اسفند ۸۸: همه چی آرومه! من چقدر خوشحالم!

سفره هفت سین نوروز ایرانیان
Image caption در روزهای پایانی سال ۸۸ معترضان همراه با تدارک سفره نوروز نیم نگاهی هم به اخبار سیاسی دارند

اسفند ۸۸ اگر چه بوی عید می دهد، اما هنوز یک ماه از تقویم سال ۱۳۸۸ خورشیدی است. سالی که به نظر کارشناسان "سیاسی ترین" ۳۶۵ روز سه دهه اخیر تاریخ ایران محسوب می شود.

اگر چه در طرف مقابل، برخی معتقدند که به مرخصی آمدن و آزادی شماری از زندانیان سیاسی در ایران و گذشت بیش از یک ماه از آخرین حضور خیابانی مخالفان دولت، می تواند نشانه ای از حاکم شدن آرامش بر فضای سیاسی ایران تلقی شود.

در هفته پایانی اسفند، ترافیک شلوغ خیابانها، گرانی میوه و شیرینی به همراه آجیل و سمنو، در کنار سفرهای نوروزی، مهمترین اخباری هستند که اغلب ایرانیان از آن سخن می گویند.

در روزهای آخر اسفند، مردم در دیدارهای کوتاه خود که معمولا با گلایه از سختی های خانه تکانی شب عید همراه است، از عید نوروز با هم حرف می زنند و اخبار سیاسی مشتری چندانی ندارد. اما این رسم کهن در روزهای پایانی سال ۸۸ به خاطر تحولات سیاسی بی مانند آن، می تواند مثل همیشه مرسوم نباشد.

اخبار آزادی و به مرخصی آمدن چندین نفر از دستگیر شدگان حوادث اخیر در کنار دید و بازدیدهای سیاسی و اظهار نظر چهره های سرشناس سیاسی در روزهای پایانی سال به مخاطبان یادآوری می کند که همچنان در سال ۸۸ (سیاسی ترین سال در سی سال گذشته) به سر می برند.

اسفند؛ ماه 'فخر' و 'تاج'

شاید به شهادت دید و بازدیدهای گسترده در خانه فخری محتشمی پور، بتوان گفت که آزادی همسر او، مصطفی تاج زاده (معاون سیاسی وزارت کشور در دولت اصلاح طلب محمد خاتمی) مهمترین خبر خوش سیاسی ماه اسفند برای مخالفان دولت موسوم به "جنیش سبز" بود.

از آقای تاج زاده که تنها یک روز پس از انتخابات جنجال برانگیز خرداد ۸۸ بازداشت شده بود، به عنوان یکی از سیاستمداران موثر در توسعه سیاسی ایران در دوران هشت ساله اصلاحات یاد می شود.

Image caption آزادی مصطفی تاج زاده با دیدارهای گسترده چهره های سرشناس مخالف دولت با وی همراه بود

تلاش برای انجام "کودتای نرم" از طریق تحریک و طراحی تظاهرات علیه تقلب در انتخابات، از جمله اتهامات آقای تاج زاده بود اما او در دو دادگاه رسیدگی به اتهاماتش به نشانه اعتراض از خود دفاع نکرد و از وکلای خود هم خواست که از او در برابر اتهامات دفاع نکنند.

او در دادگاه گفته بود تا زمانی که به شکایت او علیه احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، رسیدگی نشود نیازی به حضور در دادگاه و دفاع از خود نمی بیند.

شکایت آقای تاج زاده از دبیر شورای نگهبان، به ابطال ۷۰۰ هزار رأی در انتخابات مجلس ششم مربوط می شد که به گفته او باعث جابجایی در فهرست نمایندگان راه یافته به مجلس در حوزه انتخاباتی تهران شده است.

همچنین در زمانی که آقای تاج زاده در بازداشت به سر می برد، اخباری در سایت های مخالفان دولت انتشار می یافت که از "مقاومت" او در برابر بازجویان و قبول هرگونه "افشاگری" و مصاحبه خبر داشت.

او حتی از داخل زندان پیام می فرستاد که حاضر است با چهره های مطرح جناح حامی دولت، مناظره تلویزیونی کند.

آزادی آقای تاج زاده بدون تعیین وثیقه و در آستانه تعطیلات نوروزی، موجی از اخبار همراه با "غرور و شادی" در وبسایت های خبری نزدیک به مخالفان دولت به راه انداخت.

حکم اعدام برای بازداشت شدگان روز عاشورا

آرامش نسبی اواسط اسفند ۸۸ که با گذشت یک ماه از برگزاری راهپیمایی روز ۲۲ بهمن، و در کنار اخبار آزادی های اخیر به وجود آمده بود، با اعلام خبر صدور حکم اعدام برای شش نفر از بازداشت شدگان حوادث روز عاشورا، به چالش کشیده شد.

فارس، خبرگزاری حامی دولت، روز دوشنبه ۲۴ اسفند به نقل از دادستان تهران گزارش داد که حکم اعدام برای شش نفر از متهمان وقایع روز عاشورا در دادگاه های بدوی صادر شده، اما این احکام هنوز در مرحله تجدید نظر است.

آقای دولت آبادی که در شهر قم و در جمع قضات دیدار کننده با آیت الله حسین نوری همدانی، از مراجع تقلید قم، این خبر را اعلام کرد، از ابراز هرگونه اظهار نظر این درباره اجتناب ورزید و آنرا به بعد از بررسی نهایی این احکام در داگاه های تجدید نظر موکول کرد.

اگر چه معترضان و مخالفان دولت ایران می گویند که هدف دولت از صدور احکام سنگین و اعدام، ایجاد فضای ارعاب است تا از شکل گیری اعتراضات در مراسم آتش بازی چهارشنبه آخر سال جلوگیری شود، اما در صورت تأیید احکام اعدام برای متهمان وقایع روز عاشورا، می توان از این اقدام به عنوان فصلی جدید از نحوه برخورد با اعتراضات خیابانی پس از خرداد ۸۸ یاد کرد.

اطفای حریق با فتوای حرمت

از دیگر رویدادهایی که اسفند را به دیگر ماه های سیاسی ۸۸ پیوند می دهد، خبر مربوط به صدور فتوای مذهبی آیت الله خامنه ای، رهبر ایران، درباره مراسم های سنتی چهارشنبه آخر سال است.

پایگاه اطلاع رسانی دولت ایران، یکشنبه (۲۳ اسفند) پاسخ آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، و تعدادی دیگر از روحانیان را به سوالی در مورد مراسم "چهارشنبه سوری" منتشر کرد که آن را غیر شرعی دانسته اند.

سایت دولت ایران، با انتشار نظر رهبر ایران نوشت: "علاوه بر استفتای رهبر معظم انقلاب، از دفتر برخی مراجع عظام تقیلد نیز در این زمینه سوال شد که پاسخ دادند: مراسم چهارشنبه آخر سال، علاوه بر اینکه مبنای شرعی ندارد، نوعی آتش پرستی است و خواندن اشعاری مانند "زردی من از تو و سرخی تو از من" مصداق حاجت خواستن از آتش است."

Image caption آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، در فتوایی مذهبی مراسم آتش بازی آخر سال را "غیر شرعی" خوانده است

همزمان پلیس ایران برای مقابله با آنچه که ناآرامی های احتمالی درمراسم چهارشنبه سوری در این کشور نامیده تمهیدات انتظامی برقرار کرده و با انتشار اطلاعیه های مختلف به معترضان هشدار داده که با آنها "بشدت" برخورد خواهد کرد.

در هفته های گذشته، برخی مسئولان امنیتی و انتظامی ایران، نسبت به امکان استفاده مخالفان دولت از مراسم آتشبازی شب چهارشنبه آخر سال برای اقدامات اعتراضی، ابراز نگرانی کردند.

آنها در سالی که اکثر مناسبت های آن مانند روز عاشورا، رنگ و بویی سیاسی داشت، نگرانند تا "سبزها" از "سرخی" آتش برای اعتراض استفاده کنند.

مهدی کروبی؛ از تلاش برای 'تغییر' تا تهدید برای تغییر

مهدی کروبی، از رهبران مخالفان دولت، که در زمان کاندیداتوری برای ریاست جمهوری دولت دهم از شعار تغییر استفاده می کرد، روزهای آخر اسفند را هم به مانند روزهای آخر بهمن ۸۸ با تهدید حامیان دولت سپری کرد.

گروهی از مخالفان مهدی کروبی، دبیرکل حزب اعتماد ملی و از رهبران مخالف دولت محمود احمدی نژاد، روز یکشنبه (۲۳ اسفند) تجمعی اعتراض آمیز در بیرون منزل مسکونی او در تهران برگزار کردند.

برخی وب سایت های طرفدار دولت، معترضان را تعدادی از "اعضای خانواده های شهدا و ایثارگران" معرفی کرده اند.

آنها روز یکشنبه ۲۳ اسفند (۱۴ مارس) بر دیوار خانه مهدی کروبی شعارنویسی کردند و به این ساختمان چند طبقه رنگ قرمز پاشیدند.

اسفند ماه زنان

شاید دردسرهای خانه تکانی در ماه اسفند که معمولا با مدیریت زنان صورت می گیرد، اسفند را که در مراسم آیینی دین زرتشت هم با بزرگداشت مقام زنان همراه شده، ماهی متعلق به زنان معرفی کند.

Image caption در اسفند ۸۸ اخبار زنان همچون دیگر ماه های این سال در صدر خبرهای سیاسی قرار گرفت

اما قرار گرفتن روز هشتم مارس ( روز جهانی زن) در این ماه پایانی سال، جدا از مدیریت خانه، یادآور حضور زنان در عرصه های اجتماعی است که در سالهای اخیر یکی از جنبش های فعال مدنی در ایران بوده است.

در اسفند ۸۸ اخبار زنان همچون دیگر ماه های این سال در صدر خبرهای سیاسی قرار گرفت.

زهرا رهنورد، یکی از چهره های مخالف دولت ایران، شنبه ۱۵ اسفند (ششم مارس) با انتشار بیانیه ای به مناسبت روز جهانی زن، به تبعیض علیه زنان در قوانین ایران اعتراض کرد.

خانم رهنورد در بخشی از این بیانیه با توجه به حضور زنان در جریان اعتراضات پس از انتخابات جنجال برانگیز خرداد گذشته، قانون چند همسری را "لذت گرا" توصیف کرد و گفت که "لذت گرایان را به حال خود بگذارید. آنان کار خود را خوب بلدند. لازم نیست با هدف دلسوزی برای آنها کانون خانواده را منهدم و ویران کنید".

همزمان شادی صدر، فعال حقوق زنان و وکیل دادگستری، برنده جایزه ویژه ای شده که وزارت امور خارجه آمریکا سالانه به چند فعال مدنی از سراسر جهان اعطا می کند.

اگر چه شادی صدر از سفر به واشنگتن برای دریافت جایزه "زنان شجاع" وزارت امور خارجه آمریکا خودداری کرد و این جایزه را به شیوا نظر آهاری، عضو زندانی کمیته گزارشگران حقوق بشر، تقدیم کرد، اما اخبار مربوط به این جایزه در کنار آزادی برخی از چهره های "کمپین یک میلیون امضاء" که نمادی از جنبش زنان ایرانی در سالهای اخیر بوده است، اسفند را هم ماهی برای زنان ایرانی رقم زد.

'همه چی آرومه! من چه قدر خوشحالم!'

Image caption برای پایان یافتن سیاسی ترین 365 روز سی سال گذشته در ایران، هنوز چند روزی باید صبر کرد

شاید انتشار تصاویر همراه با لبخند محمد خاتمی (که پس از خرداد ۸۸ کمتر دیده شده بود) در کنار مصطفی تاج زاده، و دیگر عکس هایی که از شادی آزاد شدگان اسفند ماه خبر می داد، نشانه ای از بازگشت آرامش به فضای مشوش سیاسی ایران باشد.

اخباری که بررسی همراه با تنش بودجه سال ۸۹ و طرح جنجال برانگیز حذف یارانه ها هم نتوانست از "شیرینی" آن در اخبار وب سایت های مخالفان دولت بکاهد.

اما سال ۱۳۸۸ سالی است که رویدادهای آن کمتر قابل پیش بینی بود و حتی چهره های برتر مخالفان و موافقان دولت، بارها از "شگفت زده شدن" و "غیرقابل پیش بینی بودن" حوادث سخن گفتند.

سالی که سیاست به خیابان ها کشیده شد و ادبیات سیاسی ایران شفافیتی گاه "فراتر از انتظار" داشت.

سالی که از هر لحظه آن بوی حادثه می آمد و به همین دلیل هم شاید نتوان تا لحظه تحویل سال نو مطمئن بود که اسفند ۸۸ با آرامش تمام خواهد شد.

مطالب مرتبط