به روز شده:  18:21 گرينويچ - سه شنبه 23 فوريه 2010 - 04 اسفند 1388

حادثه کوی دانشگاه: از نطفه تا نه ماهگی

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

با وجود گذشت نزدیک به ۹ ماه از وقوع حادثه کوی دانشگاه، تنها ساعاتی پس از پخش فیلم منتشر نشده حمله نیروهای انتظامی و لباس شخصی به خوابگاه دانشجویان تهران (کوی دانشگاه) از بی بی سی فارسی، بازخوانی ابعاد این حادثه در صدر توجه مخالفان دولت ایران قرار گرفت.

با پخش تلویزیونی فیلم منتشر نشده حمله به کوی دانشگاه تهران که برای نخستین بار روز دوشنبه (۳اسفند) از بی بی سی فارسی انتشار یافت، مخالفان دولت ایران در سایت های اینترنتی و شبکه های اجتماعی به بحث و گفت و گوی دوباره پیرامون جزئیات این حادثه پرداختند.

تنها ساعاتی پس از پخش این فیلم تعداد بازدید کنندگان این ویدئو در سایت های "بالاترین" و "یوتیوب" به هزاران مورد رسید.

این درحالی است که بسیاری از سایت های نزدیک به مخالفان دولت در داخل ایران فیلتر شده است و کاربران ایرانی نمی توانند به محتوای این سایت ها دسترسی پیدا کنند.

کاربران سایت "بالاترین" که یکی از پربیننده ترین سایت های مورد استفاده معترضان انتخاباتی در ایران است، از دانلود کردن این فیلم با حجم پایین و قابل استفاده بر روی گوشی های موبایل، خبر دادند و همزمان کاربران شبکه های اجتماعی مانند "فیس بوک" و "توییتر" از تلاش برای تکثیر و انتشار این فیلم در میان شهروندان ایرانی سخن گفتند.

وب سایت جرس (جنبش راه سبز) سه شنبه ۴ اسفند (۲۳ فوریه) همزمان با بسیاری از وبلاگ های معترضان انتخاباتی، با انتشار لینک مرتبط به فیلم جدید از آشکار شدن "ابعاد تازه حمله به کوی دانشگاه" خبر داد.

وب سایت کلمه که اخبار میر حسین موسوی را منتشر می کند هم انتشار این تصاویر را "دردناک" خواند و خواستار پاسخگویی مسئولان شد.

مخالفان دولت ایران پس از روی دادن این حادثه مدعی شدند که در جریان حمله گارد ویژه نیروی انتظامی و نیروهای موسوم به لباس شخصی به خوابگاه دانشجویان در شب ۲۴ خرداد ماه ۱۳۸۸ (۱۴ ژوئن ۲۰۰۹) دستکم پنج دانشجو کشته شدند.

فردای روز واقعه

سردر دانشگاه تهران

دانشگاه تهران طی پنج دهه گذشته همیشه هسته اصلی اعتراصات دانشجویی بوده است

تنها یک روز پس از این حادثه، در تجمعی بزرگ که خیابانهای مرکزی تهران را به تصرف خود در آورد، صد ها هزار نفر از معترضان به نتایج انتخابات همراه با کاندیداهای معترض، به سمت میدان آزادی تهران حرکت کردند.

در میان راهپیمایان روز دوشنبه ۲۵ خرداد (۱۵ ژوئن) دست نوشته هایی دیده شد که در آن به حادثه شب گذشته (24 خرداد) کوی دانشگاه اشاره شده بود و عباراتی نظیر "کوی دانشگاه تهران به خاک و خون کشیده شد،" مشاهده می شد.

اگرچه برگزاری های تجمع های دیگر توسط معترضان و کشته شدن شماری از شهروندان، رویداد ۲۴ خرداد دانشگاه تهران را به حاشیه راند، اما در روزهای نخستین پس از این حادثه بسیاری از مسئولان سیاسی ایران به آن واکنش نشان دادند.

فرهاد رهبر، رئیس وقت دانشگاه تهران، فردای روز حادثه (۲۵ خرداد) گفت که شناسایی و "مجازات عاملین حادثه کوی دانشگاه" را پیگیری خواهد کرد.

علی لاریجانی، رئیس اصولگرای مجلس ایران، روز ۲۶ خرداد ماه (دو روز پس از حادثه) وزیر کشور وقت (صادق محصولی) را مسئول اتفاقات دانست و از او خواهان پاسخگویی شد.

مقصر خواندن صادق محصولی توسط رئیس مجلس ایران منجر به آن شد که آقای محصولی به استاندار تهران دستور دهد تا حادثه کوی دانشگاه را پیگیری کند.

گزارش پیگیری وزیر کشور یا استاندار تهران، تا زمان مسئولیت آقای محصولی در وزارت کشور، منتشر نشد و صادق محصولی با شکل گیری کابینه جدید محمود احمدی نژاد از میدان فاطمی تهران (ساختمان وزارت کشور) به اطراف میدان ونک (ساختمان وزارت رفاه) منتقل شد.

علی عباسپور، نماینده مجلس، روز چهارم تیر گفت که به عنوان یکی از اعضای کمیته حقیقت یاب مجلس اطلاع دارد که ورود نیروهای انتظامی به کوی دانشگاه تهران با مجوز بوده است. ادعایی که به نظر می رسد با نگاه کردن به تصاویر فیلم جدید از این حادثه واقعیت داشته است.

در واکنشی دیگر، حمید رضا کاتوزیان، نماینده اصولگرای مجلس حادثه کوی دانشگاه را از واقعه ۱۸ تیر ۱۳۷۸ "بدتر" و "فجیع تر" خواند و قول داد که کمیته حقیقت یاب مجلس هویت "لباس شخصی ها" را فاش خواهد کرد.

اما همانطور که در فیلم پخش شده از بی بی سی دیده می شود، نیروهای انتظامی و پلیس تهران در کنار نیروهای موسوم به لباس شخصی، بخش اصلی عملیات حمله به دانشجویان را هدایت و اجرا می کنند.

همزمان با ادعای آقای کاتوزیان یکی دیگر از نمایندگان مجلس که عضو کمیته حقیقت یاب حادثه کوی دانشگاه بود، از ورود با مجوز نیروی انتظامی به کوی دانشگاه تهران خبر داد.

علی عباسپور، نماینده مجلس، روز چهارم تیر گفت که به عنوان یکی از اعضای کمیته حقیقت یاب مجلس اطلاع دارد که ورود نیروهای انتظامی به کوی دانشگاه تهران با مجوز بوده است. ادعایی که به نظر می رسد با نگاه کردن به تصاویر فیلم جدید از این حادثه واقعیت داشته است.

با ادعای "ورود با مجوز" نیروهای انتظامی به کوی دانشگاه، محسن کوهکن، یک نماینده دیگر مجلس در نهم تیر ماه گفت که طبق اعلام رئیس دانشگاه تهران، نیروهای گارد ویژه نیروی انتظامی با درخواست فرهاد رهبر و به منظور برقراری امنیت وارد کوی دانشگاه شده بودند.

اگر چه ادعای آقای کوهکن در روزهای بعد توسط دیگر اعضای کمیته حقیقت یاب مجلس ایران مورد تردید قرار گرفت اما در تصاویر فیلم جدید منتشر شده، شدت خشونت به کار گرفته شده از جانب نیروهای انتظامی به حدی است که نیروهای موسوم به لباس شخصی از مأموران گارد ویژه نیروی انتظامی درخواست می کنند تا ضرب و جرح دانشجویان را متوقف کنند.

یک ماه بعد

نصویر در دانشگاه تهران که توسط دانشج.یان معترض از جا کنده شده است

حمله به کوی دانشگاه نخستین بار در تیر ماه 1378 اتفاق افتاد که در جریان آن دستکم یکنفر کشته و بسیاری از دانشجویان زخمی و بازداشت شدند

پس از یک ماه از وقوع حادثه کوی دانشگاه در ۲۵ خرداد، محمد حسن ابوترابی، نایب رئیس مجلس ایران گفت: "تکلیف حوادث کوی دانشگاه به زودی روشن می‌شود."

همزمان کاظم جلالی، از اعضای کمیته حقیقت یاب مجلس، از دستبابی این کمیته به "جزئیات جدیدی از حادثه کوی دانشگاه" خبر داد و به خبرگزاری مهر گفت که نیروهای انتظامی با درخواست رئیس دانشگاه تهران وارد کوی نشده اند و با مجوز شورای تأمین استان تهران به کوی دانشگاه وارد شده اند.

شورای تأمین شهر تهران به منظور "تأمین امنیت" پایتخت تشکیل می شود و ریاست آن بر عهده فرماندار تهران و در مواقع بحرانی بر عهده استاندار تهران و یا وزیر کشور است.

پس از اعلام جزئیات تازه این حادثه، محمد محمدیان، رئیس نهاد نمایندگی رهبر ایران در دانشگاه ها، از مسئولان قوه قضاییه خواست تا با عاملان این حادثه "قاطع و بدون ملاحظه" برخورد شود.

آقای محمدیان در نامه ای به محمود هاشمی شاهرودی، رئیس وقت قوه قضاییه ایران، که خبرگزاری ایرنا ۱۳ مرداد آن را منتشر کرد، از ا و خواست تا به پرونده عاملان حادثه کوی دانشگاه به سرعت رسیدگی شود و با مسببان آن "قاطعانه" برخورد شود.

اما انتصاب رئیس جدید قوه قضاییه در روزهای پایانی مرداد ۸۸ به محمود هاشمی شاهرودی اجازه نداد تا پاسخی برای نماینده آیت الله خامنه ای در دانشگاه ها فراهم کند.

دو ماه بعد

با روی کار آمدن صادق لاریجانی به عنوان رئیس جدید قوه قضاییه و تعویض سعید مرتضوی، دادستان سابق تهران، روزنه های امید در میان معترضان به نتایج انتخابات و مخالفان دولت برای رسیدگی به پرونده کوی دانشگاه مشاهده شد.

در ۲۴ مرداد ماه ۸۸ و با گذشت دو ماه از حادثه کوی دانشگاه، آیت الله خامنه ای، رهبر ایران، در حکم انتصاب صادق لاریجانی،رئیس جدید قوه قضاییه ایران، به او توصیه کرد که "مسئولان دستگاه قضایی از سرعت و سهولت در اجرای عدالت فروگذاری نکنند."

با روی کار آمدن صادق لاریجانی به عنوان رئیس جدید قوه قضاییه و تعویض سعید مرتضوی، دادستان سابق تهران، روزنه های امید در میان معترضان به نتایج انتخابات و مخالفان دولت مشاهده شد و آنها امیدوار شدند تا پرونده های مربوط به حوادث پس از انتخابات بحث برانگیز خرداد، به ویژه پرونده حوادث "کوی دانشگاه تهران" و "بازداشتگاه کهریزک" مورد بررسی سریع قرار گیرد.

روزنه ای از امید که از زمان سخنرانی اکبر هاشمی رفسنجانی در مراسم نماز جمعه (۲۶ تیر) در میان معترضان به نتایج انتخابات که کم کم نام "جنبش سبز" را بر روی خود نهاده بودند، به وجود آمده بود و با برکناری سعید مرتضوی بیشتر شده بود.

اما تنها چند روز، پس از انتصاب صادق لاریجانی و در هشتم شهریور ماه محمد علی جعفری، فرمانده سپاه پاسداران، گفت: "بسیج در اقدامات تخریبی کوی دانشگاه هیچ دخالتی نداشته است."

ادعایی که در آن زمان با انتقاد رهبران مخالفان و معترضان به تشکیل دولت دهم روبرو شد، اما فیلم جدید از این حادثه که احتمالا توسط یکی نیروهای لباس شخصی یا بسیجی فیلمبرداری شده است نشان می دهد که گارد ویژه نیروی انتظامی در حمله اصلی و سنگ پرانی میان دانشجویان و مهاجمان، نقش تاثیر گذاری داشته است و اظهارات فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به واقعیت نزدیک بوده است.

از سناریوی دشمن تا گارد ویژه

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران

محمود احمدی نژاد حمله به کوی دانشگاه را "سناریوی دشمن" خوانده است

با پایان یافتن مرداد ماه و در میانه های شهریور، گزارشی از حادثه کوی دانشگاه تهران پس از سه ماه منتشر نشد و محمود احمدی نژاد، رئیس دولت دهم، در خطبه های پیش از نمازجمعه تهران وقوع این حادثه را "سناریوی دشمن" خواند.

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، جمعه ۶ شهریور گفت: "حوادث بدی اتفاق افتاد، جمعی از مردم آسیب دیدند حوادث بسیار تلخ بود، عد‌ه‌ای به کوی دانشگاه حمله و کارهای زشتی کردند، در برخی بازداشتگاه‌ها، اقدامات زشتی انجام شد، می‌خواهم اعلام کنم این کارهایی که در کوی دانشگاه و بازداشتگاه و امثال این انجام شد، اینها هم اجزای سناریوی دشمن بود، اینها به دست وابستگان به جریان براندازی انجام شد."

رئیس دولت دهم در حالی وقوع حادثه کوی دانشگاه را "سناریوی دشمن خواند که جزئیات تازه موجود در فیلم جدید منتشر شده نمی تواند اظهارات او را تأیید کند.

پس از اشاره محمود احمدی نژاد به حوادث کوی دانشگاه در اوایل شهریور گذشته، رهبر ایران هم در میانه های آخرین ماه تابستان گفت : "نظام اسلامی با تخلف و جنایت مجامله و گذشت ندارد".

آیت الله خامنه ای در دیدار اساتید دانشگاه که پدر محسن روح الامینی یکی از چهار کشته شده حوادث بازداشتگاه کهریزک نیز در آن حاضر بود، گفت: "همه افرادی که در این حوادث دچار آسیب شده‌اند، بدانند نظام، تصمیم بر مجامله و گذشت ندارد و همان گونه که با افرادی که صریحاً با نظام مقابله می‌کنند، از موضع قانون و حق برخورد می‌کند، اگر کار بد و جنایتی انجام شده باشد، با عوامل این اقدامات نیز از موضع قانون و حق، برخورد خواهد شد."

اما رهبر ایران در سخنان خود اشاره نکرد که منظور او تنها برخورد با عاملان حوادث بازداشتگاه کهریزک بوده و یا مسببان حادثه کوی دانشگاه هم شامل این برخوردها خواهند شد.

گزارشی که شش ماهه به دنیا آمد

تجمع 25 خرداد معترضان در میدان آزادی

معترضان به نتایج انتخابات منتظر برخورد قوه قضاییه ایران با عاملان حادثه کوی دانشگاه تهران هستند

پس از گذشت شش ماه از رویداد کوی دانشگاه، هیأت تحقیق و تفحص مجلس ایران که مسئول بررسی حوادث پس از انتخابات و به ویژه "حوادث بازداشتگاه کهریزک" و " حادثه کوی دانشگاه" بود، گزارشی را به هیات رئیسه مجلس تقدیم کرد که در آن به حادثه کوی دانشگاه تهران توجهی نشده بود.

اگر چه در گزارش هیأت ویژه تحقیق مجلس نقش سعید مرتضوی و فرمانده پلیس تهران در شکل گیری حوادث بازداشتگاه کهریزک مورد توجه قرار گرفته بود، اما به نقش پلیس تهران که در تصاویر جدید عامل اصلی حمله به کوی دانشگاه تهران به نظر می رسد، اشاره ای نشده بود.

اکنون با قرار گرفتن در روزهای پایانی اسفند ۸۸ و همزمان با نه ماهگی حادثه کوی دانشگاه به نظر می رسد که انتقاد های معترضان و مخالفان دولت محمود احمدی نژاد از مسئولان قضایی و پلیس ایران، با انتشار فیلم جدید ابعاد تازه ای خواهد یافت.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.