ارزیابی ناظران از خشونت در روز عاشورا

حوادث روز عاشورا و درگیری های خشونت آمیز سبب موضع گیری های مختلف شد. در تمام این موضع گیری ها رسانه های ایران و دولت این کشور اعلام کردند که این خشونت ها از سوی نیروهای امنیتی و انتظامی صورت نگرفته است. در همین حال در اطلاعیه هایی از سوی سازمان ها و نهادهای مختلف مجازات قاطعانه معترضین در عاشورا با عنوان" عاملان بی حرمتی به مقدسات" تقاضا شده است.

تصاویر مخابره شده از روز عاشورا در تهران و شهرهای مختلف حکایت از برخوردهای خشن با معترضین عزادار داشت. در همین حال مقامات و مسئولان انتظامی این برخوردها را در ابتدا تکذیب کرده و اعلام داشتند که با سعه صدر با معترضین عزادار برخورد کرده اند.

احمدرضا رادان فرمانده نیروی انتظامی تهران بزرگ یک روز پس از حوادث عاشورا اعلام کرد: "در این حادثه متاسفانه چند نفر کشته شدند. یکی از آنها در بین افراد از پل به پائین سقوط کرد که علت حادثه در دست بررسی است. دو نفر در یک سانحه تصادف کشته شدند. که با اطلاع مردم حادثه برای شناسایی اتومبیل و راننده در دست پیگیری است، یک نفر هم با گلوله کشته شده با توجه به عدم استفاده پلیس از سلاح این حادثه کاملا مشکوک و در دست بررسی است." اما اسماعیل احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی کشور پس از سه روز از حوادث عاشورا اعلام کرد که " دوره مدارا با اغتشاشگران به پایان رسیده است و پلیس از این به بعد با آشوبگران برخورد شدیدی خواهد داشت." آقای احمدی مقدم در مصاحبه ای با خبرنگاران از سئوالات آنها در مورد زیر گرفته شدن معترضین عزادار توسط ماشین نیروی انتظامی آن ماشین را سرقتی دانسته و از این سئوال عصبانی شد. کارشناسان معتقدند این نوع اظهار نظرها حکایت از وجود شرایطی خاص در جامعه دارد.

مهرداد درویش پور، استاد دانشگاه در سوئد به بی بی سی فارسی گفت:"ما شاهد نوعی استیصال در سطح مقام های رهبری جمهوری اسلامی هستیم. واکنش مردم نوعی ترس روانی در حکومت ایجاد کرد. در عین حال برای عقب نشینی از این سناریو تلاش بر این است که گفته شود که آنها مسئول خونریزی نیستند و این امر یا اتفاقی صورت گرفته و یا به هر صورت کار نیروهای انتظامی نبوده است. به گمان من آنچه ما شاهد هستیم، پیش رفتن موازی دو سیاست است. سیاستی که سرکوب شدیدتر را مطرح می کند."

از دیگر مسائلی که پس از حوادث عاشورا مطرح شد، نسبت دادن این خشونت ها به رهبران معترضین عزادار بود و روزنامه کیهان در سرمقاله اش آنها را "از همه جا رانده" خطاب کرده که مسئول همه این وقایع هستند و باید هزینه آن را بپردازند. کیهان، عزادارن را رجاله بی دین، رقاصه و هرزه توصیف کرد.

به اعتقاد صاحبنظران نحوه عملکرد حکومت ایران و رسانه های دولتی در مورد روز عاشورا نوعی پاک کردن صورت مسئله است. احمد سلامتیان نماینده دور اول مجلس شورای اسلامی پس از انقلاب به بی بی سی فارسی گفت:"با شیوه فرافکنی ، چشم بستن بر واقعیت و سر به زیر برف فرو کردن در صدد هستند تا ابعاد این فاجعه را حداقل مقداری محدود کنند. علاوه بر این کسانیکه این نوع صحبت ها را می کنند با انحصار کامل تلویزیون و رادیو و اینکه هنوز مشخصات نقل و انتقال اخبار را در دنیای کنونی خوب درک نکرده اند فکر می کنند می توانند بخشی از جامعه را در این تصویری بگذارند که خود می سازند."

موضع گیری های مسئولان در ایران در مورد حوادث روز عاشورا همچنان ادامه دارد و برخی نهادها، خشونت های روز عاشورا را به یک برنامه ریزی قبلی نسبت می دهند.

کاظم جلالی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با اشاره به حضور دادستان کل کشور در جلسه غیر علنی مجلس، گفته حوادث روز عاشورا به ‌ویژه آمار کشته‌شدگان نشان می‌دهد که یک برنامه‌ریزی و تدارک قبلی برای این اتفاقات وجود داشت. وزیر کشور نیز اعلام کرده که "انتهای این فتنه گرداب وحشتناکی است و اگر به دامن ملت برنگردند پاسخ کوبنده‌ای دریافت خواهند کرد."

صاحبنظران بر این باورند که این نوع نگاه ها و ابراز نظرها همچنان موجب بروز افزایش ناآرامی ها در ایران می شود و خشونت نمی تواند پاسخی به اعتراض باشد.

مطالب مرتبط