کلینتون در برزیل: ماموریت غیرممکن؟

لولا و احمدی نژاد
Image caption آمریکا خواستار فشار برزیل بر ایران برای توقف غنی سازی است

منطقه ای که زمانی حیاط خلوت آمریکا نام گرفته بود این هفته مقصد وزیر خارجه آمریکاست با ماموریتی تازه. هیلاری کلینتون به خودی خود برای ثابت کردن حسن نیت دولت تازه آمریکا و تغییر رویه نسبت به کشورهای آمریکای لاتین هفته دشواری دارد اما جلب رضایت رهبران عموما چپ این منطقه برای افزایش فشار بر ایران این ماموریت را دشوار تر می کند.

یک بار دیگر هیلاری کلینتون بار سفر بسته است. این بارهدف سفر به شش کشور ظرف پنج روز و ده ها ملاقات است و این تازه ساده ترین بخش کار است.

در یک سو شش کشورند که هر کدام نگرانی های سیاسی و اقتصادی خود را برای این ملاقات ها فهرست کرده اند و در سوی دیگر هیلاری کلینتون که مهمترین موضوع در برنامه سفرش هزاران فرسنگ از آمریکای لاتین فاصله دارد.

برنامه هسته ای ایران و رابطه رو به بهبود تهران و آمریکای لاتین درچهار سال گذشته بارها مقامات دولتی آمریکا را به اعتراض واداشته است.

محمود احمدی نژاد آمریکای لاتین را به یکی از مقاصد محبوب سفرهای خارج از کشور خود تبدیل کرده است. این روزها ایران روابط اقتصادی و سیاسی خود رادر "حیاط خلوت آمریکا" محکم می کند و در میان دولت های سوسیالیست به دنبال متحدهای تازه برای خود است.

محمود احمدی نژاد رهبر ونزوئلا رابرادر خود می خواند، کارخانه تراکتور سازی در این کشور برپا می کند و خبر از راه اندازی شبکه تلوزیونی اسپانیایی زبان می دهد. در کوبا غرب را متهم به سنگ انداختن بر سر راه پیشرفت های ایران می کند و پیش چشم های نگران واشنگتن لولا دا سیلوا همتای برزیلی اش را به آغوش می کشد.

داگلاس فرح متخصص آمریکای لاتین که دو دهه تحولات آمریکای لاتین رابرای روزنامه واشنگتن پست گزارش می کرده می گوید گرم شدن رابطه ایران و برزیل برای واشنگتن نگران کننده است: "آقای احمدی نژاد چند سالی هست تلاش می کند پای آقای داسیلوا را به ایران باز کند اما او پیش از این هیچ گاه دعوت رییس جمهوری ایران را نپذیرفته بود. با این حال به نظر می رسد که تغییری صورت گرفته. پاییز امسال آقای احمدی نژاد به برزیل رفت و آقای داسیلوا هم اعلام کرده بهار آینده به ایران می رود. واشنگتن نگران این موضوع است چون فکر می کند چنین رابطه ای به رژیم ایران مشروعیت می دهد."

درست ساعتی پیش از ملاقات با وزیر خارجه آمریکا، آقای داسیلوا آب پاکی روی دست دولت آمریکا ریخت و گفت نباید ایران را به خاطر برنامه هسته ای جنجالی اش در بن بست قرار داد.

در روزهایی که دولت آمریکا برای رسیدن به اجماع در تحریم ایران خودرا به آب و آتش می زند مخالفت برزیل با تحریم ایران آن هم در حالی که یکی از کرسی های غیر دائم شورای امنیت را در اختیار دارد برای واشنگتن خوشایند نیست. خانم کلینتون احتمالا تمام تلاش خود را برای تغییر این موضع خواهد کرد با این همه کمتر کسی در واشنگتن به موفقیت او در این ماموریت امیدوار است.

داگلاس فرح که به خاطر دو دهه فعالیتش در آمریکای لاتین بارها جایزه گرفته می گوید برای درک تغییر رویه برزیل باید به برنامه بلند مدت آقای داسیلوا نگاه کرد: "آقای لولا برزیل را بازیگری بین المللی در عرصه جهانی می داند و گفته می شود که می خواهد برزیل را به عنوان قدرتی در مذاکرات صلح خاورمیانه و نیز بحران هسته ای ایران مطرح کند تا اعتبار خود را در جهان افزایش بدهد. در عین حال رابطه اقتصادی برزیل و ایران هم گسترش پیدا کرده و اگرچه راتباط زبانی وفرهنگی بین دو کشور نیست اما مجموع این عوامل به نزدیک تر شدن رابطه ایران و برزیل منجر شده است."

برزیل پرنفوذ ترین کشور در آمریکای لاتین و غولی اقتصادی ست که به سرعت خود را از زیر بار رکود اقتصادی جهانی رهانیده است.

پیش از این یک بار برزیل تعریف تازه ای از فوتبال در جهان ارائه کرده و این بار آقای داسیلوا به دنبال بازنویسی رتبه برزیل در سیاست بین الملل است

اگر هیلاری کلینتون خواسته های خود را از برزیل معتدل تر نکند ماموریت او ماموریتی غیر ممکن خواهد بود. شاید تنها راه چاره برای پیروز بیرون آمدن از میدان این باشد که قید حمایت برزیل از تحریم ایران را بزند و از آقای دا سیلوا صرفا بخواهد که به حساسیت های غرب درباره برنامه هسته ای ایران توجه کند. در غیر این صورت با موضع گیری علنی برزیل در حمایت از ایران و برنامه هسته ای اش ، بعید است آقای دا سیلوا بخواهد چشم انداز افزایش قدرتش را با ارائه تصویر یک رهبر مطیع آمریکا به خطر بیندازد.

مطالب مرتبط