جنبش سبز و جایگاه نامشخص مطالبات کارگری

کارگران هر ساله در روز جهانی کارگر در تجمع های مختلف در سراسر جهان شرکت می کنند. کارگران در ایران نیز هر سال در ۱۱ اردیبهشت همزمان با دیگر کارگران جهان این روز را گرامی می دارند و به بیان خواسته های مختلف خود می پردازند. برخی از صاحبنظران معتقدند نبود سندیکاهای کارگری یکی از مشکلات عمده کارگران در ایران است. در عین حال شکل گیری اعتراض های مردمی پس از انتخابات به باور کارشناسان می تواند در صورت همسویی با جنبش کارگری شکل همه گیر تری پیدا کند.

براساس اصل ۴۳ قانون اساسی در ایران حق کار برای همه شهروندان به رسمیت شناخته شده و دولت موظف است که برای افراد بالغ کار فراهم کند. اما مشکلات مختلف اقتصادی در ایران و نبود سندیکاها یا اتحادیه های حمایتی از کارگران سبب شده این گروه با مشکلات مختلفی روبرو باشند.

براساس اعلام دبیرکل خانه کارگر، حدود دو هزار واحد تولیدی در ایران با بحران مالی روبرو هستند، این در حالی است که بسیاری از کارگران در کارخانه ها و واحدهای تولیدی چندین ماه است که حقوق نگرفته اند و یا از کار اخراج می شوند.

برخی از کارشناسان معتقدند جنبش سبز یا حرکت اعتراضی شکل گرفته در ایران پس از انتخابات، تاکنون نتوانسته خواسته های کارگران را به عنوان بخشی از خواسته های مشترک این جنبش مطرح کند.

ایوب رحمانی، فعال کارگری می گوید که چهار تشکل کارگری موجود در ایران در بهمن ماه گذشته به مناسبت ۳۱ امین سال پیروزی انقلاب، ۱۰ خواسته کارگری را در قالب منشور مطالبات کارگری مطرح کردند اما در بیانیه های جنبش سبز به این خواسته ها چندان توجهی نشده است.

آقای رحمانی این جنبش را جنبش متکثری می داند که یک پارچه نیست و گرایش های مختلفی دارد و ادامه می دهد: "در بیانیه و اطلاعیه های جنبش سبز عملا خواسته های جنبش کارگری مفقود است و به نوعی هیچ پیوندی بین خواسته و مطالبات کارگری و آنها وجود ندارد. این در حالی است که همگرایی در هر جنبشی نیازمند خواسته های تا حدودی مشترک است."

کارگران در ایران می گویند مطالبات آنها صنفی و نیازمند رسیدگی است. شاهپور احسانی، فعال کارگری با تاکید بر اینکه برخی از کارگران نزدیک به یک سال است حقوق دریافت نکرده اند و برخی دیگر تنها برای درخواست صنفی روانه زندان شده اند، می گوید : "جنبش کارگری مطالبات عمیق و مشخصی دارد. مطالباتی را که از دولت می خواهیم از رهبران جنبش سبز و اصلاح طلبان درون حاکمیت نیز طلب می کنیم."

این فعال کارگری با اشاره به اینکه کارگران همراهی با جنبش سبز را می پذیرند، ولی عین حال مطالبات خود را هم از جنبش سبز دارند، ادامه می دهد: "مطالبات ما صنفی - طبقاتی است در عین حال که مطالبات مدنی جامعه، بخشی از مطالبات ما را نیز در بر می گیرد."

یکی از مهمترین خواسته های مطرح شده توسط کارگران، امنیت شغلی و پرداخت حقوق است.

علیرضا ثقفی، پژوهشگر مسائل کارگری پیش تر به رسانه ها گفته بود که بیشتر کارخانجات و واحدهای تولیدی به دلیل کمبود مواد و ضعف مدیریت تنها با ۳۰ تا ۴۰ درصد ظرفیتشان کار کرده اند. آقای ثقفی به برخی از کارخانه ها اشاره می کند که برای ایجاد تعادل در هزینه، هر سه ماه یک بار ۲۰۰ کارگر را تعلیق کرده و ۲۰۰ کارگر دیگر با حقوق کمتر جذب می کنند.

آقای رحمانی نیز این وضعیت را تائید می کند و می افزاید که از مدت ها پیش مراکز تولیدی و صنعتی در ایران ورشکست می شوند و کارگران شغلشان را از دست می دهند.

ایوب رحمانی با اشاره به وضعیت کارگران در یک سال گذشته می گوید که هر روز شاهد اعتراض های کارگری هستیم. دو مسئله عمده این گروه امنیت شغلی و پرداخت حقوق است: "کارگران در ایران مجبور به بیگاری هستند."

آقای رحمانی معتقد است که خواسته های کارگری باید روشن و شفاف مطرح شود و در این صورت است که "بین جنبش کارگری و جنبش مردمی پیوندی ایجاد می شود." در همین حال آقای احسانی می گوید که این جنبش کارگری است که به نوعی جنبش سبز را تحت تاثیر قرار داده اما خواسته های جنبش کارگری مشخص است و برای رسیدن به مطالبات صنفی مبارزه می کند.

او می گوید: "قبل از اینکه جریانات جنبش سبز پا به میدان بگذارند کارگران تجمع می کردند. به دلیل وضع سیاسی موجود طبقه کارگر نگاه می کند که اوضاع سیاسی موجود چه تحولاتی در برخواهد داشت."

شاهپور احسانی با تاکید بر مطالبات صنفی کارگران، به نگرش متفاوت حاکمیت به جنبش کارگری اشاره می کند و می گوید: "مسئله اقتصادی به شدت طبقه کارگر را زجر می دهد، نان، امنیت شغلی، مسکن، بیکاری و دستمزد زیر خط فقر اولویت اصلی کارگران هستند و آنها در حال حاضر برای این مسائل مبارزه می کنند."

فعالان کارگری در ایران که به دنبال مطالبات خود دست به تجمع یا اعتراض زده اند، با بازداشت، احضار و در مواردی اخراج از محل کار روبرو شدند.

به اعتقاد کارشناسان، نبود سندیکاهای کارگری یکی از دلایل برخورد با خواسته های کارگران است.

این در حالی است که دولت ایران شوراهای اسلامی کار را به عنوان یکی از تشکل های حامی کارگران معرفی می کند، اما گروهی از کارگران اعضای این شوراها را از توده واقعی کارگران نمی دانند.

فعالان کارگری معتقدند همسویی جنبش کارگری با دیگر جنبش های موجود در ایران امکان پذیر است، اما مسئله در درک متقابل از شرایط کارگران نهفته است.

مطالب مرتبط