کاهش تعرفه واردات خودرو؛ ایجاد رقابت یا افزایش درآمد

خودروهای وارداتی در بندر خرمشهر
Image caption مجلس با کاهش تعرفه واردات خودروهای خارجی، سعی دارد درآمد دولت را بیشتر کند

مجلس ایران که مشغول بررسی لایحه بودجه است، تصمیم گرفته با کاهش عوارض واردات خودرو، واردات انواع خودرو با سوخت گازوئیل را آزاد کند.

محمد مهدی مفتح سخنگوی کمیسیون تلفیق بودجه به خبرنگاران گفته که تعرفه واردات از ۹۰ درصد کنونی به ۷۰ درصد کاهش پیدا کرده و در سال آینده نیز واردات خودروهای سواری گازوئیلی آزاد شده است.

هدف از کاهش همزمان عوارض خودرو و آزاد کردن واردات خودروهای سواری دیزلی این است که تجار تشویق شوند، خودروهای بیشتری وارد کنند و دولت درآمد بیشتری به دست بیاورد.

البته یکی از هدفهای اولیه آزاد سازی واردات خودرو، رقابت بود و آقای مفتح نیز می گوید که هدف از کاهش تعرفه واردات خودرو، "ایجاد بازار کیفیتی" است.

اما به نظر می رسد هدف اصلی در حال حاضر، افزایش درآمد بیشتر است.

دولت در لایحه بودجه سال آینده خورشیدی پیش بینی کرده بود که حدود ۷۰۰ میلیارد تومان (۷۰۰ میلیون دلار) از محل واردات درآمد داشته باشد ولی نمایندگان مجلس در کمیسیون تلفیق درآمد دولت از محل واردات را به یک هزار میلیارد تومان (یک میلیارد دلار) افزایش دادند. البته این تصمیم باید در صحن علنی مجلس به تصویب نمایندگان برسد.

درآمد دولت در سال جاری خورشیدی از محل واردات خودروهای خارجی یک هزار میلیارد تومان (یک میلیارد دلار) بوده است اما گزارشها نشان می دهد که در نه ماه اول سال بیشتر از ۲۶ هزار دستگاه خودرو به ارزش حدود ۵۳۰ میلیون دلار وارد ایران شده که نسبت به سال گذشته تقریبا نصف شده است.

یک حساب سر انگشتی نشان می دهد که درآمد دولت از محل واردات باید در حد ارزش خودروهای وارداتی باشد اما این رقم نصف پیش بینی بودجه در سال جاری است.

به نظر می رسد کاهش واردات خودرو در سال جاری باعث شده بود تا دولت درآمدهای ناشی از واردات خودرو را در لایحه بودجه سال آینده پائین تر در نظر بگیرد اما مجلس امیدوار است با کاهش نرخ تعرفه، واردکنندگان خودروهای خارجی تشویق شوند، خودروهای بیشتری وارد کنند تا درآمد دولت افزایش یابد.

بازار انحصاری در اختیار خودروسازان داخلی

Image caption بخش عمده تولید شرکت های داخلی، خودروهایی است که سالهاست تولید آنها در جهان متوقف شده است

تولید خودرو در ایران، بیشتر از یک میلیون دستگاه در سال است و تا چند سال پیش بازار خودروی ایران در انحصار شرکت های ایران خودرو و ساپیا و چند شرکت کوچکتر بود اما با آزاد شدن واردات خودروی خارجی، بازار داخلی به واردات تمایل نشان داد.

اما بالا بودن تعرفه خودروهای وارادتی باعث شد تا عمده خودروهای وارداتی خودروهای لوکس باشد تا خودروهای ارزان قیمت، ایمن و با استاندارد روز دنیا.

با آنکه هدف اصلی آزاد کردن واردات خودرو ، ایجاد رقابت بود اما شواهد نشان می دهد که این برنامه تا رسیدن به این هدف، راه طولانی در پیش دارد به خصوص که عمده خودروهای وارداتی خودروهای لوکس هستند.

از طرف دیگر برخی شرکت های خودروساز ایرانی، خودشان نیز به وارد کنندگان خودرو تبدیل شده اند و در کنار تولید و مونتاژ، خودروی ساخته شده از خارج نیز وارد می کنند.

بنابر طرحی که چند سال پیش تصویب شده، قرار بود هر ساله به میزان ده درصد از تعرفه وارداتی خودرو کم شود و شرکت های خودروسازی داخلی که در شرایط گلخانه ای و بدون رقیب کار کرده بودند، فرصت داشته باشند تا خودروهایی با تکنولوژی روز و ارزان قیمت تولید کنند.

در تمام سی سال گذشته، شرکت های خودروسازی داخلی، بازار بزرگ و بی رقیبی در اختیار داشتند و دولت نیز حمایت گسترده ای از این صنعت می کرد، برای همین، این شرکت ها تلاشی برای بهبود وضعیت خودروهای داخلی نمی کردند.

تولید و مونتاژ خودروهایی که سالهای پیش خودروسازان فرانسوی و کره ای تولید آنها را متوقف کرده اند، از جمله مواردی است که نشان می دهد خودروسازان هنوز خودروهای وارداتی را رقیب جدی نمی دانند.

تولید خودروهایی نظیر پژو ۴۰۵ یا پراید نمونه هایی از این دست است که سالهاست شرکت های سازنده، تولید آن را کنار گذاشته اند ولی شرکت های داخلی، همچنان آنها را تولید و با قیمت های بالا به متقاضیان داخلی می فروشند.

در یازده ماه اول امسال،نزدیک به ۵۰۰ هزار دستگاه پراید و ۱۵۵ هزار دستگاه پژو ۴۰۵ در دو شرکت بزرگ خودروسازی تولید شده که حدود ۶۰ درصد خودروهای تولید داخل را در بر می گیرد.

مطالب مرتبط