پیام های نوروزی یا زورآزمایی های سیاسی

تصویر آیت الله علی خامنهای، محمود احمدی نژاد، میرحسین موسوی و مهدی کروبی
Image caption آن طور که از متن پیام های نوروزی بر می آید، به نظر نمی رسد که مخالفان دولت با تحویل سال ۸۹ خاطرات خرداد ۸۸ را فراموش کرده باشند

ارسال پیام های نوروزی توسط مسئولان سیاسی ایرانی و برخی از سیاستمداران غربی در نوروز ۸۹، اگر چه بر اساس سنتی دیرینه صورت گرفت، اما این پیام ها هم مانند حوادث سال ۸۸ بی بدیل بود.

رقابت در ارسال پیام های نوروزی ۸۹ و مورد خطاب قرار دادن مردم در این پیامها، آن چنان حساس بود که شاید کمتر کسی امسال دوست داشت تا هر شش کانال تلویزیون را پشت هم عوض کند تا ویژه برنامه های تحویل سال نو را بدون سخنرانی تماشا کند.

سال استقامت و صبر

کارت اول را میر حسین موسوی بازی کرد.

او که در روزهای پایانی قبل از ۲۲ خرداد، بسیار امیدوار بود تا نخستین پیام نوروزی "دولت امید" را از دفتر ریاست جمهوری در خیابان پاستور تهران منتشر کند، با جنجال هایی که پس از اعلام نتایچ اولیه انتخابات به وجود آمد، هر روز امکانات و ارتباط رسانه ای خود را محدودتر دید.

این محدودیت ها تا به آنجا رسید که پیام ویدیویی میرحسین موسوی با کیفیت پایین صدا و تصویر ضبط شد و شاید از هراس مسدود شدن وبسایت کلمه در ساعات منتهی به تحویل سال، انتشار این ویدیو کوتاه، کمی زودتر از موعد مرسوم صورت گرفت.

آقای موسوی با ارسال پیش از موعد پیام و انتخاب نام برای سال جدید (که مطابق معمول سال های پیش توسط آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، صورت می گیرد) کمبود امکانات رسانه ای برای "جنبش سبز" را جبران کرد و مخالفان دولت با نوشتن عبارت "سال استقامت و صبر" بر روی اسکناس ها و توزیع اخبار و ویدیو آن در شبکه های اجتماعی اینترنت، امتیاز این پیش دستی را به حساب خود واریز کردند.

'بانوی اردیبهشت'

Image caption شاید باید منتظر ماند تا در سال جدید "استقامت و صبر" مخالفان دولت ادامه خواهد یافت و یا ا

از اردیبهشت ۸۸ که زهرا رهنورد دست در دست همسرش رقابت های انتخاباتی را آغاز کرد، بخشی از سبزها به پیام های مناسبتی او هم عادت کردند و منتظر بودند تا اگر میرحسین موسوی برنده انتخابات شد، در عرصه سیاسی پس از انقلاب و به مانند بسیاری از کشورها، ایران هم برای نخستین بار "بانوی اول" (First Lady) خود را معرفی کند و شاید تحقق آرمان های جنبش زنان در سایه فعالیت های همسر رئیس جمهور محقق شود.

آرزویی که در اردیبهشت ۸۸ اوج گرفت، اما تا تابستان هم دوام نیافت و زهرا رهنورد در حد بانوی اردیبهشت ۸۸ باقی ماند.

با وجود این، انتشار پیام نوروزی توسط یک زن سیاستمدار، اتفاق نوینی بود که حداقل در تاریخ انقلاب اسلامی بی سابقه بود و از این لحاظ شاید نام زهرا رهنورد در تاریخ انقلاب اسلامی ایران "ماندگار" شود.

اکنون حضور همیشگی او در کنار میرحسین موسوی و همزمان انتشار بیانیه های گوناگون به مناسبت های مختلف، از زهرا رهنورد چهره ای سیاسی ساخته و او را به عنوان یکی از رهبران مخالفان دولت ایران در ماه های پس از انتخابات خرداد، مطرح کرده است.

تکرار بهار ۸۸ در بهار ۸۹

در دو دهه گذشته، سخنان نوروزی آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران، آغازگر لحظات اولیه سال نو برای کسانی بوده که برنامه های تلویزیون ایران را همزمان با نشستن بر سر سفره هفت سین تماشا می کردند.

او هر سال در پیام نوروزی خود که تقریبا از تمامی شبکه های تلویزیونی و رادیویی ایران پخش می شود، با نامگذاری سال جدید، از مخاطبان خود می خواهد تا در تحقق "آرمان" آن سال بکوشند.

اما در پیام امسال رهبر ایران، آنچه مهم تر از نام گذاری سال جدید به نظر می رسید، تأکید دوباره او بر صحت انتخابات خرداد ۸۸ بود.

او گفت که مردم پس از انتخابات یک "توطئه ای بزرگ" را شکست دادند.

رهبر ایران گفت که حوادث پس از دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری این کشور "پر از عبرت و مایه سربلندی ملت ایران" بوده است.

Image caption در پیام امسال رهبر ایران، آنچه مهم تر از نام گذاری سال جدید به نظر می رسید، تأکید دوباره او بر صحت انتخابات خرداد ماه بود

"سبزها" پیام نوروزی رهبر ایران را امسال در حالی گوش می دادند که در هر جمله آن به دنبال قیاسی با پیام میرحسین موسوی و سایر رهبران مخالفان دولت می گشتند.

اکنون حمایت "قاطع" آیت الله خامنه ای از محمود احمدی نژاد و تأکید دوباره او بر "صحت انتخابات" که به نوعی تکرار سخنان او در اواخر بهار سال ۸۸ است، شاید سبزها را به "همت و تلاش مضاعف" فراخواند.

مشکلات داخلی، مدیریت جهانی

اشاره به مشکلات پس از انتخابات خرداد، تنها به رهبر ایران محدود نشد و محمود احمدی نژاد هم با اشاره به آن در پیام نوروزی خود، مجددا بر پیروزی خود در انتخابات دهم اصرار ورزید.

محمود احمدی نژاد "رای قاطع" مردم به خود را ترسیم کننده "مسیر روشن فردا" توصیف کرد.

آقای احمدی نژاد در بخش ارایه برنامه های دولت خود برای سال ۸۹، با ارایه پیشنهاد برای برگزاری "همه پرسی" (رفراندم) درباره طرح هدفمند کردن یارانه ها دوباره جنجال برانگیخت و باعث شد تا نمایندگان مجلس که در تعطیلات نوروزی به سر می برند، منتظر سپری شدن ایام تا روز سیزده نشوند و در روزهای اول سال جدید به سخنان رئیس دولت دهم واکنش نشان دهند.

آقای احمدی نژاد همچنین به "آغاز جهانی شدن انقلاب" اشاره کرد و نشان داد که در سال ۸۹ هم به مانند سال ۸۸ بیشتر تمایل دارد تا از حل مسایل جهانی سخن بگوید تا توجه به بحران های سیاسی داخلی.

هفت سین کاخ سفید

مانند چند سال گذشته، انتشار پیام های نوروزی به داخل مرزهای ایران محدود نشد و کاخ سفید که در رسمی نه چندان قدیمی، هر سال سفره هفت سین می چیند، امسال هم با پیام نوروزی باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، مورد توجه مخاطبان ایرانی داخل و خارج از این کشور قرار گرفت.

آقای اوباما که نوروز ۸۸ با "دست باز" برای حل مشکلات سیاسی میان ایران و آمریکا پیام خود را منتشر کرده بود، امسال گفت که از سیاست های دولتمردان ایرانی ناامید شده و با "مشت گره" شده حاکمان ایران مواجه شده است.

آقای اوباما از دولت ایران خواست حالا که در اکثر موارد با کاخ سفید "مخالفند" بگویند تا در چه زمینه ای با آمریکا "موافقند".

هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، هم در پیامی جداگانه و همزمان با کنگره آمریکا، نوروز را به ایرانیان تبریک گفت و از آرزوی خود برای تحقق حقوق بشر، صلح و آرامش در سال جدید سخن گفت.

'نوروز خوبی داشته باشید'

دیوید میلیبند، وزیر امور خارجه بریتانیا، دیگر سیاستمدار غربی بود که پیام نوروزی برای ایرانیان فرستاد.

آقای میلیبند که در سال ۸۸ وزارتخانه تحت امر او اصطکاک سیاسی فراوانی با رهبران ایران پیدا کرد، در پیام نوروزی خود به "دشواری های" سال ۸۸ اشاره کرد و گفت که امیدوار است تا سال جدید "به از سال" قبلی باشد.

او ابراز امیدواری کرد که آرزوهای مردم ایران در سال جدید برآورده شود و آنها بتوانند خواسته های خود را برای آینده، به طور آزادانه بیان کنند.

آقای میلیبند نوروز را جشنی با قدمت بیش از ۳۰۰۰ سال خواند و در پایان پیامش به فارسی نوشت: "نوروز خوبی داشته باشید".

'قایقی به نام نظام'

Image caption مهدی کروبی با نام بردن از چهره های شاخص حامی دولت در پیام نوروزی خود، به صف کشی سیاسی جناح های رقیب شفافیت بخشید

پیام نوروزی مهدی کروبی، از رهبران مخالفان ایران، اگر چه دیرتر از میرحسین موسوی و زهرا رهنورد منتشر شد، اما نکاتی در برداشت که خیلی زود آن را نقل محافل مجازی مخالفان دولت کرد.

آقای کروبی با اشاره مستقیم به سخنان رهبر ایران و استفاده از تشبیه مورد استفاده وی تحت عنوان "کشتی نظام"، از چهره های اصلی حامی دولت نام برد و با مورد انتقاد قرار دادن آنها گفت که حال و روز فعلی نظام جمهوری اسلامی بیشتر شبیه "قایق کوچکی" است که محدودیت ظرفیت محدودی برای سوار کردن تمامی سلیقه های سیاسی موجود دارد. دارد.

او حتی دامنه انتقاد های خود را از حوادث پس از انتخابات دهم فراتر برد و به نام یکی از کاندیداهای انتخابات اولین دوره ریاست جمهوری ایران در اوایل انقلاب اشاره کرد.

آقای کروبی که در روزهای آخر سال هم از اعتراض حامیان دولت در امان نبود، گفت که او حال و روز خوشی را برای "قایق نظام" در تلاطم های سیاسی پس از انتخابات، پیش بینی نمی کند.

زورآزمایی سیاسی با پیام های نوروزی

اگر بتوان پیام های نوروزی عید ۸۹ را با رقابت برای به دست گرفتن میکروفنی تشبیه کرد که علاوه بر فراهم کردن صدای بلندتر برای سخنران، به نمادی برای پیش دستی در ارتباط با مخاطب هم محسوب می شود، پیام های نوروزی امسال این میکروفن در میان مخالفان دولت و حامیان آن دست به دست شد.

اگرچه وقایع سال ۸۸ نشان داد که با وجود تلاش های رهبران جناح های سیاسی برای به دست گرفتن "میکروفن" و هدایت افکار عمومی، هر گاه که سیاست به خیابان ها کشیده شد، سخن معترضان گاه فرسنگ ها با رهنمودهای رهبران جناح های سیاسی فاصله گرفته است.

پیام های نوروز ۸۹ گاه در "رسانه ملی" و به وسعت شبکه های استانی "صدا و سیما" گسترش یافت و گاه در رسانه های غیر رسمی مانند صفحه اسکناس، شبکه اجتماعی فیس بوک، وبسایت بالاترین و گفت و گو های صف های نانوایی و سمنو پزی های میدان تجریش سینه به سینه منتشر شد تا جناح های سیاسی داخل ایران عید ۸۹ را هم فرصتی برای تسویه حساب ها و باز آرایش حرکت های سیاسی خود در سال جدید قرار دهند.

باید منتظر ماند تا با سپری شدن تعطیلات نوروزی، فعل و انفعالات سیاسی جناح های رقیب دوباره آغاز شود و دید که در سال ۸۹ آیا سبزها با "صبر و استقامت" بر مطالبات خود اصرار خواهند ورزید، یا اینکه حامیان دولت با "همت و تلاش مضاعف" در پی استحکام بخشیدن به دستاوردهای خود بر خواهند آمد.

مطالب مرتبط