انتشار عکس معترضان؛ ارعاب يا دعوت به همکاری با پليس؟

اعتراضات بعد از انتخابات
Image caption در درگيری های روز عاشورا در تهران دست کم هشت نفر کشته شدند

در پی انتشار عکس تعداد زیادی از معترضان روز عاشورا در سایت پلیس و درخواست از مردم برای شناسایی آنها، به تازگی پلیس اعلام کرده که 40 تن دیگر از معترضان روز عاشورا بازداشت شده اند.

این سایت به نقل از یک مقام آگاه بدون ذکر نام یا سمت او نوشت که این افراد در پی انتشار تصاویر آنها توسط نیروی انتظامی و "با همکاری مردم شریف و همیشه در صحنه ایران اسلامی" شناسایی شده اند.

نیروی انتظامی ایران علاوه بر انتشار عکس تعدادی از معترضان در سایت پلیس، اخیرا درهفته نامه خبری تحلیلی خود"امین جامعه" تصاویر ده ها تن از مخالفان دولت را که در اعتراضات روز عاشورا حضور داشتند منتشر کرد و از مردم خواست در شناسایی آنها به پلیس کمک کنند.

در ماه های اخير برخی خبرگزاری ها و يا وبسايت های نزديک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، عکس شماری از شرکت کنندگان در تجمعات اعتراضی را منتشر کرده و خواستار شناسايی و بازداشت آنها شده بودند اما اين اولين بار است که نيروی انتظامی به صورت رسمی، عکس شماری از شهروندان معترض را برای شناسايی و بازداشت به صورت گسترده چاپ و منتشر می کند.

در روزهای گذشته این شماره از هفته نامه "امین جامعه" به طور رایگان در مترو، معابر عمومی و حتی در مساجد شهر تهران توزیع شد.

اما آیا از لحاظ قانونی نیروهای امنیتی می توانند عکس معترضان را در رسانه ها منتشر و از مردم برای شناسایی آنها درخواست کمک کنند؟

محمدصالح نیکبخت، حقوقدان و وکیل دادگستری در این باره گفت: "هرگونه افشای اسناد، مدارک، اطلاعات و غیره که لازم باشد باید به دستور قبلی مقامات قضایی صورت بگیرد. چنانچه این اقدامات یعنی انتشار عکس افراد در روزنامه ها و از طریق آن اقدام به دستگیری آنان بدون دستور مقام قضایی صورت گرفته باشد غیرقابل قبول است و حتی قابل تعقیب هم هست."

از سوی دیگر بنیامین صدر روزنامه نگار معتقد است این اولین بار نیست که مقامات امنیتی یا قضایی دست به نشر اخباری می زنند که در آن مدعی هستند می توانند معترضان را شناسایی کنند و می گویند مردم هم در این زمینه با آنها همکاری می کنند.

آقای صدر ، با تاکيد بر اينکه همکاری مردم با نيروی انتظامی برای دستگيری معترضان را چندان محتمل نمی داند، گفت:"نکته مهم تاثیری است که پخش چنین اخباری می تواند داشته باشد. شاید در کوتاه مدت بتواند کمی میل به اعتراض را مهار کند ولی در دراز مدت اثر معکوس خواهد گذاشت کما اینکه پیش از این هم چنین تاثیری داشته است."

آقای صدر با اشاره به نزدیک شدن به روز 22 بهمن می گوید معترضان قصد دارند دوباره به خیابان بیایند و اطلاع رسانی در این زمینه را هم شروع کرده اند.

Image caption مقام های انتظامی گفته اند که از اين پس با معترضان مدارايی صورت نخواهد گرفت

بنیامین صدر گفت: "بنابراین فکر نمی کنم که این خبر از اساس بتواند تاثیر چندان مستقیمی بر مردم داشته باشد، هر چند بخش هایی احساس خطر می کنند. این احساس خطر را هم می شود با در نظر گرفتن تدابیر امنیتی و اینکه مردم و معترضان این دستاویز را در اختیار دوربین هایی که می خواهند چهره های آنها را شناسایی کنند قرار ندهند، تا چنین اتفاقی نیفتد و به راحتی شناسایی نشوند."

او افزود: "این کار را می شود با ترفندهایی انجام داد و پیش از این هم این کار انجام شده است. بنابراین من فکر می کنم انتشار این خبر بیشتر برای ترساندن معترضان است هرچند که ممکن است با تکنیک های خاصی که در ایران وجود دارد این اتفاق افتاده باشد اما کاربرد اصلی اش برای ترساندن است و نمی تواند زیاد هم موثر باشد."

اما انتشار خبری مبنی بر دستگیری 40 نفر از معترضان با همکاری مردم چه تصویری از حکومت برای مردم و معترضان ایجاد می کند؟

بنیامین صدر در این باره گفت: "قطعا تجسس به هر شکلی، آن هم به این شکل در باره معترضانی که معلوم نیست همگی هنجارشکنی و یا ساختارشکنی کرده باشند، نمی تواند تاثیر خوبی بین مردم داشته باشد."

او گفت: "براساس شناخت و تجربه شخصی ام کسی از انتشار چنین اخباری نه تنها خوشحال نمی شود بلکه خیلی وقت ها ناراحت و خشمگین هم خواهد شد. به این دلیل که اینها روش های خوبی برای مهار یک جنبش اعتراضی نیست. در دنیا هم خیلی نادر از چنین روش هایی استفاده می شود."

به دنبال حوادث عاشورا صدها نفر از جمله شمار زيادی از شخصیت های سیاسی و روزنامه نگاران بازداشت شده اند.

برخی از بازداشت شدگان روز عاشورا به همکاری با سازمان های مسلح مخالف جمهوری اسلامی ایران و "محاربه" متهم شده اند که می تواند مجازات اعدام در پی داشته باشد.

از سوی دیگر احکام سنگین صادر شده برای تعدادی از بازداشت شدگان ماه های گذشته بعد از حوادث عاشورا و انتشار تصاویر برخی از معترضان در سایت رسمی پلیس ایران و روزنامه "امین جامعه" این نگرانی را برای برخی از ناظران و فعالان حقوق بشر به وجود آورده که شدت برخورد حکومت در مواجهه با ادامه اعتراضات، باعث تداوم نقض حقوق معترضان خواهد شد.

مطالب مرتبط