افزایش فشار بر روحانیون پس از درگذشت آیت الله منتظری

پس از درگذشت آیت الله حسینعلی منتظری، برخوردها با روحانیون منتقد دولت و اصلاح طلبان شدت بیشتری گرفت. تعدادی از این روحانیون بازداشت و برخی نیز مورد انتقادهای تند اصولگرایان قرار گرفتند. به اعتقاد کارشناسان برخورد با روحانیون منتقد از پس از انقلاب وجود داشت اما از پس از انتخابات و به ویژه درگذشت آیت الله منتظری وارد مرحله ای متفاوت شده است.

روحانیون دگر اندیش و منتقد در نظام جمهوری اسلامی از ابتدای شکل گیری این حکومت در موارد متعددی متهم به دشمنی با نظام شده اند و آیت الله کاظم شریعتمداری از مراجع تقلید اولین روحانی بود که به دلیل مخالفت با برخی سیاستهای حکومت محکوم به حصر خانگی شد. اما این برخوردها ادامه یافت و آیت الله حسینعلی منتظری دیگر مرجع تقلیدی بود که به دلیل مخالفت هایش خانه نشین شد.

پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران آیت الله منتظری و آیت الله یوسف صانعی به انتقاد از برخوردهای خشن با معترضان پرداختند. پس از درگذشت آیت الله منتظری شرایط سخت تر شد. در اقدامی کم سابقه پایگاه اطلاع رسانی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اعلام کرد که آیت الله صانعی فاقد ملاک های لازم برای مرجعیت است که این سخنان با انتقادهای تند و سریع روبرو شد. محمد تقی خلجی از روحانیون نزدیک به آیت الله منتظری و آیت الله صانعی نیز از دیگر بازداشت شدگان روحانی در این مدت است که منتقدان این برخوردها آن را محکوم کردند.

احمد منتظری فرزند آیت الله منتظری معتقد است این برخوردها به دلیل استقلال رای این گروه از روحانیون است.

آقای منتظری به بی بی سی می گوید:" این رفتارها نهایتا به ضرر حاکمیت و نظام خواهد بود اگر در جو رعب و وحشت روحانیون و علما حامی این نظام باشند، این حمایت هیچ ارزشی ندارد. افراد را با کوچکترین انتقاد زندان می کنند. آقای خلجی هیچ جرمی مرتکب نشده به غیر از حرف زدن و انتقاد محترمانه در چارچوب نظام و قانون اساسی. متاسفانه زندانی کردن چنین شخصیتی به اعتبار نظام لطمه می زند و به حمایت روحانیون دیگر از نظام خدشه وارد می کند."

گروهی از پژوهشگران نیز می گویند از دلایل فشار بر روحانیون این است که حکومت ایران نگران است که اگر آنها سخنی بگویند، بخش های سنتی تر جامعه ایران نیز ممکن است علیه حکومت موضع گیرند.

جواد اکبرین، پژوهشگر دینی می گوید:" یکی از ابزارهای سرکوب منتقدان توسط حکومت همیشه بی دینی ،مخالفت با ارزش ها و مقدسات بوده است.جنبش سبز ملت ایران نشان داد این جنبش مانند ترکیب ملت بخش وسیع اش افرادی هستند که به ارزش های معنوی معتقدند دلیل اصلی برخورد با روحانیون طرفدار آزادی و معتقد به حقوق مردم این است که هویت معنوی اعتراض ها را از آن حذف کنند."

برخی کارشناسان معتقدند روحانیون به دلیل فرهنگ مذهبی غالب در جامعه ایران نقش موثری در مسائل مختلف ایفا می کرده اند و در زمان انقلاب این نقش روحانیون بود که سبب پیروزی این حرکت شد. اما در حال حاضر حکومت جمهوری اسلامی تلاش می کند، نقش روحانیونی که به نوعی منتقد شرایط فعلی هستند را محدود کنند.

احمد منتظری معتقد است قدر نظامی که با این زحمت به دست آمده شناخته نمی شود.

آقای منتظری افزود:"با خشونت و سرکوب افراد یک نظام بسیار خشن در ذهن مردم تداعی می شود و مردم احساس می کنند که باید با چنین نظامی مخالفت کنند و این بسیار کار ناپسند و غیر عاقلانه ای است . مردم را عصبانی کنند و انگیزه ایجاد کنند برای مخالفت بیشتر مردم با نظام این بسیار کار غیر منطقی است.

آقای اکبرین نیز معتقد است برخوردها خشن تر شده و حرمت ها شکسته شده است.

جواد اکبرین می گوید:" وضعیت کنونی نشان می دهد که کار ما از دوران محمد رضا شاه پهلوی و سالهای منتهی به سقوط حکومت شاه بسیار دشوار تر شده است. شاه حرمت ارزش های دینی مردم را و بسیاری از چیزهایی که برای مردم ایران محترم بود را نگه می داشت. مثلا افراد مورد احترام مردم به شاه اعتراض می کردند مانند آیت الله بروجردی و شاه احترام آنها را نگه می داشت. اما حکومت در حال حاضر حرمت هیچ چیز را نگه نداشته است. هیچ مرجعیتی در جامعه برای حکومت محترم نیست مگر اینکه طرفدار و مطیع حکومت باشد."

دستگیری احمد قابل، شاگرد آیت الله منتظری و از منتقدان رهبر ایران، حمله به خانه آیت الله دستغیب و بستن مسجد قبا در شیراز نیز از دیگر برخوردهای صورت گرفته با روحانیون مخالف است. کارشناسان معتقدند این برخوردها و تشدید خشونت با روحانیون فضای موجود در ایران را سخت تر کرده و راه حل های احتمالی برای برون رفت از این وضعیت را از بین می برد.

مطالب مرتبط