تفکیک جنسیتی کتابهای درسی در ایران

در ماه های گذشته با روی کار آمدن دولت دهم تغییر و تحولات زیادی در آموزش و پرورش ایران صورت گرفته است.

واگذاری مدیریت تعدادی از مدارس به حوزه های علمیه، حضور نيروهای پليس در مقابل مدارس، تشكيل پايگاه های بسيج دانش آموزی در مدارس ابتدایی و راهنمایی ، اعزام 4 هزار مدرس تربیت سیاسی و هزار روحانی به مدارس و در آخر هم طرح تفکیک جنسیتی کتابهای درسی همه و همه از جمله اتفاقاتی است که پس از بازگشایی مدارس در سال تحصیلی جدید دنبال شده است.

حمید رضا حاجی بابایی وزیر آموزش و پرورش، در همایش استانداران سراسر کشور از تفکیک جنسیتی کتابهای درسی در مدارس ابتدایی خبر داد و گفت: "تا سن هفت سالگی تعلیم تربیت کودک بر اساس بازی است و در نه سالگی کتاب های درسی بین دختران و پسران تفاوت خواهد داشت."

سعید پیوندی استاد جامعه شناسی آموزش و پرورش در دانشگاه پاریس 8 در گفت و گو با بخش فارسی رادیو بی بی سی به تبعیض هایی که در محتوی و تصاویر کتاب های درسی موجود بین دختران و پسران وجود دارد، اشاره کرد.

او گفت: "زن در این کتابها به طور آشکار یک شهروند ثانوی است و مرد همه کاره یک جامعه مردسالار. علیرغم این تبعیض آشکار که در همه پژوهش ها درباره کتابهای درسی ایران نشان داده شده باز هم می خواهند به سمت نابرابری زیادتری بروند."

او افزود: "این نابرابری بر اساس این تفکر غلط است که گویا زنان و مردان را باید برای نقش های اجتماعی متفاوتی آماده کرد و از همین زاویه هم آموزشی که به آنها داده می شود باید متفاوت باشد. این برای اولین بار است که در دنیا این اتفاق می افتد. در همه نظام های آموزشی دنیا تلاش بر این است که هر چه بیشتر این برابری تامین شود."

آقای پیوندی در ادامه می گوید این اتفاق نه تنها بر خلاف روند جهانی است بلکه از لحاظ جامعه شناسی در ایران هم زن ها در سی سال گذشته از هر نظر موفقیت های زیادی کسب کرده اند.

او گفت: "حتی اگر به جنبش سبز اخیر هم نگاه کنید نقش زنها بسیار فعال است. شاید هم به خاطر مقابله با همین حضور فعال زنانه در حوزه های سیاسی، علمی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که امروز تلاش می کنند تا از ریشه بچه ها را طوری تربیت کنند تا در آینده زنانی که امروز در جامعه ایران حضور دارند را نداشته باشیم."

سعید پیوندی معتقد است این تفکیک جنسیتی در ذهنیت و فرهنگ دولت کنونی جایگاه محکمی دارد .

آقای پیوندی در این باره گفت: "با آموزش متفاوت به پسران و دختران آنها را برای نقش های متفاوت اجتماعی و فرهنگی آماده می کنیم. در حالیکه در جامعه ما هم مانند تمام جوامع دیگر نمی توان به طور مصنوعی دیواری بین شعور مردانه و زنانه کشید. چرا که این دو شعور در ارتباط با هم رشد می کنند و شکل می گیرند."

از سوی دیگر به گزارش خبرگزاری فارس، علی کریمی فیروزجایی، رئیس کمیته آموزش و پرورش کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس اعلام کرده است 50 هزار مدرسه فاقد معلم ورزش مستقل هستند.

سعید مدنی، پژوهشگر مسائل اجتماعی نیز به مشکلات جدی در نظام آموزشی ایران از جمله افت تحصیلی و مشکلات مالی و تامین هزینه های آموزشی اشاره می کند و معتقد است در حال حاضر تبعیضات زیادی در سیستم آموزشی برای دختران وجود دارد.

او گفت: "محتوی تبعیض آمیز کتابهای درسی یک مساله جدی است و تمام کلیشه هایی که تبعیض و نابرابری جنسیتی را تبلیغ می کنند در حال حاضر هم وجود دارد. تصویر زنان در کتابهای درسی بسیار کمتر از تصویر مردان است. در مطالعاتی که انجام شده در مقابل 53 تصویری که در کتابهای درسی دبستان از زنان وجود دارد، 108 تصویر از مردان وجود دارد. یعنی تقریبا دو برابر."

او افزود: "به علاوه دختران در تصاویر کتابهای درسی اغلب در خانه به سر می برند در حالیکه پسران در مدرسه و محیط کار و محیط اجتماعی."

آقای مدنی در ادامه می گوید به جدا بودن مدارس دخترانه و پسرانه و عدم آموزش ارتباط بین زن و مرد تفکیک کتاب های درسی به معنای ایجاد محرومیت و محدودیت بیشتر برای دختران است.

او گفت: "در مجموع تفکیک کردن جنسیتی کتابهای درسی وضعیت موجود را که به شدت نامطلوب است و آثار وعوارض نامطلوبی هم بر بچه ها و هم بر زوج های جوان داشته را به مراتب مخاطره آمیزتر می کند. مخصوصا که مهارت های ارتباطی لازم را که بچه ها باید مسلح به آن باشند تا بتوانند در جامعه با افراد مختلف اعم از زن و مرد ارتباط داشته باشند، از آنها می گیرد."

خبرهایی که در روزهای گذشته در رابطه با سیاست های وزارت آموزش و پرورش در رابطه با مدارس به گوش می رسد، به نگرانی ها درباره آینده نظام تحصیلی دانش آموزان دامن زده است. محمد تقی فخریان، دبیرکل اتحادیه انجمن های اسلامی دانش آموزان نیز از اعزام هزار روحانی به مدارس کشور و همچنین تقویت بسیج مدارس ابتدایی برای مقابله با جنگ نرم خبر داد.

مطالب مرتبط