فضای ملتهب سیاسی و تغییر لحن مقامات ایرانی

عاشورا

کمتر از سه هفته مانده به برگزاری مراسم ۲۲ بهمن در ایران و در شرایطی که احتمال حضور مخالفان دولت در این مراسم افزایش یافته است، لحن برخی مقامات ایرانی در برخورد با وقایع بعد از انتخابات تغییر کرده است. برخی کارشناسان سیاسی تقسیم بندی تازه مقامات ایرانی از گروههای سیاسی کشور و تغییر لحن آنها را تلاش برای آرام تر کردن فضای سیاسی کشور و کنترل وقایع احتمالی آینده تعبیر کرده اند.

احمد خاتمی امام جمعه موقت تهران در نماز جمعه روز دوم بهمن سعی کرده تا حساب معترضان را با آن گروه که وی آنها را بر انداز می خواند، جدا کند و همزمان علی لاریجانی رئیس مجلس از حامیان دولت انتقاد کرده که "به نام دفاع از رهبر هر کاری می کنند".

این در شرایطی است که در چند ماه گذشته عده زیادی از فعالان سیاسی و روزنامه نگاران اصلاح طلب بازداشت شده اند و موج دستگیری ها به خصوص پس از اعتراضات روز عاشورا شدت گرفته و حتی دامنه آن از فعالان سیاسی هم فراتر رفته است. در حال حاضر عده زیادی از چهره های شاخص اصلاح طلب هنوز در زندان به سر می برند.

با وجود برخورد شدید حکومت با اعتراضات روز عاشورا و تلاش هایی که در پی آن از سوی محافل تندرو در جمهوری اسلامی برای محاکمه این افراد و مرتبط دانستن آنها با کشورهای بیگانه انجام گرفت، به نظر می رسد لحن و برخورد بعضی از مقامات جمهوری اسلامی در چند روز اخیر مقداری نرم تر از موضع گیری های گذشته آنها شده باشد.

از جمله این افراد احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران است که در نماز جمعه تهران در روز دوم بهمن ماه ۱۳۸۸ در تغییر لحنی نسبت به مواضع گذشته خود گفت معترضانی که خود را با نظام می دانند به شرطی که در "چارچوب قانون" رفتار کنند، برانداز نیستند و هیچگاه هم این افراد در زمره براندازان قرار داده نشده اند.

Image caption امام جمعه موقت تهران گفت معترضین را به شرط رعایت چارچوب ها برانداز نمی داند

با این وجود امام جمعه موقت تهران در یک تقسیم بندی کلی گفت که امروز در کشور دو جبهه بیشتر وجود ندارد که او در این تقسیم بندی از آنها به عنوان جبهه "انقلاب" و جبهه "ضد انقلاب" نام برد. آقای خاتمی رهبری جبهه انقلاب را با شخص آیت الله علی خامنه ای رهبر ایران دانست و گفت که امروز اکثریت مردم ایران در این جبهه حرکت می کنند.

اما در تعریف جبهه دوم یا به گفته او جبهه "ضد انقلاب" آقای خاتمی گفت: "جبهه دوم جبهه ای است که آمریکا، انگلیس ، صهیونیست ها، سرویس های اطلاعاتی آنان ، سلطنت طلبانان، منافقان، مطربها و رقاص های فراری از کشور در آن قرار دارند".

آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران چند روز پیش با اشاره به اینکه موضع گیری دو پهلوی خواص "مطلوب" نیست، بدون نام بردن از آنها گفته بود که این افراد باید موضع خود را در قبال "سخنان و اقدامات دشمن" به صورت شفاف بیان کنند.

احمد خاتمی ضمن اشاره به این سخنان آیت الله خامنه ای گفت: "اظهارنظرهای دوپهلو آتش فتنه را شعله ورتر می کند. لذا موضع گیری شفاف نداشتن به معنای همسویی با دشمنان است".

توسل به شرع برای مخالفت با اعتراضات

احمد خاتمی در ماههای پس از انتخابات ریاست جمهوری اخیر در ایران همواره موضعگیری های تندی در قبال معترضان به نتایج این انتخابات داشته است. با این حال به نظر می رسد سخنان امروز آقای خاتمی در نماز جمعه تهران که در آن حساب معترضان را از کسانی که به گفته او "با جان و مال مردم بازی می کنند" جدا کرده، که به عقیده برخی از تغییر موضع او حکایت دارد.

امام جمعه موقت تهران با اشاره به بیانیه هایی که رهبران معترضین منتشر می کنند گفت: "برادرانی که خود را معترض می نامند تا کی و چگونه می خواهند به اعتراضات خود ادامه دهند آیا شما می خواهید همچنان به صدور بیانیه های ساختارشکن خود ادامه دهید و بسترساز کسانی شوید که هر موقعیت وحدت آفرین را با شعارهای خود به ساختارشکنی تبدیل می کنند".

اشاره آقای خاتمی به بیانیه هایی است که میرحسین موسوی و مهدی کروبی طی ماههای اخیر منتشر کرده اند و در آن ضمن اعتراض به سرکوب معترضان، راهکارهای خروج از "بحران" را هم پیشنهاد داده اند.

آقای خاتمی تداوم روند چند ماه گذشته اعتراضات را خلاف شرع دانست و گفت: "در همه جای دنیا هنگامی که انتخابات برگزار می شود یک مهلت قانونی برای اعتراض در نظر گرفته شده و پس از آن پرونده انتخابات بسته خواهد شد نه اینکه تا ۴ سال مصالح ملی را هدف قرار دهند".

این سخنان امام جمعه تهران در شرایطی مطرح می شود که با نزدیک شدن به مراسم ۲۲ بهمن در ایران گروههای مخالف دولت از چند هفته پیش فراخوانی برای طرح اعتراضات خود در این مراسم منتشر کرده اند.

انتقاد لاریجانی از حامیان دولت

همزمان علی لاریجانی، رییس مجلس شورای اسلامی در سخنانی در استان مرکزی، تندروی برخی از حامیان دولت در واکنش به اعتراضات را نامطلوب دانست.

آقای لاریجانی این افراد را متعلق به یکی از سه جریان عمده ای دانست که پس از انتخابات ریاست جمهوری اخیر در کشور فعال هستند و در توصیف آنها گفت: "جریانی در کشور حضور دارد که تحت عنوان دفاع از ولایت و رهبری هر کاری می‌کند که من مطمئنم مقام معظم رهبری از این رفتارها راضی نیستند. نباید زمینه‌های اختلاف‌افکنی و تهمت و فحاشی فراهم شود. ما هر چه روایت و حدیث داریم بر این مساله تاکید دارد که این قبیل رفتارها باعث فتنه می‌شود و به جامعه صدمه می زند".

Image caption رییس مجلس شورای اسلامی از کسانی که به گفته او تحت عنوان دفاع از رهبری "هر کاری می کنند" انتقاد کرد

طی هفته های گذشته بخشی از حامیان دولت با موضعگیری های تند در قبال اعتراضات در ماههای گذشته و به خصوص تظاهرات روز عاشورا خواستار برخورد شدید با بازداشت شدگان این روز شدند و حتی زمزمه هایی در مورد محارب بودن این افراد و اعدام آنها مطرح شد.

رییس مجلس شورای اسلامی دو جریان دیگر را یکی "طیف معترض داخل انقلاب" و دیگری "تحرکات ضد انقلاب" دانست.

آقای لاریجانی خطاب به کسانی که نسبت به نتایج انتخابات شکایت دارند، با اشاره به صحبت های اخیر آیت الله خامنه ای خواست که مواضع شفافی اتخاذ کنند در غیر این صورت به منافع ملی کشور ضرر می زنند و این باعث "رفتن دود به چشم خودشان است".

و در نهایت به اعتقاد آقای لاریجانی جریان سوم یا "جریان ضد انقلاب" که به گفته او در جریان روز قدس، عاشورا و تشییع جنازه آیت الله منتظری رفتار آنها بیشتر بروز کرد از اساس مخالف "اصل انقلاب" هستند. او خطاب به این گروه گفت: "اگر در انتخابات مشکل داشتید، این مساله چه ربطی به ولایت فقیه دارد؟ این رفتار شما امری غیر طبیعی است".

شاید اشاره آقای لاریجانی به شعارهایی باشد که در جریان تجمع های اخیر معترضان علیه آیت الله خامنه ای و ولایت فقیه مطرح می شد.

با توجه به صحبت های امروز رییس مجلس و امام جمعه موقت تهران و تلاش آنها برای تقسیم بندی گروه های جدید، این احتمال قوت گرفته که برخی مقامات ایرانی در آستانه برگزاری مراسم ۲۲ بهمن و احتمال حضور معترضان در آن روز، تلاش می کنند تا با این سخنان تا حدودی فضای ملتهب و نا آرام ماههای اخیر را آرام کنند.

مطالب مرتبط