چه کسی از محتوی برنامه پنجم توسعه خبر دارد؟

لایحه برنامه پنجم در مجلس
Image caption خبرنگاران در به در دنبال متن برنامه پنجم توسعه می گردند

نزدیک به ده روز از زمان ارائه برنامه پنجم توسعه به مجلس ایران می گذارد اما این برنامه تاکنون منتشر نشده است.

محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران در هنگام ارائه لایحه گفت که این لایحه به شکلی است که هر ایرانی می تواند یک نسخه از آن را در جیب داشته باشد.

برنامه پنجم توسعه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی یک برنامه پنج ساله میان مدت است و دولت برنامه های آینده خود را بر اساس آن تنظیم می کند.

این برنامه باید به تصویب مجلس برسد اما به دلیل تاخیر دولت در ارائه این لایحه، بعید به نظر می رسد که در دو ماه باقی مانده از سال در دستور کار مجلس قرار بگیرد.

بودجه های سالانه معمولا بخشی از این برنامه پنج ساله به حساب می آیند و دولت باید بودجه سالانه را طوری بنویسد که بعد از پنج سال بتواند، به اهداف برنامه پنج ساله دست یابد.

اما دولت هنوز بودجه سالانه را به مجلس نداده و نظر مجلس این است که با وجود کمبود وقت، لایحه برنامه در سال آینده بررسی شود.

بررسی بودجه سالانه به حدود دو ماه وقت نیاز دارد و برای همین مجلس فرصت نخواهد داشت برنامه پنجم را بررسی کند.

دولت چند نسخه از این برنامه را در اختیار هیات رئیسه مجلس قرار داده ولی با وجود انتقادات بسیار تا به حال از انتشار متن این برنامه خودداری کرده است.

خبرنگاران در به در دنبال متن برنامه پنجم هستند و برخی نمایندگان مجلس نیز می گویند که هنوز متن برنامه را دریافت نکرده اند.

محتوی نامشخص برنامه

با وجود این، انتقادها از محتوی برنامه در حال افزایش است و برخی کارشناسان، نمایندگان مجلس و نهادهای صنفی که ظاهرا به متن برنامه دسترسی پیدا کرده اند، از این برنامه به شدت انتقاد کرده اند.

با آنکه آقای احمدی نژاد گفته است که متن برنامه پنجم "واقع بینانه" تهیه شده است اما مهمترین انتقادی که به برنامه پنجم وارد شده، "کلی گویی" است.

در چهار برنامه بعد از انقلاب، همواره سازمان مدیریت و برنامه ریزی تصویر پنج سال آینده را با آمار و ارقام مشخص می کرد و نشان می داد که برای رسیدن به هدف نهایی، دولت باید در طول هر سال چگونه حرکت کند. به عنوان مثال مشخص می شد که در طول پنج سال رشد اقتصادی کشور به چه سطحی برسد، بیکاری چگونه کم شود و تورم با اجرای چه شیوه هایی به عدد مورد نظر برسد.

Image caption دو ماه مانده به پایان برنامه چهارم توسعه، هنوز مشخص نیست که دولت تا چه حد به اهداف پیش بینی شده دست یافته است

اما ظاهرا برنامه پنجم توسعه به کلیات بسنده کرده به طوری که محمدرضا خباز سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس می گوید:" برنامه باید از سند بالادستی شروع شود و به یکسری آمار و ارقام برسد و مشخص شود که این برنامه چقدر می خواهد به اهداف چشم انداز برسد که در این برنامه، اصلا چنین مواردی وجود ندارد."

ایران یک برنامه بیست ساله به نام"سند چشم انداز" دارد که در آن پیش بینی شده، ایران تا ۱۶ سال دیگر که دوره بیست ساله آن به پایان می رسد، به کشور اول منطقه تبدیل شود.

برنامه چهارم توسعه که دو ماه دیگر به پایان می رسد، اولین بخش از این سند چشم انداز به حساب می آید اما چون دولت محمود احمدی نژاد برخلاف روسای جمهور قبلی گزارشی از عملکرد برنامه چهارم ارائه نکرده، مشخص نیست دولت تا چه حد توانسته به اهداف پیش بینی شده برسد.

اسدالله عسگر اولادی عضو اتاق بازرگانی ایران با انتقاد از عملکرد دولت معتقد است که در پنج سال گذشته تنها پنج درصد از اهداف چشم انداز عملی شده و برای همین در پنج سال آینده باید ۴۰ درصد اهداف این سند محقق شود.

به گفته آقای عسگراولادی، دولت برنامه پنجم را طوری نوشته که ۸۰ درصد کارها به شکل دولتی باشد به طوری که "حتی مساجد را نیز به سمت دولتی شدن پیش پیش برده اند."

اتاق بازرگانی ایران اولین تشکل غیردولتی است که این لایحه را بررسی کرده و فاروق کیخسروی از اعضای اتاق بازرگانی ایران گفته است که "مطالب لایحه پیشنهادی برنامه پنجم به شکل کلی بیان شده است و هیچ گونه تکلیفی برای دولت جهت اجرای آن وجود ندارد."

بی اطلاعی و سکوت کارشناسان

غیر از این واکنش ها، هنوز کارشناسان برنامه ریزی و اقتصادی این لایحه را دریافت نکرده اند برای همین از اظهار نظر کارشناسی خبری نیست.

محتوی برنامه پنجم توسعه با استقبال چندانی مواجه نشده و آقای خباز می گوید اگر مجلس بخواهد این برنامه را اصلاح کند باید یا کل آن را از ریشه عوض کند که کار سختی است یا باید در درون آن چهار تا پنج شاخص مهم را مبنا قرار دهد.

به گفته سخنگوی کمیسیون اقتصادی دولت، "بود و نبود حدود ۸۰ درصد از موارد برنامه پنجم هیچ تفاوتی نمی کند."

برخی شواهد نشان می دهد که نمایندگان مجلس در دو ماه باقی مانده از سال بودجه سال آینده را بررسی خواهند کرد و بررسی برنامه پنجم به سال بعد موکول می شود برای همین، پیشنهاد شده تا برنامه چهارم توسعه که به اهداف خود نرسیده یک سال دیگر ادامه پیدا کند.

با وجود نامشخص بودن سرنوشت بررسی برنامه پنجم، برخی کارشناسان می گویند که دولت به دلیل احتمال گسترش انتقادها از برنامه پنجم توسعه، از انتشار متن آن خودداری کرده زیرا نگران آن است که انتقادها باعث شود نمایندگان مجلس، در هنگام بررسی آن، برخلاف نظر دولت، اصلاحات جدی در برنامه پنج ساله پنجم اعمال کنند.

مطالب مرتبط