نظامی و امنیتی ایران است.

گروهی از کارشناسان اقتصادی می گویند تعدادی از شرکت های شریک در طرح های عمرانی شرکت دبی ورلد وابسته به بنیادهای ایرانی علوی و کوثر بوده اند که اکنون با شرایط نا امنی مالی در منطقه روبرو هستند.

شرکت های پوششی سرمایه گذار

شرکت دبی ورلد در سال 2006 توسط شیخ محمد بن راشد حاکم دبی تاسیس شد. معروف ترین طرح عمرانی شرکت دبی ورلد مجموعه نخل یک است که بسیاری از سرمایه گذاران ایرانی نسبت به پیش خرید واحد های ساختمانی آن در سال های گذشته اقدام کرده اند.

بخشی از مصالح ساختمانی و سنگ و خاک لازم برای ایجاد خشکی لازم در حاشیه خلیج فارس توسط شرکت های وابسته به نهاد های امنیتی و نظامی ایران از خاک و سنگ جزایر ایرانی خلیج فارس تامین شده است.

سرمایه گزاری ایرانیان و شرکت های ایرانی در دبی تازگی ندارد اما کارشناسان معمولا سرمایه گزاری ها را به دو بخش تقسیم می کنند: سرمایه گذاری هایی که توسط تجار و خریداران مسکن به طور معمول در دبی انجام می شده و در کنار آن سرمایه گزاری هایی که توسط شرکت های نزدیک به دولت ایران به ویژه در سه سال گذشته و در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد انجام شده است.

مهرداد عمادی مشاور اقتصادی اتحادیه اروپا که گزارش ها در باره سرمایه گذاری ایرانی در امارات متحده عربی را دنبال کرده می گوید بر اساس مطالعه انجام شده توسط اقتصاددانان، رقم سرمایه ایرانی در دبی اکنون به بیش از چهارصد میلیارد دلار می رسد.

بنا بر مطالعات انجام شده بیش از نیمی از سرمایه گذاری انجام شده در سه سال گذشته صورت گرفته است. به گفته آقای عمادی بیش از 60 در صد سرمایه گزاری ها توسط شرکت های پوششی وابسته به بنیاد های مالی مانند بنیاد کوثر، بنیاد علوی و ستاد اجرایی فرمان امام انجام گرفته که در شمار نهاد های نزدیک به دستگاه های امنیتی و سپاه پاسداران محسوب می شوند.

خروج سرمایه های ایرانی

همزمان با بالا گرفتن بحران مالی در دبی در هفته های اخیر اخباری هم در باره خروج سرمایه های ایرانی از دبی گزارش شده است اما به نظر می رسد در مورد خروج سرمایه هم شرکت های ایرانی نزدیک به دولت ایران پیش از تاجران بخش خصوصی از بحران مطلع شده و به دنبال جاهای دیگری برای سرمایه گزاری رفته اند.

به گفته آقای عمادی بررسی ها نشان می دهد که در هفته های اخیر برخی از سرمایه گذاران ایرانی نزدیک به دولت ایران در تلاش برای انتقال سرمایه های خود به غرب بوده اند.

حسین زندی یک مشاور حقوقی ایرانیان در دبی به بی بی سی فارسی گفته است که در حالی که ایرانیان برای خروج پول از دبی مشکلات فراوانی دارند بنیاد هایی مانند بنیاد علوی و بنیاد کوثر به سرعت در حال جابجایی سرمایه هستند.

البته برخی ناظران معتقدند که خروج سرمایه های شرکت های ایرانی نزدیک به دولت بیش از آن که نتیجه بحران مالی باشد نتیجه افزایش کنترل حساب های مالی در نتیجه افزایش فشار غرب و به ویژه وزارت خزانه داری آمریکا به دولت امارات است.

با وجود همه این گزارش ها به نظر می رسد مقامات اقتصادی در دولت ایران همچنان به سکوت در باره بحران مالی در دبی ادامه می دهند .

هم سکوت در باره سرمایه هایی که گفته می شود در سه سال گذشته از محل درآمد های نفتی ایران به دبی رفته است و هم سکوت در باره شرایط سخت و سردرگمی تاجران و سرمایه گزاران بخش خصوصی ایرانی در دبی.

همچنین به نظر می رسد رسانه های داخلی ایران هم توانایی پرداختن به مشکلاتی را ندارند که در اثر بحران مالی برای ایرانیان دبی و ایرانیانی که در دبی کار می کنند به وجود آمده است.

مشکلات سرمایه گذاران خرده پا

همزمان با اقدامات سرمایه گذاران بزرگ گروه زیادی از سرمایه گذاران ایرانی که با پیش خرید املاک در طرح های عمرانی دبی سرمایه گزاری کرده بودند دچار مشکلات مالی شده اند و نسبت به طرح شکایت در محاکم قضایی دبی اقدام کرده اند.

بر اساس اظهارات ایرانیان در دبی هزاران سرمایه گزار خرده پا امیدوارند با شکایت از شرکت هایی که در بحران به سر می برند پول های خود را پس بگیرند.

بنا بر تخمین اقتصاددانان در طی سه سال گذشته در حدود 240 میلیارد دلار توسط ایرانیان در دبی سرمایه گزاری شده است.

یک منبع نزدیک به شورای بازرگانی ایرانیان در دبی که خواست نامش فاش نشود به رادیو بی بی سی گفته است که بیشتر ایرانیانی در دبی دچار مشکل شده اند که در سه سال گذشته در دبی سرمایه گذاری کرده اند و سرمایه گذاران قدیمی تر زیان کمتری دیده اند.

مشکلات حقوقی سرمایه گذاران

حسین زندی یک مشاور حقوقی ایرانی در دبی می گوید ایرانیان متضرر به شدت احساس بی پناهی می کنند. آقای زندی می گوید در حالی که سرمایه گزاران دیگر کشور ها از حمایت دولت های خود برخوردار هستند سرمایه گذاران ایرانی از حمایت مراکز نمایندگی دولت در امارات بی بهره بوده اند.

گروهی از ناظران هم معتقدند بسیاری از مشکلات سرمایه گذاران ایرانی ناشی از بی توجهی در هنگام سرمایه گزاری است که تحت تاثیر تبلیغات نادرست رسانه هایی مانند تلویزیون های ایرانی مستقر در آمریکا انجام گرفته است.

سیروس متوسل مدیر یک دفتر حقوقی در دبی می گوید بسیاری از شکایت ها بی نتیجه می ماند چرا که قرار دادها بدون دقت حقوقی امضا شده است.

به گفته آقای متوسل بررسی بعضی از قرارداد های شاکیان ایرانی نشان می دهد که ضوابط لازم برای تامین حقوق خریدار در آن ها لحاظ نشده است.

در چنین شرایطی به نظر نمی رسد سرمایه گذاران ایرانی بتوانند روی کمک مقامات دولت ایران در تهران هم حساب کنند.

محسن شمشیری روزنامه نگار اقتصادی در تهران معتقد است دولت ایران تا کنون مشکلات سرمایه گذاران در دبی را نادیده گرفته است چرا که محدودیت بودجه و قوانین ضد سرمایه گذاری خارجی باعث شده است تا مقامات ایرانی به سرزنش سرمایه گذاران بسنده کنند

با وجود آن که اکثر سرمایه گذاران ایرانی خواهان فسخ قرارداد ها و پس گرفتن پول های خود هستند مقامات اماراتی امیدوار هستند با وضع قوانین تازه قدری به اوضاع سر و سامان بدهند. این در حالی است که به اعتقاد آقای متوسل قوانین جاری در دبی متناسب با دفاع از حقوق سرمایه گذاران نبوده است.

چنان که آقای متوسل می گوید در حال حاضر تلاش بر این است که با تغییر طرف قرارداد و جابجایی املاک ساخته شده با املاکی که هنوز ساخته نشده از شدت بحران کاسته شود.

در کنار بحران مالی و مشکلات حقوقی، نگرانی های سیاسی مقامات اماراتی هم بر مشکلات ایرانیان افزوده است. گفته های گروهی از ایرانیان ساکن دبی حاکی از آن است که مشکلات تمدید ویزا برای ایرانیان افزایش یافته است. اخراج غیر متعارف ایرانیان بیشتر شده و دادن امکانات بانکی به ایرانیان به سختی صورت می گیرد.

در این شرایط به نظر می رسد ادامه سرمایه گذاری ایرانیان در دبی بیش از پیش در هاله ای از ابهام قرار گرفته است.