از ۲۲ خرداد تا ۲۲ بهمن؛ آنچه گذشت

انتخابات
Image caption ۲۲ خرداد، روز رأی گیری

۲۲ خرداد: دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران برگزار شد. ارتباط با تلفن همراه و ارسال پیامک تلفنی از روز قبل قطع شده بود. عصر پلیس تهران اعلام کرد که در این شهر "مانور اقتدار" برگزار می کند. میرحسین موسوی ساعت ۱۱ شب خود را پیروز انتخابات نامید. همزمان خبرگزاری رسمی دولت ایران اعلام کرد که محمود احمدی نژاد با کسب بیش از ۶۰ درصد آرا پیروز انتخابات خواهد بود.

۲۳ خرداد: اعلام نتایج شمارش آرا از نخستین ساعات بامداد آغاز شد و عصر همان روز پایان یافت. محمود احمدی نژاد پیروز انتخابات اعلام شد. میرحسین موسوی و مهدی کروبی این نتایج را ناشی از تقلب اعلام کردند، اما آیت الله علی خامنه ای نتایج را تأیید کرد. درگیری میان معترضان و مأموران حکومتی و بازداشت گسترده چهره های مخالف دولت آغاز شد.

24 خرداد: محمود احمدی نژاد در جمع هوادارانش که پیروزی او را در میدان ولی عصر تهران جشن گرفته بودند، مخالفان دولت را تلویحا "خس و خاشاک" نامید.

۲۵ خرداد: راهپیمایی بزرگ معترضان در میدان انقلاب، خیابان آزادی و میدان آزادی برگزار شد. تیراندازی مأموران از یک پایگاه بسیج به سوی مخالفانی که گفته می شد به پایگاه حمله کرده بودند، به کشته شدن چند تن از معترضان انجامید.

۲۶ خرداد: آیت الله حسینعلی منتظری گفت که هیچ عقل سلیمی نتایج اعلام شده انتخابات را نمی پذیرد و در مورد به خطر افتادن مشروعیت جمهوری اسلامی هشدار داد.

۲۷ خرداد: راهپیمایی معترضان در سکوت در میدان ولی عصر، خیابان کریمخان زند و میدان هفت تیر برگزار شد.

۲۹ خرداد: آیت الله علی خامنه ای در خطبه های نماز جمعه تهران به مخالفان هشدار داد که به اعتراضات خیابانی پایان دهند و گفت در صورت ادامه این اعتراضات، مسئولیت اتفاقات احتمالی به عهده رهبران معترضان خواهد بود.

۳۰ خرداد: اعتراضات خیابانی ادامه یافت و تعدادی از معترضان در جریان حوادث این روز کشته شدند. یکی از آنها ندا آقاسلطان بود که انتشار تصویر ویدیویی لحظه مرگ او تأثیری قابل توجه بر افکار عمومی مردم جهان گذاشت.

۲ تیر: آیت الله خامنه ای با درخواست احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان برای تمدید مهلت رسیدگی به شکایات انتخاباتی به مدت پنج روز موافقت کرد.

۸ تیر: شورای نگهبان صحت انتخابات را تأیید کرد.

۱۹ تیر: آیت الله منتظری در پاسخ به یک پرسش شرعی گفت که اگر متولی امور جامعه عمدا با احکام شرع، موازین عقل و میثاق های ملی مخالفت کند، ولایتش جائرانه است.

۲۶ تیر: اکبر هاشمی رفسنجانی در خطبه های نماز جمعه تهران گفت که حکومت برای خروج از وضعیت بحرانی، باید زندانیان سیاسی را آزاد و از آسیب دیدگان حوادث پس از انتخابات دلجویی کند. مخالفان دولت با شرکت گسترده در نماز جمعه اعتراض خود را نشان دادند.

۴ مرداد: محمود احمدی نژاد، غلامحسین محسنی اژه ای را از وزارت اطلاعات برکنار کرد. او بعدا گفت که آقای محسنی اژه ای در جریان حوادث پس از انتخابات عملکرد مناسبی نداشت و این حوادث را پیش بینی نکرده بود.

۵ مرداد: آیت الله خامنه ای دستور تعطیلی بازداشتگاه کهریزک را که عده ای از بازداشت شدگان در آن جان خود را از دست داده بودند صادر کرد.

۸ مرداد: میرحسین موسوی و مهدی کروبی به همراه هزاران تن از هواداران خود در بهشت زهرای تهران چهلمین روز کشته شدن گروهی از معترضان را گرامی داشتند.

۱۰ مرداد: برگزاری دادگاه های علنی دسته جمعی برای متهمان حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران آغاز شد. در این دادگاه ها چهره های سرشناس اصلاح طلب در کنار بازداشت شدگان گمنام محاکمه می شدند.

۱۲ مرداد: مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد توسط آیت الله خامنه ای در حالی برگزار شد که اکبر هاشمی رفسنجانی، محمد خاتمی و حسن خمینی در آن شرکت نکردند.

۱۴ مرداد: مراسم تحلیف آقای احمدی نژاد در مجلس شورای اسلامی در غیاب برخی چهره های سرشناس سیاسی برگزار شد و بیرون ساختمان مجلس، درگیری هایی میان معترضان و مأموران حکومتی رخ داد.

۱۸ مرداد: مهدی کروبی در نامه ای به اکبر هاشمی رفسنجانی خواهان بررسی موضوع تجاوز جنسی به بازداشت شدگان حوادث پس از انتخابات شد.

۲۷ شهریور: حضور گسترده معترضان در راهپیمایی روز قدس تهران و چند شهر بزرگ ایران این مراسم را تحت الشعاع قرار داد. گروهی از معترضان شعارهایی علیه چین و روسیه و همچنین شعار "نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران" سر دادند.

۱۳ آبان: نیروهای انتظامی و امنیتی کوشیدند از تجمع معترضان در میدان هفت تیر تهران و خیابان های نزدیک به سفارتخانه سابق آمریکا جلوگیری کنند. تصاویری که از برخورد خشن مأموران پلیس با زنان در این روز در اینترنت منتشر شد، انتقادات گسترده ای را برانگیخت.

۱۶ آذر: دانشجویان معترض در دانشگاه های سراسر ایران به اعتراض پرداختند و درگیری هایی میان آنها و دانشجویان هوادار دولت و همچنین مأموران حکومتی اتفاق افتاد. تلویزیون ایران صحنه هایی از تصویر پاره شده آیت الله خمینی را نشان داد و دانشجویان معترض را به توهین به بنیانگذار جمهوری اسلامی متهم کرد. تعداد زیادی از دانشجویان بازداشت شدند.

۲۹ آذر: آیت الله حسینعلی منتظری، سرشناس ترین مرجع منتقد حکومت ایران که به رهبر معنوی جنبش اعتراضی پس از انتخابات مشهور شده بود در سن ۸۷ سالگی در قم درگذشت. میرحسین موسوی و مهدی کروبی روز بعد را عزای عمومی اعلام کردند. آیت الله علی خامنه ای درگذشت آقای منتظری را به خانواده اش تسلیت گفت.

۳۰ آذر: جنازه آیت الله منتظری با حضور جمع گسترده ای از مقلدان او و هواداران جنبش اعتراضی ایران در قم تشییع و با موافقت آیت الله خامنه ای در صحن حرم حضرت معصومه دفن شد. در جریان تشییع جنازه و پس از آن شعارهای تندی علیه آقای خامنه ای داده شد. هواداران آقای خامنه ای عصر همان روز مسجد اعظم قم را که قرار بود مراسم ترحیم آقای منتظری در آن برگزار شود پر کردند و در نتیجه اعضای خانواده آقای منتظری از برگزار کردن این مراسم منصرف شدند.

Image caption تجمع معترضان به نتیجه انتخابات

۱ دی: جمعی از هواداران آیت الله خامنه ای در اعتراض به شعارهای داده شده در جریان تشییع جنازه آیت الله منتظری، در قم تجمع و راهپیمایی کردند.

۲ دی: مأموران انتظامی و امنیتی از برگزاری مراسم ترحیم آیت الله منتظری در اصفهان که قرار بود به دعوت آیت الله جلال الدین طاهری برگزار شود، جلوگیری کردند. این اقدام به بروز درگیری هایی در این شهر انجامید.

۳ دی: مأموران انتظامی و امنیتی از برگزاری مراسم ترحیم آیت الله منتظری جلوگیری کردند.

۶ دی (مطابق با روز عاشورا): تجمع های اعتراضی در تهران و چند شهر دیگر ایران برگزار شد اما این اعتراضات با برخورد نیروهای حکومتی به خشونت کشیده شد. چندین تن، از جمله خواهرزاده میرحسین موسوی در این روز کشته شدند. عده ای از کشته شدگان توسط اتومبیل هایی زیر گرفته شده بودند که آرم نیروی انتظامی بر آنها دیده می شد.

۷ دی: دور تازه ای از دستگیری فعالان سیاسی و روزنامه نگاران آغاز شد.

Image caption کشته شدن ندا آقا سلطان در درگیری ها توجه زیادی را جلب کرد

۸ دی: گروهی از مأموران لباس شخصی و هواداران دولت به مسجد قبا و بیت آیت الله علی محمد دستغیب در شیراز حمله کردند.

۹ دی: هواداران حکومت ایران به دعوت نهادهای رسمی در تهران و چند شهر دیگر تجمع و راهپیمایی کردند. رسانه های رسمی این تجمع ها را "میلیونی" خواندند و آیت الله علی خامنه گفت که راهپیمایی ۹ دی "حجت را بر همه تمام کرد"، اما مخالفان دولت گفتند که شرکت در این تجمع ها سازماندهی شده بوده است.

۱۱ دی: میرحسین موسوی با صدور هفدهمین بیانیه خود پس از انتخابات، راهکارهایی را برای خروج ایران از بحران مطرح کرد. او خواهان مسئولیت پذیری دولت و متوقف شدن حمایت های "غیر معمول" از آن، اصلاح قانون و شیوه برگزاری انتخابات، آزادی و اعاده حیثیت زندانیان سیاسی، تضمین آزادی رسانه ها و تضمین آزادی تجمعات مسالمت آمیز معترضان شده و بر اجرای کامل و بدون تنازل قانون اساسی ایران تأکید کرد.

۱۲ دی: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اعلام کرد که آیت الله یوسف صانعی از نظر این جامعه فاقد "ملاک های لازم برای تصدی مرجعیت" است.

۲۰ دی: گزارش کمیته ویژه مجلس برای پیگیری حوادث پس از انتخابات، در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی خوانده شد. در این گزارش سعید مرتضوی، دادستان پیشین تهران به عنوان مسئول اعزام بازداشت شدگان ۱۸ تیر به بازداشتگاه کهریزک معرفی شد. مقامات ایران کشته شدن دست کم ۳ نفر از این بازداشت شدگان را در اثر بدرفتاری در دوران بازداشت تأیید کرده اند.

۵ بهمن: مهدی کروبی گفت که محمود احمدی نژاد را به دلیل تنفیذ حکمش توسط آیت الله خامنه ای "رئیس دولت نظام" می داند. با این حال او بعدا تأکید کرد که دولت دهم را هنوز هم "مشروع" نمی داند.

۸ بهمن: قوه قضائیه ایران اعلام کرد که دو تن از متهمان اعتراضات انتخاباتی ایران را اعدام کرده است. وکیل یکی از آنها و نهادهای حقوق بشری اعلام کردند که هر دو متهم پیش از انتخابات بازداشت شده بودند و اتهامات آنها ربطی به حوادث پس از انتخابات نداشت. مخالفان دولت گفتند که این اعدام ها برای ایجاد فضای ارعاب در آستانه راهپیمایی ۲۲ بهمن بوده است.