ایران غنی سازی اورانیوم تا ۲۰ درصد را آغاز کرده است

صالحی
Image caption صالحی زنجیره جدید را 'بیشتر آزمایشگاهی' توصیف کرده اما توضیح بیشتری نداده است

ایران غنی سازی اورانیوم تا بیست درصد را در تاسیسات نطنز آغاز کرده است.

روز سه شنبه، 20 بهمن (9 فوریه)، به نقل از علی اکبر صالحی گزارش شد که به دستور محمود احمدی نژاد، عملیات غنی سازی اورانیوم با خلوص کم به منظور دستیابی به اورانیوم با خلوص 20 درصد در زنجیره جداگانه ای در تاسیسات غنی سازی نطنز زیر نظر بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی آغاز شده است.

روز گذشته آقای صالحی گفته بود که اگر غرب راهی برای تامین نیاز رآکتور تهران به سوخت مورد نیاز ارائه دهد، ممکن است تولید اورانیوم با خلوص 20 درصد در داخل ایران ضروری نباشد.

به گزارش خبرگزاری دولتی ایران - ایرنا - آقای صالحی در مورد آغاز تولید اورانیوم 20 درصدی گفته است که زنجیره جداگانه مورد استفاده در این فرآیند، که اس - 8 نامگذاری شده، از پیش وجود داشت اما اصلاحاتی در آن صورت گرفته است و افزود که این زنجیره "بیشتر جنبه آزمایشگاهی دارد."

مشخص نیست که آیا منظور رئیس سازمان انرژی اتمی ایران از این گفته تولید اورانیوم 20 درصدی در مقیاس آزمایشگاهی است یا وی به کاربرد خدمات رآکتور تهران در آزمایشگاه های پزشکی اشاره دارد.

در عین حال، خبرگزاری ایلنا به نقل از آقای صالحی گفته است که آغاز غنی سازی تا 20 درصد پیشتر به اطلاع آژانس بین المللی انرژی اتمی رسیده بود و براساس پروتکل، بازرسان آژانس باید در زمان ترزیق اورانیوم 3.5 درصد حضور داشته باشند.

خبر آغاز این عملیات پیشتر توسط دو شبکه تلویزیونی عرب زبان و انگلیسی زبان متعلق به جمهوری اسلامی به نقل از یک مقام آگاه در سازمان انرژی اتمی ایران انتشار یافته بود.

با انتشار این خبر، ظاهرا جمهوری اسلامی تصمیم گرفته است تا با استفاده از سانتریفوژهای نصب شده در نطنز بخشی از اورانیوم با خلوص 3.5 درصد را که پیش از این تولید کرده بود به اورانیوم با خلوص بالاتر تبدیل کند.

دو روز پیش، به نقل از رئیس سازمان انرژی اتمی ایران گزارش شد که محمود احمدی نژاد دستور تولید اورانیوم 20 درصدی را صادر کرده است.

انتشار خبر دستور آقای احمدی نژاد به سازمان انرژی اتمی تنها چند روز پس از اظهارات او در روز 2 فوریه انتشار یافت که در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد که پیشنهاد آژانس بین المللی انرژی اتمی برای مبادله اورانیوم با غلظت 3.5 درصد با اورانیوم 20 درصدی قابل قبول است و کشورهای غربی را به جنجال سازی بی مورد در این زمینه متهم ساخت.

Image caption ظاهرا احمدی نژاد ظرف چند روز مواضع متفاوتی را اتخاذ کرده است

براساس پیشنهاد آژانس، که در گفتگوهای بین نمایندگان کشورهای عضو گروه 1+5 و ایران در ژنو و وین در سپتامبر و اکتبر سال گذشته به دست آمد، قرار شد جمهوری اسلامی بخش عمده ای از ذخیره اورانیوم خلوص کم خود را با اورانیوم 20 در صدی برای استفاده در رآکتور تحقیقاتی تهران مبادله کند.

طبق این طرح، اورانیوم 3.5 درصدی تولیدی در ایران به روسیه ارسال می شد و پس از تغلیظ در آن کشور، برای تبدیل به میله های سوخت مورد استفاده در رآکتور تهران به فرانسه انتقال می یافت.

در حالیکه میله های سوخت رآکتور تهران کاربردی دیگری ندارد، این پیشنهاد باعث می شد تا با خروج بخش عمده اورانیوم غنی شده داخلی، نگرانی حارجیان نسبت به تلاش دولت جمهوری اسلامی برای تولید اورانیوم با خلوص مناسب ساخت بمب اتمی دست کم برای مدتی از میان برود.

افزایش فشار

اگرچه پس از جلسه ماه اکتبر در وین و دریافت جزئیات پیشنهاد آژانس، کشورهای گروه 1+5 به سرعت موافقت خود را با این طرح اعلام داشتند، اما مقامات جمهوری اسلامی اشکالات متفاوتی را بر این طرح وارد کردند هر چند از رد آن نیز خودداری ورزیده اند.

اظهارات تلویزیونی آقای احمدی نژاد باعث گمانه زنی در مورد عملی شدن طرح مبادله اورانیوم شد و استقبال محتاطانه برخی از کشورهای عضو گروه 1+5، از جمله آمریکا، بریتانیا، چین و روسیه را به دنبال آورد هرچند برخی دیگر از این کشورها این سخنان را ترفند دیگری از سوی ایران برای طفره رفتن از اجرای این پیشنهاد قلمداد کردند و خواستار اقدام عملی این کشور در اجرای پیشنهاد آژانس شدند.

در روزهای بعد، این اظهارات واکنش هایی را از سوی برخی مقامات و محافل حکومتی در جمهوری اسلامی در پی آورد و از جمله علی لاریجانی، رئیس مجلس، در سخنانی که از رادیو و تلویزیون دولتی هم پخش شد، با متهم ساختن غرب به فریبکاری، تلویحا سخنان محمود احمدی نژاد را مورد انتقاد قرار داد.

همچنین، روزنامه کیهان، که از آن به عنوان یک رسانه وابسته به مراکز قدرت در حکومت ایران نام برده می شود، مبادله اورانیوم غنی شده را محکوم کرد که از سوی برخی ناظران، به عنوان مخالفت مراکز اصلی تصمیم گیری در جمهوری اسلامی با سخنان محمود احمدی نژاد تعبیر شد.

Image caption مذاکرات ژنو زمینه پیشنهاد مبادله اورانیوم غنی شده با سوخت رآکتور را فراهم آورد

مقامات ایرانی ظاهرا در نظر دارند تصمیم به تولید اورانیوم 20 درصدی در داخل را به عنوان واکنشی اعتراض آمیز به غیرقابل قبول بودن دست کم بخشی از طرح پیشنهادی آژانس بین المللی قلمداد کنند اما ممکن است این اقدام با واکنش تند بین المللی مواجه شود.

به گفته کارشناسان، ایران در حال حاضر از فناوری لازم برای تبدیل اورانیوم 20 درصدی به میله های سوخت نیروگاه تحقیقاتی تهران، که در دهه 1960 توسط ایالات متحده احداث شد، برخوردار نیست و در نتیجه، تولید اورانیوم با این درجه از خلوص اقدامی شک برانگیز محسوب خواهد شد.

مخالفان برنامه های هسته ای جمهوری اسلامی می توانند این نظر را مطرح کنند که حکومت ایران احتمالا در نظر دارد با افزایش خلوص ذخیره اورانیوم خود به بهانه های مختلف، به اورانیوم با خلوص بسیار بالا و مناسب برای استفاده در بمب اتمی دست یابد و جهان را در برابر عمل انجام شده قرار دهد.

به همین دلیل، تصمیم ایران به غنی سازی اورانیوم تا حد 20 درصد باعث خواهد شد تا کشورهای غربی بر تصویب قطعنامه جدیدی از سوی شورای امنیت حاوی تحریم های اقتصادی سنگین تر علیه جمهوری اسلامی پافشاری کنند.

این کشورها تاکید داشته اند که چنین تحریم هایی باید مشخصا نهادها و مقامات دولتی را هدف قرار دهد و حتی الامکان بر مردم عادی ایران، که در حال حاضر برای کسب آزادی های سیاسی و مدنی درگیر یک جنبش اعتراضی نیز هستند، فشار وارد نکند.

قطع ارتباط بین المللی با بانک مرکزی ایران و معامله با افراد و نهادهای وابسته به نهادهای حکومتی و نظامی این کشور از جمله اقداماتی است که گفته می شود مورد بررسی قرار گرفته است.

در حالیکه تا کنون دو کشور چین و روسیه با تاکید بر ادامه گفتگو به منظور حل بحران هسته ای ایران، از تشدید تحریم ها حمایت نکرده اند، تصمیم ایران به تولید اورانیوم با خلوص بالا می تواند بر مواضع این دو کشور تاثیرگذار باشد.

توضیح مقامات ایرانی، واکنش روسیه و چین

در همانحال، رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، بدون اشاره به آغاز احتمالی تولید اورانیوم 20 درصدی در نطنز، چنین اقدامی را مغایر بررسی پیشنهاد آژانس بین المللی انرژی اتمی ندانست.

Image caption سخنان متکی با مواضع برخی مقام های دولتی تفاوت داشته است

روز سه شنبه، آقای مهمانپرست که در نشست خبری هفتگی خود شرکت داشت، در پاسخ به سئوالی در مورد اظهارات متفاوت مقامات جمهوری اسلامی پیرامون مبادله اورانیوم گفت که "از همه راه های ممکن برای تامین سوخت رآکتور تهران اقدام می کنیم."

اظهارات آقای مهمانپرست در واکنش به سخنان منوچهر متکی، وزیر امور خارجه، انتشار می یابد که در حاشیه کنفرانسی در مونیخ، آلمان، از آمادگی ایران برای "عملیاتی کردن" پیشنهاد مبادله اورانیوم غنی شده سخن گفت.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت که اظهارات منوچهر متکی با انظرهای متفاوتی که در داخل ابراز می شود منافاتی ندارد و افزود "آقای متکی نیز در تمام مذاکرات مواضع کشور را اعلام می کند" و عدم هماهنگی بین مقامات جمهوری اسلامی را رد کرد و تاکید ورزید که "جز هماهنگی چیزی نمی بینم."

آقای مهمانپرست گفت که هدف اصلی این است که نیاز رآکتور تهران به سوخت تامین شود و افزود که اگر آژانس سوخت رآکتور تهران را تامین کند، ممکن است این اقدام باعث تجدید نظر جمهوری اسلامی در برنامه غنی سازی تا 20 درصد شود.

در نشست خبری روز سه شنبه، آقای مهمانپرست در واکنش به اعلام نظر مقامات فرانسوی و آمریکایی در زمینه لزوم وضع تحریم های بین المللی شدیدتری علیه ایران گفت که چنین اقدایم اشتباه است و افزود "این اقدامات در جهت خارج شدن از بن بست نیست و برای خودشان مشکلاتی و برای شرکت های خود محدودیت هایی ایجاد می کنند."

وی تاکید کرد که وضع تحریم های جدید باعث تغییر سیاست های هسته ای جمهوری اسلامی نمی شود و اینگونه اقدامات را "ناشی از نداشتن شناخت کافی از مردم و مسئولان کشور" توصیف کرد.

آقای مهمانپرست در این نشست خبری ابراز امیدواری کرد که مردم در راهپیمایی 22 بهمن "به صورت یکپارچه" شرکت کنند و حمایت خود را از هدف های جمهوری اسلامی اعلام دارند.

هنوز مقامات غربی نسبت به خبر آغاز تولید اورانیوم 20 درصدی واکنشی نشان نداده اند اما گزارش هایی از اظهار نظر مقامات چینی و روسی انتشار یافته است.

سخنگوی وزارت امور خارجه چین گفته است که با توجه به تحولات اخیر، لازم است تلاش های بین المللی بیشتری برای حل و فصل این بحران از طریق گفتگو صورت گیرد.

همزمان، نیکلای پاتروشف، رئیس شورای امنیت ملی روسیه، گفته است که آغاز تولید اورانیوم 20 درصدی "تردیدهایی را در مورد برنامه های اتمی ایران" پدید می آورد و از دولت این کشور خواسته است نگرانی جامعه بین المللی در مورد اهداف برنامه های هسته ای این کشور را مرتفع سازد.

مطالب مرتبط