سازمان ملل از ایران خواست به حق اعتراض مخالفان 'احترام' بگذارد

دادگاه متهمان حوادث پس از انتخابات در ایران
Image caption صدها نفر پس از انتخابات جنجالی ایران تحت محاکمه قرار گرفتند

درحالی که دولت ایران در روز دوشنبه بار دیگر در جریان مراسم روز دانشجو سعی کرد مانع از تظاهرات مخالفان شود، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل از ایران خواسته است به حق اعتراض مخالفان "احترام" بگذارد.

خانم ناوی پیلای که بلندپایه ترین مسئول سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر است روز سه شنبه در یک کنفرانس خبری گفت: "ما نامه ای به دولت ایران نوشته ایم و خواستار احترام به حق اعتراض که یکی از آزادی های بنیادی هم هست شده ایم."

خانم پیلای همچنین در گفت و گویی با خبرگزاری رویتر گفت که "سرکوب تظاهرات (در ایران) در حال تشدید است، و خیلی جدی تر شده است."

او گفت که قرار بود روز سه شنبه به درخواست یک مقام حقوق بشر ایرانی با او دیدار کند اما این مقام بلندپایه برنامه دیدار را لغو کرده است.

وی گفت: "وقتی یک کشور بسته عمل می کند، واقعا عاجز می شویم. ایران یکی از آنهاست. هر وقت مسائلی را مطرح می کنیم، حالت تدافعی می گیرند اما ما همچنان آنها را مطرح خواهیم کرد."

این درحالی است که غلامحسین محسنی اژه ای، دادستان کل ایران، روز سه شنبه به کسانی که در اعتراض به دولت دست به تظاهرات می زنند به شدت هشدار داد و گفت که "به برهم زنندگان نظم و امنیت جامعه مهلت نخواهیم داد."

این هشدار درحالی صادر می شود که روز دوشنبه گروه های بزرگی از دانشجویان در دانشگاه های مختلف ایران بار دیگر با استفاده از فرصت مراسم 16 آذر دست به تظاهرات و سردادن شعارهایی علیه نه فقط دولت بلکه کل حکومت زدند.

برخی ناظران می گویند که تظاهرات روز دوشنبه نشان از رادیکال تر شدن جنبش اعتراضی ایران موسوم به "جنبش سبز" داشت و در آن بیش از آنکه دولت محمود احمدی نژاد مورد انتقاد قرار گیرد کل نظام جمهوری اسلامی زیر سوال برده شد.

در این روز شعارهای "مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر"، "مرگ بر خامنه ای" (رهبر جمهوری اسلامی) و "ما می گیم شاه نمی خوایم، اسمشو رهبر می ذارن" از سوی برخی از معترضان سر داده شد. البته شعار "مرگ بر دیکتاتور" اکنون مدت هاست که در تظاهرات ضددولتی مخالفان سر داده می شود اما نام بردن از رهبر ایران در شعارها نکته ای است که ناظران به آن اشاره می کنند.

Image caption خانم پیلای از دولت خواست به حقوق مخالفان احترام بگذارد

خانم پیلای که یک قاضی اهل آفریقای جنوبی است گفت که او درحال بررسی موضوع منصفانه بودن محاکمه کسانی است که پس از انتخابات بحث انگیز ایران در خرداد ماه بازداشت شده اند.

دستگاه قضایی ایران برای تعدادی از معترضان حتی حکم اعدام صادر کرده است. به علاوه چندین نفر از چهره های مخالفان در میان اصلاح طلبان به حبس های چندین ساله محکوم شده اند.

خانم پیلای گفت که در ماه های اخیر مساله این محاکمه ها را با مقام های ایرانی در میان گذاشته است. او گفت: "مجازات های خیلی شدیدی در این محاکمات اعمال شده است. من درباره فضای آن محاکمات سوال کرده ام و درحال بررسی این مساله هستم که آیا اینها عادلانه بوده است یا نه."

نهاد زیر نظر خانم پیلای از منابع مختلف، از جمله کارشناسان مستقل شورای حقوق بشر سازمان ملل، برای تحقیق درباره پرونده ها استفاده می کند و تنها به اطلاعاتی که کشورها ارائه می کنند تکیه نمی کند.

خانم پیلای قبلا از دادگاه های ایران خواسته است که حکم اعدام صادر شده برای برخی از متهمان در ارتباط با حوادث پس از انتخابات این کشور را مورد بازنگری قرار دهند.

او اواسط اکتبر گفته بود که "اعمال مجازات اعدام برای جرایمی که منجر به مرگ افراد نمی شود مغایر" پیمان بین المللی حقوق مدنی و سیاسی است.

اعلام پیروزی محمود احمدی نژاد در انتخابات ریاست جمهوری 22 خرداد به تظاهرات گسترده رای دهندگانی که نتایج را آمیخته به تقلب می دانستند دامن زد که طی آن صدها نفر بازداشت شدند و تحت محاکمه قرار گرفتند. برخورد نیروهای امنیتی با معترضان همچنین ده ها کشته و زخمی به جا گذاشت.

مقام های ایرانی اتهام تقلب در انتخابات را رد کرده اند و معترضان را به خط گرفتن از کشورهای غربی و تلاش برای تضعیف یا براندازی نظام جمهوری اسلامی متهم کرده اند.

مطالب مرتبط